Konut piyasasında Trump depremi

ABD Başkanı Donald Trump'ın büyük kurumsal yatırımcıların daha fazla müstakil konut satın almasını yasaklayacağını açıklaması, borsada da yankılandı.Bloomberg'in "Trump’ın kurumsal konut alımlarını engelleme vaadi Wall Street’i hazırlıksız yakaladı" başlığıyla yayımladığı haberde, "ABD’de konut piyasasının 'kötü adamı' olarak görülen kurumsal ev sahipleri tartışmasının sona erdiği düşünülüyordu ancak Başkan Donald Trump’ın son çıkışı, bu tartışmayı yeniden gündemin merkezine taşıdı" denildi.BORSADA SERT KAYIPPiyasalar habere anında tepki verdi.

Kurumsal konut yatırımları olan hisseler sert şekilde satıldı.

Blackstone hisseleri gün içinde yüzde 9,3’e kadar düşerken, ABD’nin en büyük kiralık konut sahibi olan Invitation Homes’un hisseleri de yüzde 10’a varan kayıp yaşadı.

Trump’ın açıklaması ayrıntı içermese de, ilerleyen saatlerde kayıpların bir kısmı telafi edildi.Bloomberg Intelligence kıdemli gayrimenkul analisti Jeffrey Langbaum’a göre Trump’ın bu konuda kullanabileceği ciddi araçlar bulunuyor.

Langbaum, "Bireylerin daha kolay ev sahibi olmasını savunduğunuzda ve bunun sorumlusu olarak büyük kurumları gösterdiğinizde, bu siyasi olarak satılan bir mesaj oluyor" değerlendirmesini yaptı.Trump, büyük kurumsal yatırımcıların tek ailelik konut almasını "derhal" yasaklayacak adımlar atacağını ve bu düzenlemeyi Kongre’den geçirmeye çalışacağını söyledi.ŞİRKETLER İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?RBC Capital Markets analistlerine göre bu plan, kiralık konutlara odaklanan halka açık şirketler Invitation Homes ve American Homes 4 Rent için olumsuz bir gelişme.

Ancak analistler, bu şirketlerin zaten konut sayısını artırmaya dayalı bir büyüme dönemini geride bıraktığını ve portföy genişletmenin artık temel strateji olmadığını da vurguladı.Benzer durum, 56 binden fazla eve sahip Tricon ve yaklaşık 49 bin konutu bulunan FirstKey Homes için de geçerli görülüyor.

Buna karşın, büyük yatırımcıların konut piyasası üzerindeki etkisinin sıklıkla abartıldığı da iddia ediliyor.SFR Analytics verilerine göre, ABD’de müstakil kiralık konutların en büyük 24 sahibi toplamda yaklaşık 520 bin eve sahip.

Bu rakam, ülkedeki 15 milyon kiralık konutun yaklaşık yüzde 3,5’ine ve toplam müstakil konut stokunun yüzde 1’inden daha azına denk geliyor.Blackstone’dan yapılan açıklamada, ABD’deki müstakil konut yatırımlarının şirketin gayrimenkul varlıklarının yalnızca yüzde 2’sini, toplam şirket varlıklarının ise yüzde 0,5’ini oluşturduğu belirtildi.

Şirket ayrıca son on yılda net satıcı konumunda olduğunu ve konut portföyünün beşte birden fazla küçüldüğünü ifade etti.

Cerberus ve Pretium ise yorum yapmayı reddetti.SİYASI TARTIŞMALAR YENİDEN ALEVLENDİKurumsal ev sahipleri son on yılda sık sık siyasi hedef haline geldi.

Eleştirmenler bu şirketleri, 2008 konut krizinden faydalanmakla ve barınma maliyetlerindeki tarihi artışı körüklemekle suçladı.

Tartışmalar hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler tarafından gündeme taşındı.2019’da Senatör Elizabeth Warren, Blackstone’u 2008 krizinden "utanmazca" kazanç sağlamakla eleştirirken, birkaç yıl sonra Başkan Yardımcısı JD Vance, kurumsal ev sahiplerinin genç Amerikalıların ev almasını zorlaştırdığını söyleyerek tartışma yaratmıştı.Amherst Group CEO’su Sean Dobson ise bu çıkışların sektörde deja vu hissi yarattığını belirterek, "Yatırımcıların konut piyasasına sermaye koymasını yasaklamak, erişilebilirliği daha iyi hale getirmez" dedi.ASIL SORUN ARZ MI?Büyük yatırımcıların çoğu, 2022 ortasından bu yana artan faiz oranları ve yüksek konut fiyatları nedeniyle alımlarını ciddi şekilde azalttı.

Buna rağmen Atlanta, Dallas, Phoenix ve Tampa gibi hızla büyüyen şehirlerde hâlâ önemli bir varlık gösteriyorlar.Ancak uzmanlara göre bu şirketleri tamamen piyasadan çıkarmak konutları daha erişilebilir hale getirmeyecek.

Realtor.com kıdemli ekonomisti Jake Krimmel’e göre, ABD’deki konut krizi temelde bir arz sorunu.Krimmel, "Kurumsal sahiplik daha geniş arz tartışmasında dikkat dağıtan bir unsur.

Müstakil kiralık konutların büyük bölümü hâlâ küçük mülk sahiplerinin elinde ve kurumsal yatırımcıların aktif olduğu birçok piyasada stok zaten artıyor, fiyat artışları ise son iki yılda yavaşladı" değerlendirmesinde bulundu.