''Venezuela’ya saldırı Amerikan İmparatorluğu’nu bitirecek''

Bunu söyleyen Chas Freeman.

Amerika’nın yetiştirdiği en kaliteli dış politika uzmanlarından biri, Büyükelçi ve Pentagon’da Bakan Yardımcısı olarak görev yaptı.

Mülakatı bu başlık altında sunuluyor.Başkan Obama, CIA dahil Amerika’daki tüm istihbarat örgütlerinin bağlı olduğu kurumun başına Freeman’ı getirmek istedi, İsrail lobisi engelledi.En başarılı Dışişleri Bakanlarımızdan rahmetli Yaşar Yakış’la bir sohbetimizde, Freeman’ın o günlerde okuduğum kitabından söz ettim.

Yakış’ın “sen nerden tanıyorsun onu ya!

Biz beraber Suudi Arabistan’da Büyükelçilik yaptık, evlerimiz yan yanaydı, çok yeteneklidir, hâlâ görüşürüz” sözleri üzerine, “Ankara’da bir okuyucusu ve hayranı olduğunu söyle lütfen” deyip selamlarımı iletmiştim.*     *     *Trump’ın haydutluğundan hemen sonra Freeman’ın yorumunun benzerini yazdık.

Gelişmeler hayati önemde, biraz daha açalım.• Özellikle Batı medyasındaki ağırlıklı söyleme göre problematik, dünyanın büyük güçler arasında nüfuz alanlarına bölünmesi.Ancak temel sorun biraz farklı: 500 yıllık Batı hegemonyasının çöküyor ve çok merkezli yeni dünya düzeni geliyor.

Şimdi o büyük dönüşümün tektonik hareketlerini yaşıyoruz.

En az 10-15 yıl sürecek geçiş dönemi sonrasında yeni düzenin kurumları ve kuralları nasıl olacak, bilmiyoruz.• Yakın dönemde Venezuela’daki gelişmeler, Latin Amerika’nın tepkisi, Grönland’ın akıbeti de henüz belli değil.Ama şunu biliyoruz.

Ahlaki değerler sepetinin tamtakır kuru bakır olduğunu en mide bulandırıcı söylemlerle dışa vuran Amerika’nın “küresel liderliği” bitti.

O liderlik artık zombi, ölü bir beden.• Trump’ın eşkıyalığı sürece ivme kazandıracak.

Bunun bir anlamı, yaşanacak savaşların ve krizlerin yoğunluğu artacak.

Umalım ki tırmanma Dünya Savaşı’na varmasın.• ABD’yi temkinsiz ve tekinsiz bir Başkanın yönetmesi olaylara kendi renk tonlarını katıyor ve bu Amerika’nın aleyhine yazıyor.

Ama Trump ne süreci başlatan ne de baş oyuncu.

Oyun eski, şimdi sadece üslup farklı.• ABD’nin kasıtlı ve planlı provokasyonlarla Rusya’yı Ukrayna’da savaşa zorlamasının nedeni diz çöktürmek, mümkünse parçalamaktı.

Hesabı, daha güçlü konuma gelmek ve küresel liderliğini korumaktı.

Rusya kazandı ve Çin’in yanına kaydı.

En kârlı çıkan Çin oldu.

Trump’ın hedef tahtasına Venezuela, Grönland, Panama, vs. koymasının arka planında da güç devşirip Çin’le hesaplaşmak var.

Ama proje başlangıçta çöktü.

Jeopolitik oyunun en basit kuralı, bu kez çok sayıda ülkenin baş zorbadan uzaklaşacağına, dengeleme için Çin’le sıcak ilişkiler kuracağına işaret eder.

Kimin yine en kazançlı çıkacağı belli.*     *     *Latin Amerika 16. yüzyılın başlarından itibaren Avrupalı emperyalist devletlerin eline düştü, gaddarca kaynak aktarımı yapıldı.

Ancak 19. yüzyılda uzun ve kanlı savaşlardan sonra bağımsızlık kazanabildiler.Ama kaderlerini asla ellerine alamadılar.Çünkü kendi Başkanı Jimmy Carter’ın deyişiyle “dünya tarihinin en savaş sever ülkesi ABD”, onları hiç rahat bırakmadı.Önce henüz bağımsızlık kazanmış ve kendini toplayamamış Meksika’ya saldırdı.

California ve Teksas dahil bugün ABD’nin dörtte birini oluşturan arazileri ele geçirdi.Hegemonya günümüze dek aralıksız sürdü.

Savaş, işgal, darbe, yaptırım, abluka, şantaj dahil Amerikan lanetinin vurmadığı ülke kalmadı.Kendi muz şirketi zenginleşsin diye minicik Guatemala’yı bile ezdiler.Uruguaylı yazar Eduardo Galeano “Latin Amerika’nın Kesik Damarları: Bir Kıtanın Beş Yüzyıl Yağmalanması” adlı duygu yüklü kitabında o 500 yılı anlatır.Sadece 1898-1994 arasında Amerika’nın bölgede darbeyle devirdiği hükümet sayısı 41.

Yaklaşık iki yılda bir hükümet darbesi.Bu hesaba pek çok savaş dahil değil.

Sayısız işgal, abluka dahil değil.

Nice faşist yönetimin Washington’un desteğiyle iktidarda tutulması da hariç.Üstelik ABD’ye dönük hiçbir tehdit yoktu.Evet Maduro diktatördü.Ama böyle bir tarihsel arka plan karşısında, öncelikle o diktatörü mü suçlamalıyız, yoksa 500 yıldır bölgeye kan kusturan ve doğal gelişimini boğan zorbayı mı?Adamı ömür boyu tekme tokat döv, aşağıla, soy dolandır, sonra niçin başaralı olamadın diye suçla.Latin Amerika yeryüzünün en zengin devrimci yatağıdır.

Beğen veya beğenme.

Say say bitmez.Simon Bolivar, silah arkadaşı Jose Martin, Che Guevera, Miguel Hidalgo, Salvador Allende, Fidel Castro, Emiliano Zapata, Augusto Sandino, Haiti ayaklanmasını başlatan köle L’Ouverture….Nedeni o kıta halkının yaradılıştan devrimci olması değildir.

Önce Avrupalı devletlerin sonra Amerika’nın, yüzyıllardır Latin Amerika’nın üstüne amansız çullanmasıdır.

Meksika Cumhurbaşkanı Sheinbaum dün haykırıyordu:“Hiçbir Emperyalist devletin kölesi olmayacağız.

Bir daha asla!”O çığlığı anlamadan Latin Amerika hakkında hiçbir şeyi anlatamazsınız.*     *     *Trump, kendisini harekete geçirenin kaynak aktarımı olduğunu arsızca anlatıyor, bahane kullanmıyor: “Yer altından muazzam bir zenginlik çıkaracağız… o zenginliği Amerika’ya götüreceğiz… nasıl harcanacağına ben karar vereceğim.”Dikta rejimi Trump’ı ilgilendirmiyor.

Hatta, belli ki halkı daha iyi kontrol edebilecekleri için,  Maduro ile tamamen aynı ideolojiyi paylaşan yardımcısı ve aynı rejimle çalışmak istiyor:“Ama bizim dediklerimizi yaparsa… yoksa onu da alırız”Her şey ayan beyan ortada.

Ama Fransa Cumhurbaşkanı Macron dahil kimi Avrupalı politikacılar, diktatörü devirdi demokrasi yolunu açtı diye Trump’ı destekliyor.Kimi Avrupalı liderler sesiz kaldı, gazetecilere eğlence konusu oldu.Amerikan saldırısından saatler sonra medya karşısına çıkan AB lideri von der Leyen durumu “büyük dikkatle izlediklerini” açıkladı.

Ertesi akşam tekrar basın toplantısı yaptığında gazetecilerin sorusu “durumu hâlâ büyük dikkatle izliyor musunuz?” oldu.Yunanistan Başbakanı Mitsotakis dört dörtlük bir çağdaş Avrupa politikacısı olduğunu kanıtladı: “Şimdi hukuki durum hakkında yorum yapma zamanı değildir”.Avrupalı liderler arasından tek insansı ses İspanya Başbakanı Sanchez’den geldi.

En büyük iki ülke Brezilya ve Meksika dahil Latin Amerika’yla beraber hareket ediyor, ortak açıklama yapıyorlar.Bunun bir nedeni İspanyol Sanchez’in solcu olması ise, bir başka nedeni Latin Amerika’yı daha iyi tanıması, oradaki havayı daha rahat yakalayabilmesi.Trump, Avrupalı liderlerin pısırık halini gördükçe daha haşin bindiriyor.

Macron’un desteğinden sadece günler sonra geniş katılımlı bir toplantıda ve kameralar önünde, Fransa Cumhurbaşkanı ile onun konuşmasını taklit ederek dakikalarca alay etti.İnanılır gibi değil.

Büyük devlet adamı De Gaulle herhalde mezarında ters dönmüştür.

Pusulasını yitirmiş Avrupalı politikacıların çaresizliği elbet Trump’ın Grönland iştahını kabartıyor.

Grönland giderse, Avrupa ektiğini biçecek ve yanında dünyanın sadece küçük bir kısmını bulabilecek.