Haber Detayı
Grönland Altın Kubbe için neden önemli?
ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda, Grönland üzerindeki ABD kontrolünün, ülkenin planladığı “Golden Dome (Altın Kubbe) hava ve füze savunma sistemi” için “hayati” olduğunu söyledi. Peki neden?
Trump’ın bu açıklaması, Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen’in ABD’nin Grönland’daki güvenliğe ilişkin kaygılarını yatıştırmaya çalıştığı bir ana denk geldi.
Poulsen, medyaya yaptığı açıklamada Danimarka’nın Grönland’daki askerî varlığını artırdığını ve müttefiklerle Arktik’te NATO varlığının güçlendirilmesi konusunda görüşmeler yürüttüğünü söyledi.
ABD Başkanı Trump, çarşamba günü, NATO’nun desteğiyle ABD’nin Grönland’ın kontrolünü ele alması gerektiğinde ısrar etti.
Bu çıkış, Danimarkalı, Grönlandlı ve Amerikalı üst düzey yetkililer arasında Arktik adaya ilişkin yapılacak kritik görüşmelerden sadece saatler önce geldi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile yapılacak toplantı başlamadan hemen önce Trump, NATO müttefiki Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesinin, Altın Kubbe savunma sistemi için vazgeçilmez olduğunu vurguladı.
Trump paylaşımında şu ifadeleri kullandı: “Grönland ABD’nin elinde olursa NATO çok daha güçlü ve etkili hale gelir.
Bunun altındaki her seçenek kabul edilemez.” Trump ayrıca, çok katmanlı füze savunma sisteminin inşasında NATO’nun öncü rol üstlenmesi gerektiğini savundu. “Eğer biz yapmazsak, Rusya ya da Çin yapar ve bu olmayacak!” diye yazdı.
Bu açıklamadan kısa süre önce Danimarka Savunma Bakanı Poulsen, AFP’ye verdiği demeçte Danimarka’nın Grönland’daki askeri varlığını artırdığını ve Arktik’te daha güçlü bir NATO mevcudiyeti için müttefiklerle temas halinde olduğunu söyledi.
Trump, cuma günü yaptığı açıklamada Grönland’ı “isterlerse de istemezlerse de” almak istediğini söylemiş ve “Eğer bunu kolay yoldan yapmazsak, zor yoldan yapacağız” demişti.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise, bir NATO müttefikine yönelik saldırının ittifakı sona erdireceği uyarısında bulundu.
Danimarka ile ABD arasındaki anlaşma, Washington’un Grönland’da istediği kadar asker konuşlandırmasına izin verirken, Trump buna rağmen mülkiyet vurgusunu artırdı.
Pazar günü gazetecilere, “Kiralama değil, satın alma konuşuyoruz” dedi.
Trump, ABD’nin Grönland’a Rusya ya da Çin tarafından ele geçirilme tehdidi nedeniyle ihtiyaç duyduğunu savunuyor.
İklim değişikliği nedeniyle buzların eridiği Arktik’te her iki ülke de faaliyetlerini artırmış durumda.
Ancak ne Rusya ne de Çin, Grönland üzerinde hak iddia ediyor.
Ada, yaklaşık 57 bin kişilik bir nüfusa sahip.
Kopenhag yönetimi, ABD’nin Rusya ve Çin tehdidine karşı Grönland’ı korumadığı yönündeki iddialarını reddederek, Arktik’teki askeri varlığı güçlendirmek için yaklaşık 90 milyar kron (14 milyar dolar) yatırım yaptığını hatırlattı.
Danimarka, NATO’nun kurucu üyelerinden biri ve ordusu, ABD ile birlikte Afganistan ve Irak savaşlarına katıldı.
Irak savaşı ise ülkede büyük eleştirilere yol açmıştı.
ABD Başkanı Donald Trump, son açıklamalarında Grönland üzerindeki ABD kontrolünün, “Golden Dome (Altın Kubbe)” olarak adlandırılan yeni nesil füze savunma sistemi için hayati önemde olduğunu savundu.
Bu çıkış, yalnızca siyasi bir tartışma değil; küresel güvenlik dengelerini ilgilendiren stratejik bir hesaplaşmaya işaret ediyor.
Altın Kubbe nedir? “Golden Dome”, ABD’nin planladığı çok katmanlı füze savunma mimarisi olarak öne çıkıyor.
Sistem; balistik füzeleri, hipersonik silahları, uzun menzilli seyir füzelerini henüz erken aşamada tespit edip etkisiz hale getirmeyi hedefliyor.
Bunun için uzay tabanlı sensörler, radar ağları ve ileri konuşlu erken uyarı üsleri kritik rol oynuyor.
Grönland neden vazgeçilmez?
Trump yönetiminin Grönland vurgusunun arkasında üç temel stratejik neden bulunuyor: Kuzey’den gelen tehditlere erken uyarı Grönland, Kuzey Amerika ile Avrasya arasındaki en kısa füze ve hava rotaları üzerinde yer alıyor.
Rusya veya Asya kaynaklı olası bir füze saldırısında, erken uyarı süresi kuzey hattındaki radarlar sayesinde saniyeler hatta dakikalar kazanabiliyor.
Bu da Altın Kubbe’nin başarısı açısından belirleyici.
Uzay ve radar altyapısı için ideal konum Grönland, yüksek enlemde bulunması nedeniyle Uzaydan gelen tehditleri izleyen sensörler, Balistik füze yörüngelerini takip eden radarlar için eşsiz bir coğrafya sunuyor.
ABD’nin hSlihazırda Thule (Pituffik) Hava Üssü gibi askeri varlığı da bu altyapının temelini oluşturuyor.
Kuzey Kutbu rekabeti Grönland aynı zamanda Kuzey Kutbu’ndaki büyük güç rekabetinin merkezinde yer alıyor.
ABD, Rusya ve Çin’in bölgede artan askeri ve ekonomik faaliyetleri karşısında, Grönland’ı NATO savunma hattının ileri karakolu olarak görüyor.
Altın Kubbe, bu hattın askeri omurgası olarak tasarlanıyor.
Trump’ın açıklamaları, Grönland’ı yalnızca teknik bir savunma noktası değil, ABD’nin küresel güç iddiasının sembolü haline getiriyor.
Washington açısından Altın Kubbe ABD topraklarını koruyan bir kalkan, rakiplere ise açık bir caydırıcılık mesajı anlamına geliyor.