İran'da protestolar sürüyor: Can kaybı 500'ü aştı | Dış Haberler

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı nın (HRANA) son açıklamasına göre, İran da süren protestolarda 500 den fazla kişi hayatını kaybetti.

Tahran yönetimi ise ABD Başkanı Donald Trump ın protestocular lehine yeniden gündeme getirdiği müdahale tehditlerini hayata geçirmesi halinde ABD askeri üslerini hedef alacağını duyurdu.

İran da, 2022 den bu yana en büyük gösterilerle karşı karşıya kalırken, Trump protestoculara karşı güç kullanılması durumunda müdahale edileceği tehdidini defalarca dile getirdi.

ABD merkezli insan hakları örgütü HRANA, İran içinden ve dışından aktivistlere dayandırdığı son verilerinde, iki haftadır süren olaylarda 490 protestocu ile 48 güvenlik görevlisinin öldüğünü doğruladığını, 10 bin 600 den fazla kişinin ise gözaltına alındığını bildirdi. Öte yandan İran yönetimi resmi bir can kaybı açıklamadı.

ABD li bir yetkili Reuters a yaptığı açıklamada, Trump ın salı günü İran konusunda seçenekleri görüşmek üzere üst düzey danışmanlarıyla bir araya geleceğini söyledi.

Wall Street Journal, bu seçenekler arasında askeri saldırılar, gizli siber silahların kullanılması, yaptırımların genişletilmesi ve hükümet karşıtı çevrelere çevrim içi destek sağlanmasının yer aldığını yazdı.

Trump, pazar gecesi Air Force One da gazetecilere yaptığı açıklamada, Ordu bunu inceliyor ve biz de çok güçlü bazı seçeneklere bakıyoruz dedi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise Washington u yanlış bir hesap yapmaması konusunda uyardı.

Kalibaf, Açık olalım: İran a yönelik bir saldırı durumunda, işgal altındaki topraklar (İsrail) ile tüm ABD üsleri ve gemileri meşru hedefimiz olacaktır ifadelerini kullandı.

EKONOMİK SORUNLARA TEPKİ OLARAK BAŞLAYAN PROTESTOLAR BÜYÜDÜ Protestolar, 28 Aralık ta hızla yükselen fiyatlara tepki olarak başladı ve daha sonra 1979 daki İslam Devrimi nden bu yana ülkeyi yöneten dini otoritelere karşı bir harekete dönüştü.

İranlı yetkililer, ABD ve İsrail i olayları kışkırtmakla suçladı ve devlet medyasına göre pazartesi günü ABD ve İsrail öncülüğündeki terörist eylemleri kınamak için ülke genelinde miting çağrısı yaptı.

Perşembe gününden bu yana uygulanan internet kesintisi nedeniyle İran dan bilgi akışı büyük ölçüde engellendi.

Trump, pazar günü Elon Musk ile görüşerek Starlink uydu hizmeti aracılığıyla İran da internet erişiminin yeniden sağlanmasını ele alacağını söyledi.

Cumartesi günü Tahran dan sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, gece saatlerinde yürüyen, alkış tutan ve slogan atan kalabalıklar görüldü.

Bir videoda bir erkeğin, Bu kalabalığın ne başı var ne sonu dediği duyuluyordu.

Kuzeydoğudaki Meşhed kentinden paylaşılan başka görüntülerde ise sokaklardaki yangınlardan yükselen dumanlar, maskeli protestocular ve enkazla kaplı bir yol yer aldı; patlama sesleri duyuldu.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, İranlı yetkililerin uyguladığı şiddet haberlerinden şoke olduğunu söyledi ve azami itidal çağrısı yaptı.

Guterres, X’te yaptığı paylaşımda, İfade özgürlüğü, örgütlenme ve barışçıl toplanma haklarına tam olarak saygı gösterilmeli ve bu haklar korunmalıdır dedi.

Devlet medyasına göre yetkililer, pazar günü ABD ve Siyonist rejime karşı direnişte hayatını kaybeden şehitlerin anısına üç günlük ulusal yas ilan etti.

Hafta sonu yapılan güvenlik istişarelerine katılan üç İsrailli kaynak, ABD nin olası bir müdahalesine karşı İsrail in yüksek alarm durumuna geçtiğini söyledi.

İsrail ve İran, Haziran 2025 te 12 gün süren bir savaş yaşamış, ABD de nükleer tesislere saldırarak kısa süreliğine çatışmaya dahil olmuştu.

İran ise buna karşılık İsrail’e ve Katar’daki bir ABD hava üssüne füze saldırıları düzenlemişti.

PROTESTOLARIN ARKASINDA İSRAİL VE ABD VAR İran yönetimi daha önceki protestoları bastırmayı başarmış olsa da, son olaylar Tahran ın geçen yılki savaştan toparlanmaya çalıştığı ve 7 Ekim 2023 te Hamas ın İsrail e düzenlediği saldırıların ardından Lübnan daki Hizbullah gibi müttefiklerinin aldığı darbelerle bölgesel konumunun zayıfladığı bir dönemde yaşanıyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, istikrarsızlığın arkasında İsrail ve ABD’nin olduğunu savunarak, ülke düşmanlarının camileri ateşe veren, bankalara ve kamu mallarına saldıran teröristleri devreye soktuğunu söyledi.

Bir televizyon röportajında konuşan Pezeşkiyan, Ailelere sesleniyorum: Genç çocuklarınızın insanların kafasını kesen, başkalarını öldüren yağmacı ve teröristlere katılmasına izin vermeyin dedi.

Hükümetin halkı dinlemeye ve ekonomik sorunları çözmeye hazır olduğunu da ekledi.

ABD YARDIMA HAZIR Trump, cumartesi günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda, İran belki de hiç olmadığı kadar ÖZGÜRLÜĞE bakıyor.

ABD yardıma hazır!!! ifadelerini kullandı.

Bir İsrailli kaynağa göre, cumartesi günü İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında yapılan telefon görüşmesinde, İran’a olası bir ABD müdahalesi ele alındı.