Haber Detayı
"Süper zenginlerin" sorumsuzluğu: Sadece 10 günde bütün bir yılı harcadılar
Dünyanın en zengin yüzde 1'lik kesimi, bir insanın tüm yıl boyunca kullanması gereken karbon bütçesini henüz Ocak ayının ilk haftasında tüketti bile. Özel jetler ve kirli yatırımların faturası ise ne yazık ki en yoksul toplumlara kesiliyor.
Küresel ısınmanın faturası tüm insanlığa kesiliyor olsa da, bu faturanın oluşmasında herkesin payı aynı değil.
Oxfam tarafından yayımlanan yeni bir analiz, dünya nüfusunun en zengin kesiminin gezegeni ısıtan emisyonlara ne kadar orantısız bir katkı yaptığını çarpıcı verilerle ortaya koyuyor.Öyle ki, 2026 yılının henüz ilk 10 günü bile dolmadan, dünyanın en zengin yüzde 1'lik kesimi, küresel ısınmayı 1,5 derece sınırında tutmak için bir kişinin tüm yıl boyunca kullanması gereken karbon bütçesini çoktan tüketti bile.
En zengin yüzde 0,1'lik kesim için ise bu bütçenin bitmesi sadece üç gün sürdü.Zenginler ile yoksullar arasındaki karbon ayak izi uçurumu aslında yeni bir haber değil.
Ancak geçmiş araştırmalar, bu uçurumun hem orta sınıf hem de zenginlerin kendisi tarafından her zaman küçümsendiğini gösteriyordu.
Bu yeni rapor, lüks yaşam tarzlarının ve kirli yatırımların gezegen üzerindeki etkisini hiçbir şüpheye yer bırakmayacak kadar net bir şekilde önümüze koyuyor.
Oxfam’ın İklim Politikaları Lideri Nafkote Dabi, liderlerin bu sorumsuzluğa karşı adım atarak hem iklim hedeflerini hem de gezegenin geleceğini kurtarma şansı olduğunu vurguluyor.Zenginlerin karbon ayak izi nasıl hesaplanıyor?2015 Paris Anlaşması, iklim krizinin en yıkıcı etkilerinden kaçınmak için küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlandırmayı hedefliyor.
Birleşmiş Milletler verilerine göre, bu hedefi tutturmak için 2030 yılına kadar yıllık karbondioksit salımının 17,8 gigatona düşmesi gerekiyor.
O tarihte Dünya nüfusunun 8,5 milyara ulaşacağı tahmin edildiği için, bu miktarı kişi başına böldüğümüzde bir insanın yıllık karbon hakkı sadece 2,3 ton olarak belirleniyor.
Ancak Stockholm Çevre Enstitüsü’nün verileri, en zengin yüzde 1’in her bir üyesinin yılda ortalama 82,8 ton karbondioksit saldığını gösteriyor.
Bu, ortalama bir insanın bir yıllık hakkının sadece 10 günde harcanması demek.Bu devasa farkın arkasında sadece özel jetler, dev yatlar veya birçok büyük eve sahip olma gibi yüksek tüketimli yaşam tarzları yok.
En büyük darbe aslında yatırımlardan geliyor.
Oxfam’ın verilerine göre, bir milyarderin yatırım yaptığı şirketler yılda ortalama 2 milyon ton karbondioksit üretiyor.
Yani zenginlerin parası, dünyanın en kirli endüstrilerini beslemeye devam ediyor.
İşin acı tarafı, bu kirliliğin bedelini en ağır şekilde, iklim değişikliğinde en az sorumluluğu olan düşük gelirli aileler, yerli halklar ve küresel güney ülkeleri ödüyor.Araştırmalar, en zengin yüzde 1’in sadece bir yıllık emisyonlarının, yüzyılın sonuna kadar özellikle sosyoekonomik açıdan savunmasız kesimlerde 1,3 milyon sıcaklık kaynaklı ölüme yol açabileceğini öngörüyor.
Oxfam, bu tabloyu değiştirmek için köklü politika değişiklikleri öneriyor; bunlar arasında en zenginlerin gelir ve servetlerine yönelik vergilerin artırılması, fosil yakıt devlerine ek kar vergisi getirilmesi ve karbon yoğunluğu yüksek lüks tüketim mallarının yasaklanması veya ağır şekilde vergilendirilmesi yer alıyor.
Eğer bu aşırı tüketim dizginlenmezse, iklim yıkımının yükü her zaman olduğu gibi bu yıkımda hiçbir payı olmayanların omuzlarına kalmaya devam edecek.
