Dışişleri Bakanı Fidan, İstanbul'da basın toplantısında konuştu Açıklaması

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, "Biz kesinlikle sorunların diyalogla çözülmesini istiyoruz.

İran'da olacak geniş çaplı istikrarsızlığın, bölgenin kaldırma kapasitesinin çok üstünde olduğunu düşünüyorum." dedi.Fidan, Türkiye'de yerleşik ulusal ve uluslararası medya kuruluşlarının temsilcileriyle bir araya gelerek İstanbul'da bir otelde bilgilendirme toplantısı düzenledi.Türkiye'nin en başından beri "bölgesel istikrar ve güvenlik" konularına önem verdiğini hatırlatan Bakan Fidan, bölgede geçmişten tevarüs edilerek, evrilip gelen çok sayıda sorunlar olduğunu söyledi.Fidan, bunlardan birinin de İran'ın uzun yıllar maruz kaldığı yaptırımlar ve bölgedeki birtakım politik uyumsuzluk olduğunu belirterek "Biz tabii İran'ın komşusu olarak, dostu olarak müteaddit defalar, samimi bir şekilde görüşlerimizi çok net olarak paylaşıyoruz.

Bizim sınır komşumuz yüzyıllara dayanan, değişmeyen bir sınırımız var ve iki halk birbirine çok benziyor, yoğun bir ticari ve sosyal ilişki var.

Dolayısıyla İran'da olacak olan her şey bizi yakından ilgilendirdiğinden, bu gelişmeleri çok yakından takip ediyoruz." diye konuştu.İran'ın uluslararası belli başlı aktörlerle olan sorunlarını çözmesi ve bölgenin tamamına yayılacak istikrarsız senaryolardan kaçınmasının, Türkiye'nin de menfaatine olduğunu vurgulayan Fidan, Türkiye'nin önceliğininin hiçbir şekilde güç kullanımına yol açacak bir duruma gelmemek olduğunu kaydetti.Hakan Fidan, "Ama maalesef geçtiğimiz aylarda da gördük, 12 gün savaşlarında, önce İsrail'in, sonra da Amerika'nın mahdut da olsa bir saldırısıyla karşı karşıya kaldık ve bu saldırı belli bir yerde durdu.

Şimdi bunun tekrar etme olasılığının ortaya çıkması, bizim tasvip ettiğimiz bir şey değil.

Biz kesinlikle sorunların diyalogla çözülmesini istiyoruz.

İran'da olacak geniş çaplı istikrarsızlığın bölgenin kaldırma kapasitesinin çok üstünde olduğunu düşünüyorum.

Onun için diplomatik çabalara devam edeceğiz.

İnşallah Amerika'yla İran kendi arasında bu konuyu gerek arabulucular üzerinden gerek diğer aktörler üzerinden veya direkt görüşerek çözerler.

Biz de konuyu yakından takip ediyoruz." değerlendirmesinde bulundu.Gazze planında ikinci aşamaya geçilmesine ilişkin soruyu yanıtlayan Bakan Fidan, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un ilanıyla Gazze'de artık ikinci aşamaya geçildiğinin duyurulduğunu söyledi.Fidan, "Sürecin ağır aksak da olsa ilerlemesi bizim memnun olduğumuz bir husus.

Cumhurbaşkanımız özellikle insani yardımlar konusunda inanılmaz derecede büyük bir hassasiyet içerisinde.

Filistinlilerin orada, soğukta barınmasız kalması, ilaçsız kalması, gıdasız kalması hepimizin vicdanı çok derinden yaralamakta." ifadelerini kullandı.İsrail'in bu konuda sistemli ve maksatlı bir politika uyguladığının bilindiğini söyleyen Fidan, şunları kaydetti: "İsrail, uluslararası toplumun hep beraber uygulamak istediği bu barış planını (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu hükümetinin esas itibarıyla çok fazla uygulamaya taraftar olmadığını biliyoruz.

Onların nihai amacı Filistinlilerin Gazze'den çıkması ama uluslararası toplum, başta bölge ülkelerinin ortaya koyduğu itme gücüyle, Amerika'nın şu anda ağırlığını koymasıyla, bu barış aşamasını bu noktaya getirdi.

İkinci aşamada, geçtiğimiz günlerde grup olarak mutabık kaldığımız Filistinli teknik komitenin Gazze'nin idaresini alması birinci önceliği taşıyor.

Daha sonra barış kurulunun ilan edilmesi ve daha sonra Barış Kurulu adına gündelik icraatı yürütecek yönetim kurulunun belirlenmesi ve çalışmaya başlaması bu sırada gidecek bir işlem manzumesi var.Biz önümüzdeki birkaç hafta içerisinde bunun inşallah tamamıyla organların en azından hayata geçeceğini düşünüyoruz.

Uygulamada birtakım zorluklar olacak tabii ki ama hem biz hem diğer kurumlarımız gerçekten büyük bir hassasiyetle diğer ortaklarımızla konuşarak bu sürecin sorunsuz gitmesi veya olan sorunların barış sürecini inkıtaya uğratmaması için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz.

Olumlu bir aşamaya geliyoruz ama dediğim gibi riskler ortada, İsrail'in niyeti de ortada.""Diplomasiye dayalı, diyaloğa dayalı, sorun çözme tekniğine girmeleri lazım"Suriye'deki genel durum ve 10 Mart mutabakatı hakkında sorulan soruya, "SDG'nin Kandil'le bağı meselesinin yeni keşfedilmiş bir bilgi olarak zaman zaman özellikle Batılı muhataplar tarafından karşılanması, bizim de hayret ettiğimiz bir konu." yanıtını veren Fidan, bunun net bir bilgi olduğunu söyledi.Hakan Fidan, Türkiye'nin terör örgütü SDG ile en başından beri probleminin bu olduğunu en başından beri söylediğini aktararak "Suriye Kürtlerinin, kendi, otantik bir araya gelip sadece Suriye'deki Kürtlere has, Suriye'deki sorunları çözmeye yönelik bir hareketin Suriye'yle tabii ki ilgisi var.

Biz medeni, gelişmiş bir ülkeyiz.

Belli ülkelerin kendi iç sorunlarını çözmeden sınırlarının neler olduğunu biz biliriz ama bunun böyle olmadığını herkes biliyor.

Dört ülkede iddiası olan, örgütlenmesi olan ve eylemi olan bir örgütün Suriye'deki uzantısının adının SDG olması, YPG olması bizim çok bildiğimiz bir gerçeklik." diye konuştu.Herkesin, terör örgütü SDG adına kim görüşmeye giderse gitsin, Kandil'den onay almadan bunun hayata geçmeyeceğinin bilincinde olduğunu söyleyen Fidan, bunun işleri zora sokan bir husus olduğunu ama bir an önce 10 Mart mutabakatının uygulanarak ülkede istikrarın sağlanmasının temenni edildiğini aktardı.Fidan, Halep konusunda da geçmişte Türkiye'nin uyardığını hatırlatarak şu ifadeleri kullandı: "Fırat'ın batısında özellikle 8 Aralık 2024'ten sonra işgal edilen yerlerin bir iyi niyet göstergesi olarak tekrar boşaltılması, unsurların doğuya çekilmesi hususu gündemde.

Bu film tekrar tekrar oluyor.

Biz Afrin'den, Resulayn'dan itibaren, Tel Rıfat'tan itibaren Halep'te her zaman aynı oyunu görüyoruz.

Gidiyoruz diyoruz ki, bakın burada duruşunuz illegal, şu yapıları, şu unsurları şu şekilde olmaması lazım.

Yok, direniyorlar.

Sonra güç kullanılıyor, geri adım atıyor.

Bu şablondan çıkılması lazım artık.

Gerçekten iyi niyet gösterisinde bulunmak istiyorlarsa, bir diplomasiye dayalı, diyaloga dayalı, artık sorun çözme tekniğine girmeleri lazım.

Diyalog içindeymiş gibi gözüküp, dünyaya böyle bir imaj verip, zaman kazanıp, bölgede hani daha da fazla ispat edeceğimiz bir kriz çıkar mı diye de etrafa bakıp, belli aktörlerle de ilişkiyi devam ettirip, bu kadar parametre yönetecek ne zihniniz var, ne de gerçeklik buna izin verir.

Bir iyi niyet koyacaksınız. 'Biz Suriye'de istikrarı istiyoruz.' 'Suriyeli Kürtlerin müreffeh olmasını istiyoruz.

Emin olmasını istiyoruz.' Irak ve diğer konuları bırakın bir kenara ama bunun böyle olmadığını biliyoruz.

İnşallah olur.

Çok yakından takip ettiğimiz bir konu.

İnşallah barışçıl yollarla çözülür."Bakan Fidan, 10 Mart mutabakatı çerçevesinde "Tüm Suriyelilerin siyasi süreçlerde temsil edilmelerinin güvence altına alınacağı ve Kürtlerin anayasal haklarının temin edileceği" maddelerinin uygulanmasına ilişkin soruyu Fidan, 10 Mart mutabakatının genel olarak uygulanmasında sorun olduğu şeklinde yanıtladı.Suriye yönetiminin bunları hayata geçirmesi için bu 10 Mart mutabakatında yer alan hususlara ihtiyacı olmadığını vurgulayan Fidan, bu konuda hem bölge ülke olarak Türkiye'nin kendisinden talebi olduğunu hem kendilerinin programında olduğunu aktardı.Dışişleri Bakanı Fidan, "Ülkede bulunan diğer azınlıkları, inanç gruplarını sizin yönetime katmayarak hani dışlayarak bir yere gitme şansınız yok ama burada altın oran şu; anayasal vatandaşlık çerçevesinde inanç gruplarının, etnik azınlıklarının yönetime dahil olmasıyla, kendilerini ayrı bir küme olarak belirleyip bir siyasal entite formuna dönüşüp buradan yönetime dahil olması...

Bunun ikisi ayrı şey.

Zaten problemin çıktığı yer burası." dedi.Bakan Fidan, insanların kendi kimliklerini, kültürlerini, inançlarını yaşarken aynı zamanda bir bayrağın altında vatandaşı olduğu ülkenin gücünden refahından yararlanacakları ve katılımı da o şekilde yapacakları yapının, istikrara, barışa, refaha daha yakın bir yapı olduğunu belirtti.Ülkeyi inanca göre entitelere bölmenin, adacıklar oluşturmanın bölünmeye davetiye çıkardığını söyleyen Fidan, "Bölünmeyi burada bir ideoloji aracı olarak değil, ortak insanlığın menfaati olarak ortaya sorun olarak atmaya çalışıyorum.

Buna çok dikkat etmemiz gerekiyor." görüşünü dile getirdi.Rusya-Ukrayna SavaşıYakın zamanda Fransa'nın başkenti Paris'te Rusya-Ukrayna konulu liderler toplantısı düzenlendiğini hatırlatan Fidan, bu toplantı öncesinde, bakan düzeyinde defalarca toplantı olduğunu belirtti.Fidan, yapılacak barışın sadece Ukrayna-Rusya arasında olmayacağını, Avrupa ile Rusya arasında da olacağını söyledi.ABD Başkanı Donald Trump'ın, iktidara gelmesinden sonra, ABD'nin Rusya-Ukrayna Savaşı'nda öncü rolünü değiştiğini ve nötr pozisyona geçtiğini belirten Fidan, başka sorunların ortaya çıkmasına neden olduğunu ifade etti.Fidan, "Rusya-Ukrayna Savaşı bir sorunken Amerika'nın bu savaşın sonuna doğru ortaya koyduğu pozisyonda daha başka bir sorun çıkardı, sorun içinde sorun çıktı.

Aslında ortaya baktığımız zaman Avrupa güvenliği çok ciddi bir şekilde Ukrayna'nın güvenliğine de bağlanmış durumda.

Bunun askeri strateji olarak ne kadar gerçekçi olup olmadığı hususu, askeri stratejiler tarafından tartışılmalı.

Biz de önümüze gelen verilere bakıyoruz." diye konuştu.Gelinen noktada, barış anlaşması olursa askeri boyutu olan üç hususun mevcut olduğunu söyleyen Fidan, birincisinin "anlaşmanın takibi, doğrulanması ve izlenmesi" olduğunu belirterek buna ilişkin çalışmaların olduğunu ifade etti.Fidan, ikincisinin "Ukrayna'nın caydırıcılık gücünün nasıl devam edeceği" olduğunu ve buna ilişkin çalışmalar bulunduğunu, üçüncüsünün ise "bir ihlal olması durumunda ne türden tedbirlerin hangi araçlarla, hangi senaryolarla alınacağı" olduğunu kaydetti.Bakan Fidan, şöyle devam etti: "Barış anlaşması olduktan sonra, askeri unsurların, bütün bu görevlerde kullanılacak yapıların üç tane klasikleri yeri var.

Deniz, kara, hava.

Deniz alanı deyince de Ukrayna'nın sadece Karadeniz'e kıyısı var.

Karadeniz, bizim de bulunduğumuz, en büyük NATO üyesi olarak Türkiye'nin yer aldığı bir yer.

Deniz gücünün komutasını Cumhurbaşkanımızın müzakere talimatıyla öteden beri biz bu sorumluluğu almak istiyorduk.

Şimdiki planlamalarla bu sorumluluk bize verilmiş durumda.

Burada gönüllü olan diğer ülkelerle beraber biz bu sorumluluğu alacağız.

Buna ilişkin Milli Savunma Bakanlığımız çok yoğun bir çalışma yürütmekte.

Tabii hava ve kara unsurları İngiltere, Fransa'nın öncülüğündeki başka ülkelerle gidecek.""Teknik zorlukların problemlerini ortadan kaldırması için çalışıyoruz"F-35'lerle ilgili soruyu yanıtlayan Fidan, bunun CAATSA'nın yaptırımlarının uygulanmasının neticesinde ortaya çıkan bir sorun olduğunu, olaya sadece F-35 olarak bakılmadığını, genel olarak CAATSA'nın kaldırılması konusunda yürütülen diplomatik çabalar olduğunu belirtti.ABD Başkanı Trump ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında varılan mutabakat sonucunda bu sorunun da diğer sorunlar gibi iki ülke arası gündeminden çıkması konusunda bir irade oluştuğunu kaydeden Fidan, "Şimdi bu iki taraflı iradenin hayata geçmesindeki teknik zorlukların problemlerinin ortadan kaldırması için çalışıyoruz.

Bu irade mevcut.

Biz bunu inşallah CAATSA'nın kalktığına şahit oluruz." ifadelerini kullandı.VizeAvrupa ülkeleri ile vize meselesine ilişkin Hakan Fidan, Avrupa'da esas itibarıyla iki husus bulunduğunu; ilkinin Avrupa Birliği'nin (AB) giderek daha da merkezileşerek vize politikasını tek vize prosedürü haline getirmesi olduğunu belirtti.

Fidan, "Aslında siz herhangi bir Avrupa devletine müracaat ettiğiniz zaman, tek bir ülkeye müracaat ediyorsunuz.

İşlem olarak giderek daha merkezileşiyor.

Kriterler aynı." değerlendirmesini yaptı.Fidan, ikinci olarak da bir idari sorun olduğuna işaret ederek şunları kaydetti: "Bunlar uzun süre pandemide kapalı kalmıştı ve daha sonra hayata geçmesinde sıkıntı vardı ve şimdi bu kabiliyetleri tekrar kazandılar, belli yerlerde sorunlar azaltılıyor ama bu biraz daha olayın daha az etkileyen boyutu.

Daha çok etkileyen boyutu, değerli arkadaşlar bildiğiniz gibi, Avrupa'da aslında göçten dolayı göçmenlik meselesinden dolayı, son yıllarda değil, hep var olan göçmenlerin artık bir politika malzemesi haline gelmesi ve bu politikayı güdenlerin diğer partiler karşısında giderek mevzi kazanması.

Artık Avrupa hükümetleri giderek daha fazla dışarıdan yabancıların ülkeye hangi sebeple olursa olsun, siz doktor mühendis diyorsunuz, fark etmiyor.

Onlar dışarıda birini gördüğü zaman kimliğine bakmıyor.

Tipine, rengine ve duruşuna bakıyor."Bakan Fidan, Avrupa'nın bu noktaya gelmesinin insanlık adına başka bir sorun alanı olduğuna dikkati çekerek "Siz aydınlanmayı yaşayın, modernleşmeyi getirin ondan sonra tekrar tekerlekleri geriye döndürün; bu, başka bir konu ama realiteyi ifade etmek gerekirse ülkeye yabancı girişi artık Avrupa'da siyasetin bir numaralı sorunu haline gelmiştir.

Benim korkum, bu konuda zaten artık yığınsal göç durmuştur, kendileri de biliyorlar ama aşırı sağın yükselmesi için bu konudaki rüzgara ihtiyacı var.

Artık dışardan göç almanın değil, içeride bulunanı tekrar göndermenin siyaset malzemesi yapılacağı bir noktaya Avrupa evrilebilir." diye konuştu.Merkezi sol ve sağ hükümetlerinin çok ciddi vize ve göç politikaları geliştirdiğini ve aşırı sağın siyasi olarak o konulardan fayda sağlayamadığını kaydeden Fidan, "'Remigration' dedikleri kavramlar, yeniden göç ettirme kavramını artık ağır ağır gündeme getiriyorlar.

Aşırı sağın kendi konseptleri ilk gündeme geldiğinde de çok az taraftarı vardı ama giderek bu taraf kazanmaya başladı.

Belli başlı Avrupa ülkelerinde yabancıyla yaşama, yabancıyı kabul etme, yabancıyla beraber olabilme konusundaki problem alanları siyasetin şu anda bir numaralı konusu halinde diye görüyoruz." ifadelerini kullandı.Dışişleri Bakanı Fidan, AB'ye aday ülke olan ve yıllardır gerçekten AB ile her türlü etkileşime giren Türkiye'nin vize konusunda bu sorunu yaşıyor olmasının Avrupa ülkelerinin defaatle söylediği bir problem alanı olduğunu vurgulayarak "Bunun ortadan kaldırılmasının çözümü, vize serbestisi anlaşmasının yürürlüğe girmesidir.

Bu anlaşmanın olması ve yürürlüğe girmesi için biz bu yıl daha sistemli bir şekilde çalışmaya devam edeceğiz.

Cumhurbaşkanımızın özellikle AB konusundaki hassasiyeti ve iradesi çok muhkem." dedi.(Sürecek)