Rıfat Esad’ın Fransa’daki varlıkları iade sürecinde

Suriye Medya ve İfade Özgürlüğü Merkezi Başkanı Mazen Derviş, Fransa hükümetinin, devrik Suriye lideri Beşar Esad’ın amcası Rıfat Esad’a ait el konulan varlıklardan 32 milyon avroyu Suriye hükümetine aktarmaya hazırlandığını açıkladı.

Derviş, Karam Şaar Danışmanlık Merkezi tarafından yayımlanan “Suriye Rakamlarla” adlı aylık bültende yer alan açıklamalarında, Fransa’nın el koyduğu varlıkların kalan kısmının da kademeli şekilde devredileceğini belirtti.

Derviş’e göre süreç yalnızca mevcut tutarla sınırlı değil.

Merkezin, Fransa’daki yeni taşınmazları da kapsayacak biçimde müsadere kapsamını genişletmek için çalıştığı ve toplamın 80 milyon avronun üzerine çıkarılmasının hedeflendiği aktarıldı.

Derviş, Suriye ve Fransa hükümetlerinin bir dizi protokol imzaladığını, paranın aktarımı öncesinde Suriye hükümetinin harcama alanlarını belirlemesinin beklendiğini ifade etti.

İSPANYA'DAKİ VARLIKLAR İÇİN DE HUKUKİ TALEP Derviş, Rıfat Esad’ın İspanya’daki varlıklarının takibi için de yoğun hukuki çaba yürütüldüğünü söyledi. “Son yılların derslerinden biri, haklarını almakta kararlı mağdurlar için kapalı bir yol olmadığıdır” diyen Derviş, 2023’te Beşar Esad hakkında görevdeyken çıkarılan yakalama kararını örnek göstererek bunun “emsalsiz” bir gelişme olduğunu vurguladı.

Derviş, söz konusu kaynakların: adalet süreçleri, kayıpların akıbetinin araştırılması, mağdurların tazmini için kullanılması gerektiğini belirtti.

Ayrıca önümüzdeki günlerde, 2015-2017 arasında Rus uçaklarına yakıt sağladığı iddia edilen bir Danimarka şirketine karşı, Danimarka’da Suriyeli ortaklarla birlikte dava açılacağını; mağdurlar ve Suriye devleti adına tazminat talep edileceğini kaydetti.

Uluslararası ceza hukuku ve insan hakları alanında çalışan hukukçu Mu’tasım el-Kilani, sosyal medya paylaşımında, Rıfat Esad dosyasının Fransa’da kara para aklama, zimmete para geçirme ve vergi dolandırıcılığı suçlarından mahkûmiyetle sonuçlandığını hatırlattı.

Kilani’nin aktardığına göre Fransız yargısı, Rıfat Esad’ın Fransa’daki gayrimenkul ve varlıkları Suriye kamu kaynaklarından zimmete geçirilen paralarla edindiğini tespit etti.

KARAR 2022'DE KESİNLEŞTİ Kilani’ye göre süreç şu şekilde ilerledi: 17 Haziran 2020: Paris Mahkemesi ilk kararını verdi ve varlıklara el konulmasına hükmetti. 9 Eylül 2021: İstinaf mahkemesi kararı onadı. 7 Eylül 2022: Fransa Yargıtayı kararı kesinleştirdi.

Kilani, bu karar uyarınca el konulan paranın Fransa devletine geçtiğini, ancak Fransız hükümetinin gelecekte bu kaynağı Suriye hükümetine aktarmayı planladığını ifade etti. “GAYRİMEŞRU VARLIKLARIN İADESİ İSTİKRARLI EKONOMİ İÇİN TEMEL” Haberde ayrıca, Suriye Merkezi Denetim ve Teftiş Kurumu Başkanı Amer el-Ali’nin geçen ekim ayında yaptığı açıklamalara da yer verildi.

Suriye devlet ajansı SANA’nın aktardığına göre Ali, “gayrimeşru varlıkların iadesinin” istikrarlı ve adil bir ekonomi inşası için temel olduğunu, bunun aynı zamanda ülkeler ve halklar arasındaki güveni yeniden kurmak açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.

Ali, devrik yönetim döneminde kurumsallaşan yolsuzluğun devlet kurumlarını ve halkın kaynaklarını olumsuz etkilediğini belirterek, şeffaflık ve yolsuzlukla mücadeleye dönük yasal çerçevelerin geliştirildiğini savundu.

Suriye’nin “şeffaflık ve hesap verebilirlik” taahhüdü vurgulanırken, “MENA-ARIN” bölgesel varlık iadesi ağıyla iş birliğinin de bilgi paylaşımını artırmayı ve gayrimeşru varlıkların geri alınmasına dönük stratejileri güçlendirmeyi hedeflediği kaydedildi.

RIFAT ESAD KİMDİR?

Rıfat Esad, devrik Suriye lideri Beşar Esad’ın amcası, eski Devlet Başkanı Hafız Esad’ın kardeşi olarak biliniyor.

Uzun yıllar Suriye’de güvenlik ve askeri yapılar içinde etkili bir isim olan Rıfat Esad, özellikle 1980’li yıllarda rejim içindeki güç mücadeleleriyle gündeme geldi.

Daha sonra ülke dışına çıkan Esad, uzun süre Avrupa’da yaşadı.

Fransa’da hakkında açılan davada, Suriye’ye ait kamu kaynaklarını zimmete geçirerek gayrimenkul ve varlık edindiği gerekçesiyle kara para aklama, yolsuzluk ve vergi dolandırıcılığı suçlamalarıyla mahkûm edildi; bu kapsamda bazı mal varlıklarına el konuldu.