Ankara’nın kalbinde yeni bir yaşam sahnesi: Esat Semt Hâli’nin ‘müşterek’ dönüşümü

1980’li yıllarda yurttaşların günlük ihtiyaçlarını karşılaması amacıyla inşa edilen ve zamanla bölgedeki otopark sorununa çözüm üretmek amacıyla yapısal değişime uğrayan Küçükesat Semt Pazarı ve Çarşısı, adına yeni bir hikaye yazılması için hazırlanıyor. uzun yıllar boyunca devam eden bakımsızlık ve işlev kaybının ardından, Ankara’nın sosyal hafızasında derin izler bırakan yapı, Türkiye’deki “kentsel demokrasi” ve “yerel kültür yönetimi” alanlarında yeni bir sayfa açacak olan “Esat Hâl” projesine dönüşüyor.

Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı Ayça Yusufoğlu Köroğlu öncülüğünde yaşama geçirilen projeyle birlikte, mülkiyeti kamuda kalan, ancak yönetim ve kullanım haklarında kültür üreticilerine ve sivil topluma önemli alanlar açan hibrit bir yapıyı, bir müşterekler modelini Ankara’nın kalbine yerleştirmek hedefleniyor.

Toplamda 14 bin 250 metrekare inşaat alanına ve 4 bin 600 metrekare kapalı alana sahip olan bu mekân, artık sadece alışveriş yapılan bir çarşı değil, şehrin kültür sanat aktörlerinin, yerel üreticilerin ve mahalle sakinlerinin bir araya geleceği canlı bir ekosistem haline gelecek.

GENÇ AKADEMİ BULUNACAK Esat Hâl; Belediyeye bağlı dairenin kurduğu “Ankara Kültür” markası altında açılacak bir sanat galerisi ve gençler başta olmak üzere her yaştan kentlinin sanat kursları alabileceği bir atölyeye ev sahipliği yapacak.

Hâl’de, Ankara Kültür kapsamında çalışmalarını sürdüren ve Ankara’nın yakın zaman önce UNESCO Öğrenen Şehirler Küresel Ağı’na girmesini sağlayan önemli projelerden olan BELMEK kurslarında üretilen ürünlerin sergilendiği bir dükkân ile ABB Gençlik ve Spor Dairesi’ne bağlı bir genç akademi de yer alacak.

Hâl içinde yerel özel kültür girişimleri ve kültür sanat ile ilgili çalışmalar yapan demokratik kitle örgütlerinin ofis ve mekânları da bulunacak.

Projenin geri kalan yaklaşık yüzde 10’luk kısmını ise büyük çoğunluğu kadın girişimciler tarafından kurulmuş, yerel gastronomi markaları oluşturacak.

KULUÇKA MERKEZİ İŞLEVİ GÖRECEK Türkiye’nin geneline yayılmış olan taşınmazların gelir odaklı kiraya verilmesi anlayışına bir değişiklik getiren Hâl projesinin, Ankara kökenli yeni markaların desteklendiği bir kuluçka merkezi işlevi görerek bu kültür alanlarını bir sosyalleşme aracına dönüştürmesi hedefleniyor.

Proje, tüm bu özellikleriyle Ankara’nın Cumhuriyet modernizmi ile şekillenmiş planlı kentleşme mirasını, günümüzün glokal; yani “yerel, köklü ama dünyaya açık” değerleriyle harmanlayarak küreselleşmenin yerel kimlikleri sildiği mekansızlaşma eleştirisine de güçlü bir yanıt vermeyi hedefliyor.

FARKLI MODELLER İNCELENDİ Bratislava’daki Stará Tržnica’dan Helsinki’deki Kaapeli’ye; Marsilya'daki La Friche la Belle de Mai’den Berlin’deki Haus der Statistik’e kadar çok farklı modellerin incelenmesi üzerinden kurgulanan, ancak Ankara’nın kendine has yapılarıyla yoğrulan ve yerel mevzuatlara göre adapte edilen proje, Türkiye’nin dört bir yanındaki atıl kamu binaları, eskimiş ve kullanımı kısıtlanmış endüstriyel ya da kamusal alanlar için kopyalanabilir ve ölçeklenebilir bir yeniden oluşum rehberi sunma potansiyelini de taşıyor.

ANKARA’NIN KENT BELLEĞİNİ KORUYOR Bir katında bir tiyatro topluluğunun provasını yapacağı, ara kattaki atölyede ilgili bölümlere hazırlanan gençlerin güzel sanatlar üzerine dersler aldığı, bir başka köşesinde bir sosyal girişimin mahalleliyle atölye düzenlediği ve giriş katında yerel markaların gastronomik deneyimler sunduğu bu çok sesli yapı; kültür sanatın gündelik hayatla iç içe geçtiği yeni bir kamusal deneyim sunacak.

Hâl, sadece Ankara’nın kent belleğini korumakla kalmayıp 21. yüzyılın demokratik, yaratıcı ve dayanışmacı kentlerindeki kapsayıcı ve kültür merkezli projelerin Türkiye’deki güçlü örneklerinden birisi olarak tarihe geçmeye ve kentsel dönüşümü sosyolojik bir iyileşme projesi olarak yeniden tanımlamaya hazır bir şekilde yaşama geçiyor.

Projenin bitiş tarihi ise henüz açıklanmadı.