Haber Detayı
Trump BMsi: 1 milyar dolarlık üyelik tartışmasıyla Barış Kurulu
Gazzenin savaş sonrası yeniden inşa sürecini yönetmek amacıyla kurulan Barış Kuruluyla ilgili olarak ABDnin farklı senaryolar üzerinde durduğu değerlendiriliyor. Kurulun tüzük metninde yer alan ifadeler, Beyaz Sarayın bu yapıyı yalnızca Gazze ile sınırlı kalmayan, uluslararası krizlere müdahale edebilecek ve Birleşmiş Milletlere alternatif bir organizasyona dönüştürmeyi hedeflediğine işaret ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump ve yönetimi Gazze Şeridinin savaş sonrası yeniden inşa ve yönetim sürecini denetlemek amacıyla oluşturulan Barış Kurulu ile Gazzeden ötesini hedeflediği iddia ediliyor.
İsrailli Haaretz, İngiliz Financial Times (FT) ve Reutersta yer alan haberlere göre Beyaz Saray, Barış Kurulunun yetkilerini Gazzenin ötesine taşıyarak uluslararası sorunlara çözüm üretecek bir yapı kurmayı amaçlıyor.
Uzmanlar, bu girişimin Kurulu Birleşmiş Milletlere (BM) rakip bir organizasyon haline getirebileceğine dikkati çekiyor.
Trump, kısa süre önce ABDnin ulusal çıkarlarına, güvenliğine, ekonomik refahına ya da egemenliğine aykırı davrandıklarını öne sürdüğü 31 BM kuruluşundan ülkesini çekmişti.TANIMI GAZZENİN ÖTESİNDEGazze Şeridinin ismen anılmadığı tüzük metni, daha çevik ve etkili bir uluslararası barış inşa kurumuna duyulan ihtiyacı vurgulayarak başlıyor.
Barış Kurulu ise, çatışmalardan etkilenen ya da çatışma tehdidi altındaki bölgelerde istikrarı teşvik etmeyi, güvenilir ve hukuka dayalı yönetişimi yeniden tesis etmeyi ve kalıcı barışı güvence altına almayı amaçlayan uluslararası bir örgüt olarak tanımlanıyor.
Kalıcı barış; pragmatik muhakeme, sağduyulu çözümler ve çok sık başarısız olmuş yaklaşımlar ile kurumlardan ayrılma cesareti gerektirir denilen tüzük metni, Trump yönetiminin BMyi devre dışı bırakmanın yollarını aradığı yönündeki diplomat endişeleri arttırdı.
FTye konuşan ABDli yetkililer girişimi dünyayı etkileyen kararlar alacak, seçilmiş ülkelerden oluşan yeni tür bir BMye çok yakın bir yapı olarak ifade ederken, Reutersa konuşan bir diplomat ise Kurulun bu haliyle, BM Şartının temel ilkelerini görmezden gelen bir Trump Birleşmiş Milletleri olduğunu söyledi.TRUMPA GENİŞ YETKİBeyaz Saray yetkililerine göre Kurulun en üst kademesi Trumpın liderliğinde yalnızca devlet başkanlarından oluşacak.
Tüzük, Barış Kurulu başkanı sıfatıyla Trumpa da geniş yetkiler tanıyor.
Buna göre Trump, üye devletleri atayabilecek ya da görevden alabilecek; bu kararlar ancak üyelerin üçte iki çoğunluğuyla geri çevrilebilecek.
Metin, Trumpa kurul kararları üzerinde fiili bir veto yetkisi de tanıyor.
Ayrıca Trumpa Barış Kurulunun misyonunu yerine getirmek için gerekli veya uygun görülen alt birimleri oluşturma, değiştirme ya da feshetme konusunda münhasır yetki veriliyor.KAPSAMI DEĞİŞEBİLİROrganizasyon yapısı Gazze özelinde Barış Kurulu, onun altında uygulama ve koordinasyonda görev alacak ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidanın da yer alacağı Gazze Yürütme Kurulu ve Gazzenin teknik ve günlük yönetiminden sorumlu Teknokratlar Komitesi kademeleriyle şekillenmişti.
Reutersa konuşan bir ABDli yetkili, bu yapının Barış Kurulunun gelecekte Gazzeden daha fazlasını kapsayabilecek olması nedeniyle düşünüldüğünü aktardı.
Yetkili, Trumpın daha önce hayata geçirdiği diğer barış anlaşmalarının da ilave icra kurullarının oluşturulması yoluyla Barış Kurulunun yetki alanına dâhil edilebileceğini ifade etti.Gazze Barış Kurulu, geçen kasım ayında BM Güvenlik Konseyi tarafından Gazzenin savaş sonrası geçiş sürecini denetlemekle resmen yetkilendirilmişti.ERDOĞAN DA DAVETLİGazze barış anlaşmasının garantörlerinden olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte Mısır ve Katarın yanı sıra Arjantin, Fransa, Almanya, Suudi Arabistan, Avustralya, Kanada liderlerine davet gönderildiği belirtiliyor.
Avrupa Birliğini temsilen Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyenin de Kurula davet edildiği aktarıldı.
Daha önce ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trumpın özel temsilcisi Steve Witkoff, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ve Trumpın damadı Jared Kushnerin de Kurulda yer alacağı duyurulmuştu.
