Gençler tarih yazıyor

Christine Ulivucci, “Fotoğrafların Anlattığı, Aile Belleğini Yeniden Okumak” adlı çalışmasında, köklerine yaklaşma ve aile mekanizmasını anlama çabasında olan kişi için aile albümlerinin değerli bir bellek alanı olduğunu, aile hikayesinin tarihçesi olan albümlerin, bizler için aile belleğine ve kolektif belleğe ayrıcalıklı bir erişim sunduğunu, albümlerin yaşayanlara da ölmüşlere de yer verip elimizde hiçbir anlam olmasa dahi, hikayemize dair görsel ve kuşaklar arası bir okuma yapmamıza yardımcı olduklarını söyler.

Sonra da albümlerde aile büyüklerimizin ve anne babamızın çocukluğunun sosyal çevrelerinde ve aile ortamlarında göründüğünü belirtir.

Geçen haftalarda hem sözü edilen kitap hem de bellek açısından aile albümlerinin önemi üzerinde durup gündelik yaşamın da tarih konusu olabileceğinin altını çizmiştik.

Belgesiz toplum tarihsiz, aile albümlerinden yoksun bir aile ise köksüz kalır.

Tarih için belge ne denli önemliyse toplumun en küçük ögesi aile için de albümler o denli önemli ve de bir bellek oluşmasında belirleyicidir.

Günümüzde gerek ephemera (kâğıt arkeologları) ile ilgilenenler ve gerekse koleksiyoncu ve arşivciler için aile albümleri ayrıcalıklı bir yer tutar.

Sözü edilen gruplar/meraklılar her ne kadar farklı amaçlar doğrultusunda bunları edinme yarışında olsalar da tümünün ortak paydası geleceğe ilişkin yapacakları okumalarla günümüze taşımaya çalıştıkları kimi değerleri ortaya çıkarmaktır.

Ayrıca aile albümleri yalnızca ait olunan ailenin değil, içerdikleri kimi özelliklerle bir toplumun da geçmiş dönemlerdeki pazılında bir dizi eksik parçaları tamamlama gibi bir işlevi yüklenirler.

Kısacası, günümüzde her ne kadar teknolojiye yenik düşüp dolap üstündeki kutularla, kullanılmayan bavulların içinde yatak altlarına atılmış olsalar da değerlerinden hiçbir şey yitirmezler.

Ulivucci’nin yazdığı gibi “hatırlar silikleşse de fotoğraflar sararsa ya da kaybolsa da veya onları tutan tırnakların üçgenimsi izi geride kalmış olsa da albümlerin oluşturulmasına öncülük eden eylem kalıcıdır” Şimdi bir köşeye atılmış olan aile albümlerin üzerindeki zamanın tozunu alma zamanı.

Yalnızca albümlerin mi?

Günlük, mektup, video, ses kayıtları vs… Neden mi?

Çünkü gençler tarih yazacak… Tarih Vakfı çatısı altında gerçekleştirilen “Gençler Tarih Yazıyor” projesinin bu yılki konusu aile tarihi.

Aile tarihinin önemi ise şöyle belirtilmiş: “Aile tarihi yazını, son zamanlarda üretilmiş ve bireylerin yaşamları üzerine düşünürken aynı zamanda bir ailenin parçası olarak beraberlerinde taşıdıkları mirasa ve tarihe de işaret eden bir yaklaşım.

Bir ailenin tarihini anlatı haline getirmek, ister aile fertlerinden birisi isterse biyografi yazarı tarafından gerçekleşsin, kendiliğinden gelişen bir şey değildir.

Yaşam, bir öykü doğrultusunda yaşanmaz.

Böyle bir anlatı, belirli bir amaçla, belirli bir zaman ve mekânda, çeşitli hedefler doğrultusunda kurulur.

Bu açıdan, aile tarihi de yazarın amaç ve hedefleri doğrultusunda taraflı ya da öznel olacaktır.

Bu noktaya dikkat ederek okunduğunda, aile tarihleri, tarihsel ve toplumsal olayların anlaşılmasında çok özel bir yere sahip olur.”  Şimdi sıra gençlerde… Gençlerin bu konudaki çalışmaları seçkin tarihçi/akademisyen kadrosundan oluşan Seçici Kurul tarafından değerlendirilecek ve başarılı üç proje ödüllendirilecek.

Ayrıca tüm katılımcılara bir katılım belgesi sunulacak.

Proje sonrası ortaya çıkan ürünler ise çeşitli yerlerde değerlendirilecektir.

Başvurular için son tarih 6 Şubat 2026.  “Gençler Tarih Yazıyor” projesine ilgi duyup ayrıntılı bilgi almak isteyenler Tarih Vakfı’na başvuruda bulunabilirler… Haydi gençler, tarihi hem okuyun hem de yazanı olun.

Çünkü siz de biliyorsunuz ki “Belgesiz toplum tarihsiz kalır…” Şimdi bir yerlere dağılmış olan aile belgelerini bir araya getirip yazma zamanı…