İran’daki gösterilerde 664 kişi hayatını kaybetti

ABD merkezli HRANA internet sitesinde yayımlanan rapora göre, İran’da 16 gündür devam eden gösterilerde ülke genelindeki 31 eyalette toplam 664 kişi yaşamını yitirdi.

Ölenler arasında 133 emniyet görevlisi, bir savcı ve 9’u 18 yaşın altında çocuklar bulunuyor.

Gösteriler sırasında 10 bin 721 kişi de gözaltına alındı.

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), protestoların 16. gününe ilişkin bilançosunu paylaştı.

Rapora göre, ölümler arasında 133 emniyet görevlisi, bir savcı ve 9’u 18 yaşın altında olmak üzere toplam 664 kişi bulunuyor.

Gösterilerde 10 bin 721 kişi de gözaltına alındı.

Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHR) ise emniyet güçlerine ilişkin ölü sayısını belirtmeden, 9’u 18 yaşın altında olmak üzere 648 protestocunun yaşamını yitirdiğini duyurdu.

Yaralanmaların çoğunun saçma ve plastik mermilerden kaynaklandığı rapor edildi.

İran makamları, ölü ve yaralı sayısına dair resmi bir açıklama yapmadı.

HRANA’nın bir önceki gün yayımladığı 15’inci gün raporunda ölü sayısı 538, gözaltı sayısı 10 bin 600 olarak verilmişti.

Protestoların başlangıcı  İran’da gösteriler, 28 Aralık 2025’te Tahran Büyük Çarşı’daki esnafın döviz kurundaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sıkıntılara tepki olarak başlattığı protestolarla başladı.

Olaylar kısa sürede Tahran’ın diğer bölgelerine ve ülke genelindeki farklı kentlere yayıldı.

Tahran Üniversitesi, protestoların merkezi haline gelen öğrenci yurtlarını güvenlik gerekçesiyle 10 gün süreyle kapattığını açıkladı.

Üniversite, öğrencilerden yurtları en kısa sürede boşaltmalarını istedi.

Bu kararın, gençlerin gösterilere katılımını engellemeyi hedeflediği öne sürüldü.

İran Adli Tıp Kurumu Başkanı Abbas Mescidi Arani, hayatını kaybeden protestocuların çoğunun silahlı teröristler tarafından kesici aletlerle ya da yakın mesafeden av tüfeğiyle öldürüldüğünü açıkladı.

Arani, bazı protestocuların çatılardan hedef alınarak yaşamını yitirdiğini ve silah eğitimi almış unsurların göstericilerin hayati organlarını hedef aldığını iddia etti.

Gösteriler sırasında artan şiddet nedeniyle 9 Ocak’ta internet erişimi ülke genelinde kesilmişti.

Uluslararası tepkiler İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Avrupa Parlamentosu’nun İranlı diplomat ve temsilcilerin AP binalarına girişini yasaklama kararına tepki gösterdi.

Erakçi, AB ile düşmanlık peşinde olmadıklarını, ancak kısıtlamalara karşılık vereceklerini kaydetti.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İran’daki artan can kayıplarını “dehşet verici” olarak nitelendirerek rejime karşı hızlı ek tedbirler alacaklarını duyurdu.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ise İran’a daha sert yaptırımlar uygulanmasını savundu.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İranlı yetkilileri barışçıl protestolara yönelik şiddeti derhal durdurmaya ve internet erişimini yeniden sağlamaya çağırdı.

Türk, protestocuların taleplerinin bastırılmasının kabul edilemez olduğunu ve ölümlerin uluslararası insan hakları standartlarına göre soruşturulması gerektiğini vurguladı.

Tesnim Haber Ajansı’nın verilerine göre, 7 Ocak itibarıyla yaralanan polis sayısı 568, Besic gönüllü güvenlik görevlisi sayısı 66 olarak kaydedildi.

Gösteriler sırasında internetin kesilmesi ve resmi verilerin açıklanmaması, ölü ve yaralı sayısının doğrulanmasını güçleştiriyor.

HRANA ve IHR verileri, İran’daki protestoların giderek şiddetlendiğini ve hem siviller hem güvenlik güçleri açısından risklerin arttığını gösteriyor.

Pastırma ve sucukta talep soğuklarla birlikte arttıEkonomi Sinop’un su ürünleri ihracatı iki yılda 164 milyon dolara yükseldiEkonomi