Sayfaları çevirdikçe sınırları aşıyoruz

Türkiye’de yıllardır çok satanlar listesindeki yerini koruyan ‘Kürk Mantolu Madonna’ uzun zamandır dünyada da geniş bir okur kitlesine ulaşmış durumda. 2025’te de en çok satanlar listelerinde yerini korudu.

Geçen günlerde ünlü model Kendall Jenner’ın sosyal medya hesabından kitapla ilgili paylaşım yapması ilgiyi arttırdı.

Eserleri Türkçeden yabancı dile çevrilip yurtdışında da takip edilen yazarlarımızı edebiyat alanındaki isimler anlattı.

Kendall Jenner’ın sosyal medyadaki ‘Kürk Mantolu Madonna’ paylaşımı.‘TikTok kuşağını etkiledi’İhsan Yılmaz, Hürriyet Gazetesi Kültür Sanat Müdürü ve köşe yazarı◊ Birleşik Krallık’ta İngiliz edebiyatının klasiklerini geçerek büyük bir okuyucu kitlesi yakalamıştı Sabahattin Ali’nin ‘Kürk Mantolu Madonna’sı.

Model ve sosyal medya fenomeni Kendall Jenner’ın paylaşmasıyla İngilizce konuşulan tüm ülkelerde popüler oldu. 1943’te yayımlanan bir romanın böylesine ilgi görmesi, TikTok kuşağını etkilemesi, üzerinde durulması gereken bir durum.◊ 2024’te ABD’nin eski başkanı Barack Obama’nın en sevdiği kitapların listesinde Ayşegül Savaş’ın romanı ‘The Anthropologists’ de vardı.

O dönemde büyük ses getirmişti.◊ Orhan Pamuk’un özellikle Nobel ödülü sonrası kitaplarının tüm dünyada ilgi gördüğü bir gerçek. ‘Masumiyet Müzesi’ bir sanat eseri olarak da dikkat çekmişti.

Şimdi yayımlanacak dizisinin bu ilgiyi arttıracağını düşünüyorum.

İngilizce yazan Elif Şafak’ın dışında Defne Suman ve Tezer Özlü bu listeye dahil edilebilir.‘Adalet Ağaoğlu, Hüseyin Rahmi, Orhan Kemal...’Barbaros Altuğ, yazar◊ Sabahattin Ali’nin ‘Kürk Mantolu Madonna’sı edebiyat tarihimizde klasik olan, zamanının ötesine geçen bir başeserdir.

Eğer bir yazar ülkesinde belli satış rakamlarına ulaştıysa, mühim ödüller aldıysa bu yabancı yayıncılara güven veriyor ve kitaplarının yurtdışında da yayımlanmasını kolaylaştırıyor.

Ayşe Kulin bu yazarlardan biri.

İlk kitap yurtdışında başarıya ulaştıysa yayıncılar yazarın diğer kitaplarıyla da devam ediyor.◊ Bir diğer kıstas yazarın kendi ülkesinin edebiyat tarihindeki yeri.

Sabahattin Ali, Oğuz Atay, Sevgi Soysal gibi yazarlar yayınevlerinin ilgisini bu kıstasla çekiyor.◊ Yurtdışında düzenli olarak kitapları yayımlanan ve ilgi gören yazarlarımız şöyle: Elif Şafak, Orhan Pamuk, Ayşe Kulin, Aslı Erdoğan, Ahmet Altan.

Eserlerinin yayımlanmasını arzu ettiğim yazarlarsa Adalet Ağaoğlu, Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Orhan Kemal.‘Örnek gösteriliyoruz’Nermin Mollaoğlu, edebiyat ajanı, Kalem Ajans’ın kurucusu◊ Son yıllarda kitapları çevrilen ve bizi gururlandıran yazarlarımız Ayfer Tunç, Tezer Özlü, Burhan Sönmez ve Defne Suman. 20 yıl önce Türkiye’de hangi dili konuştuğumuzu soran yayıncılar vardı.

Bugün 5 büyük yayıncılık dili pazarı haricinde, yoğun çevirileriyle örnek gösterilen ülke edebiyatına dönüştük.◊ 2014 yılında İstanbul Uluslararası Edebiyat Festivali (İTEF) kapsamında çeviri edebiyatında uzmanlaşmış 17 yabancı yayıncıyı ağırlamıştık.

Her editöre ortak bir soru sordum: “Çevrilse muhteşem olur dediğiniz kitap nedir?” Soruma hep ‘Kürk Mantolu Madonna’ cevabı gelmişti.

Beyoğlu’nda bir gezinti ya da öyküler arasında...Seçkimizde edebiyat dergilerinden tanıdığımız Rıdvan Hatun’un yeni kitabı ve bir semt incelemesi var.Cehennemde İlahiRıdvan HatunYapı Kredi YayınlarıÖyküNotos, Sözcükler, Varlık, kitap-lık dergilerinde yayımlanan öyküleriyle adını duyuran yazarın ikinci kitabında şu öyküler var: Sürem, Sirk, İz, Ortanca, Obruk, Papağan ve Cehennemde İlahi.Modern İstanbul’un Yeniden TemsiliEnno MaessenÇeviren: Tevabil AlkaçAlfa Yayınlarıİncelemeİstanbul’un en kozmopolit semti olarak anılan Beyoğlu’nun tarihini ele alan kitap daha önce çalışılmamış arşiv materyallerini kullanıyor.

Tarihin yanı sıra kültürlerarası etkileşimlere de ışık tutuyor.