Bir saç boyası zammı ve ekonomik gerçekler

Geçtiğimiz günlerde saç boyası üretimi ve satışı yapan bir firmanın satış temsilcisiyle sohbet ediyorduk.

Toptan satış fiyatlarına yılbaşı itibarıyla %25 zam yaptıklarını söyleyince, kendisine “Bu zammı neye göre yapıyorsunuz, hangi maliyet artışlarını esas alıyorsunuz?” şeklinde bir soru yönelttim.Cevaben, patronlarının ENAG (% 56,14) ve TÜİK (% 30,89) yıllık enflasyon oranlarının ortalamasını esas aldıklarını; bu oranın yaklaşık %43’e denk geldiğini, buna rağmen yalnızca %25 zam yapıldığını ifade etti.

İşte piyasa işleyişine ve ekonomik gerçeğe ilişkin somut bir örnek.Bu durumu, yılbaşı itibarıyla gıda ürünleri başta olmak üzere, birçok mal ve hizmette yapılan fiyat artışları için de söylemek mümkündür.

İşin asıl dikkat çekici yanı ise özel sektörün, devlet kurumu olan TÜİK verileriyle yetinmeyip (ya da bu verilere güvenmeyip) ENAG verilerini de dikkate alıyor olmasıdır.Bu durum, bir devlet kurumunun verilerine duyulan güvensizlik ya da bu verilerin yetersiz görülmesi açısından son derece önemli ve düşündürücüdür.Öte yandan; TÜİK verilerine göre maaş artışı alan emekliler, memurlar ve diğer sabit gelirliler, bu piyasa gerçekliği içerisinde her geçen gün daha da yoksullaşmakta, gelir dağılımındaki adaletsizlik artmaktadır.

Buna bir de devlet eliyle yeniden değerleme oranına (%25,49) endekslenmiş harç, sınav ve kurs ücretlerindeki otomatik artışlar eklendiğinde, sabit gelirli vatandaşlarımızın yaşam şartları daha da ağırlaşmaktadır.Büyüklerimizin aile içi anlaşmazlıklar için söylediği “Varlık seviştirir, yokluk dövüştürür” sözü vardır.

Aslında yaşanan tüm bu sıkıntıların temelinde de, bu sözde ifade edildiği üzere, kamu bütçe kaynaklarının yetersizliği ve ekonominin geleceğine duyulan güvensizlik yatmaktadır.

Bunun nedenlerini; ekonomi yönetimindeki başarısızlıklar, bölgemizde ve dünyada yaşanan ekonomik ve siyasi gelişmeler, iklim şartları, yıllardır çözülemeyen yapısal sorunlar ve rasyonel olmayan siyasi kararlar olarak sıralamak mümkündür.Emeklilere verilecek ek artış veya refah payının konuşulduğu, adeta bir lütuf gibi sunulduğu bu günlerde; yukarıda paylaştığım saç boyası fiyat artışı örneğini, hayat pahalılığını ve piyasa işleyişinin gerçek yüzünü ortaya koymak amacıyla sizlerle paylaşmak istedim.Vatandaşlarımız, her şeyden önce insanca yaşamak ve oluşan refah artışından pay almak istemekte; kamufle edilmiş rakamlar ve oranlarla kandırılmayı kabul etmemektedir.Ayrıca, ülkemizin ve devletimizin içinde bulunduğu zor bir durum varsa, bunun açıkça ifade edilmesini ve bu yükün toplumun tüm kesimleri tarafından adil şekilde paylaşılmasını talep etmektedirler.Aksi hâlde, seçimlere bir yıl ya da aylar kala yapılacak iyileştirmeler, samimiyetsizlik ve iki yüzlülük olarak değerlendirilmektedir.Saygılarımla,Levent KÜÇÜKGenel BaşkanTüketiciler Derneği (TÜDER)