Haber Detayı
Savcı mı üstün hakim mi, savcı hakimden üstün mü?
Türkiye'de sıkça gündeme gelen bir soru, özellikle son zamanlarda medyada da tartışılan bir konu: "Savcı mı üstün, yoksa hakim mi?". Mahkemelerde yaşanan olaylar ve adli süreçlerde yetki karmaşasının ortaya çıkması, bu sorunun önemini artırıyor. Peki gerçekte hukukta durum nasıl? Savcı hakimden üstün müdür? İşte merak edilenler…
Hakim, yargı yetkisini elinde bulunduran kişidir.
Mahkemelerde davaları değerlendirir, delilleri inceler ve karar verir.
Hakim bağımsızdır ve yargılamada tarafsız olmalıdır.
Savcı, kamu adına soruşturma yürütür, delil toplar ve dava açar.
Savcı, suçun araştırılmasında ve kamu düzeninin korunmasında görev alır, ancak davayı sonuçlandırma yetkisi mahkemeye aittir.
Savcı mı üstün hakim mi, savcı hakimden üstün mü?
SAVCI VE HAKİM: TEMEL GÖREVLERİ Öncelikle savcı ve hakim kavramlarını doğru anlamak gerekiyor.• Hakim, yargı yetkisini elinde bulunduran kişidir.
Mahkemelerde davaları değerlendirir, delilleri inceler ve karar verir.
Hakim bağımsızdır ve yargılamada tarafsız olmalıdır.• Savcı, kamu adına soruşturma yürütür, delil toplar ve dava açar.
Savcı, suçun araştırılmasında ve kamu düzeninin korunmasında görev alır, ancak davayı sonuçlandırma yetkisi mahkemeye aittir.Bu tanımlar, hukuki yetki farkını anlamak için önemlidir.
Hakim karar verir, savcı ise soruşturmayı yönetir.
HUKUKİ HİYERARŞİ: SAVCI HAKİMDEN ÜSTÜN MÜ?
Türk Ceza Kanunu ve Adli Yargılama Usulleri'ne göre hakim ve savcı eşit konumdadır, ancak görev alanları farklıdır.• Savcı, soruşturmayı başlatabilir, delil toplayabilir ve şüpheli hakkında dava açabilir.
Ancak mahkeme kararını etkileme yetkisi yoktur.• Hakim, savcının getirdiği dosyayı inceler, delilleri değerlendirir ve hüküm verir.
Hakimin kararı, savcının talebinden bağımsızdır.Dolayısıyla, hukukta "üstünlük" kavramı doğrudan geçerli değildir.
Savcı, soruşturma aşamasında etkilidir; hakim ise yargılama aşamasında nihai karar merciidir.
SAVCI VE HAKİM ARASINDAKİ GÜÇ DENGESİ Uygulamada savcı ve hakim arasındaki ilişki güç dengesi üzerinden değerlendirilir:• Savcı, soruşturma sürecinde güçlüdür ve davanın yönünü belirler.• Hakim, yargılama sürecinde nihai söz sahibidir ve savcının taleplerini kabul etmek zorunda değildir.Bu durum, adalet sisteminin temel prensibi olan "yargının bağımsızlığı" ile doğrudan ilgilidir.
Her iki makam da kendi yetki alanında bağımsız hareket eder ve birinin diğerini "astı" veya "üstü" olarak görmek hukuka aykırıdır.
MEDYADA TARTIŞMA KONUSU OLAN ÖRNEKLER Son yıllarda bazı olaylar, savcı ve hakim arasındaki güç ilişkisini tartışmaya açtı.
Örneğin, İstanbul Kartal'da yaşanan ve medyada geniş yer bulan bir olayda, bir savcının görevli hakim üzerinde şiddet uygulaması ciddi tepkilere yol açtı.Bu tür olaylar, hukuki hiyerarşi ile bireysel hataları karıştırmamak gerektiğini gösteriyor.
Yasal olarak savcı, hakimi vuramaz; hakimin görevini engellemek suç teşkil eder.
Dolayısıyla üstünlük, yetkiyle değil hukuka uygun davranışla belirlenir.
HAKİM VE SAVCI İLİŞKİSİ: İŞBİRLİĞİ Mİ, REKABET Mİ?
Pratikte savcı ve hakimler işbirliği içinde çalışır, ancak bağımsızlıklarını korurlar.• Savcı delil toplar ve dosyayı mahkemeye sunar.• Hakim delilleri değerlendirir ve karar verir.Bu işbirliği, adaletin doğru bir şekilde tecelli etmesini sağlar.
Bir tarafın diğerini baskı altında tutması, adli süreçleri tehlikeye atar ve hukuka aykırıdır.
HUKUKTA "ÜSTÜN" KAVRAMI YANLIŞ Özetle: Türkiye'de savcı hakimden üstün değildir.
Hukuk sistemi, her iki makamın yetkilerini bağımsız ve sınırlı şekilde tanımlar.
Savcı soruşturma aşamasında etkilidir; hakim yargılama aşamasında nihai karar verir.
Bu nedenle "üstünlük" kavramı hukuki anlamda geçersizdir.Hukukta asıl üstünlük, kanun ve adaletin üstünlüğüdür.
Bireysel makamlar, yalnızca görevlerini hukuka uygun şekilde yerine getirmekle yükümlüdür.
