Arkeolog Nezih Başgelen uyardı! Aetius Sarnıcı tehdit altında

İstanbul’un Fatih ilçesinde yer alan ve Bizans döneminden günümüze ulaşan Aetius Sarnıcı, Vefa Stadyumu’nun inşaatı nedeniyle tehdit altında.

Bizans döneminde İstanbul’un en önemli su depolarından biri olarak bilinen Sarnıç, Edirnekapı’nın yaklaşık 300 metre güneydoğusunda yer alıyor.

Antik Dönem’in en büyük açık alan sarnıçları arasında yer alan Aetius, uzun yıllar boyunca  Karagümrük Stadyumu ve daha sonra Vefa Stadyumu olarak kullanıldı.

Sarnıcın üzerinde yer alan Karagümrük Vefa Stadı’nın yenilenmesi kapsamında yapılan mekanik kazı ve beton müdahalelerinin, yapının özgün dokusuna zarar verdiği ileri sürülüyor.

Çalışmaların devam ettiği alanda ağır iş makinelerinin kullanılması, kültürel miras çevrelerinde endişe yaratmış durumda. ‘DÜNYA MİRASI TAHRİP EDİLMEMELİ’ Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu yöneticisi Nezih Başgelen  sarnıç alanında yürütülen uygulamaların geri dönüşü olmayan tahribatlara yol açtığını belirterek yetkili kurumlara çağrıda bulundu.

Aetius Sarnıcı’nın İstanbul’un en önemli kültürel miras alanlarından biri olduğunu belirten Başgelen, şöyle konuştu: “Beşinci yüzyılın ilk yarısına tarihlenen Aetius Sarnıcı, İstanbul’un en önemli kültürel miras alanlarından biridir.

Kasım ayı başından bu yana sarnıcın içinde yoğun bir çalışma yürütülüyor.

Görüldüğü üzere iş makineleri, sarnıcın çökelti dolgusunu mekanik müdahaleyle kaldırıyor.

Gelen yeni görüntülere göre, sarnıcın Fevzipaşa Caddesi’ne paralel uzanan beden duvarları, traşlama yapılarak ankrajlanıyor ve üzerine beton kuşak uygulanıyor.

Tüm Roma mimarlığında eşi olmayan üç açık sarnıçtan biri olan Aetius Sarnıcı’nda yaşanan bu tahribat, görsellerde açıkça görülmektedir.

Bu denli önemli dünya mirasının daha fazla tahrip olmaması için sahadaki çalışmaların İstanbul Arkeoloji Müzeleri uzmanlarının denetiminde yapılmasının gereği konusunda acilen ilgili kurumlarımızın dikkat çekiyoruz.” ARKEOLOGLARDAN UYARI Konuya ilişkin yazılı bir açıklama yayımlayan İstanbul Arkeologlar Derneği, sarnıçta geri dönüşü olmayan tahribatların meydana geldiğini belirtti.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Aetius (Aetios) Sarnıcı’nda Geri Dönüşü Olmayan Tahribatlara Derhal Son Verilmelidir.

İstanbul ili, Fatih ilçesinde yer alan Aetius Sarnıcı, Antik Dönem’in en büyük ve en önemli açık alan sarnıçlarından biri olup, sahip olduğu tarihsel, arkeolojik ve mimari değerleriyle taşınmaz kültür varlığı statüsündedir.

Sarnıcın üzerinde geçmiş dönemde inşa edilmiş olan Karagümrük Stadyumu’nun yıkılarak yeniden yapılması sürecinde, sarnıç alanı ve beden duvarlarında geri dönüşü olmayan nitelikte tahribatlar meydana geldiği tarafımızca tespit edilmiştir.” Dernek açıklamasında ayrıca, sarnıç içinde yapılacak kazıların arkeolojik stratigrafiyi gözeten bilimsel yöntemlerle gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulandı.

Mevcut uygulamaların arkeolojik verilerin geri dönülmez biçimde yok olmasına yol açtığı ifade edildi.

YÜRÜTÜLEN UYGULAMALAR KARARLARA AYKIRI Açıklamada yürütülen uygulamaların, 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile UNESCO’nun 1972 Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması Sözleşmesi, Venedik Tüzüğü ve ICOMOS ilke kararlarına aykırı olduğu belirtildi.

İstanbul Arkeologlar Derneği’nin kamuoyuna duyurduğu talepler arasında, Aetius Sarnıcı’nda devam eden tüm inşai ve fiziki müdahalelerin durdurulması, kazıların ilgili müze arkeologları eşliğinde yürütülmesi ve sarnıç beden duvarlarına zarar veren ankraj ile betonarme uygulamalardan vazgeçilmesi yer aldı.