Hızlı yükselen şirketler endeksleri ele geçiriyor

ŞEBNEM TURHAN Borsa İstanbul endekslerinde şirketlerin ağırlıkları yıl içinde değişse de şu an BİST100, BİST30, BİST50 ve teknoloji endeksinde ağırlıkta birinci Aselsan.

Yüzde 10,33 ağırlığıyla yükselişiyle BİST100 endeksini taşıyan Aselsan’ın yanı sıra 2025’te hızlı getirisiyle öne çıkan ve geçmiş yıllarda ilk 10 arasında yer bulamayan şirketler dikkat çekiyor. 2025’te BİST100’de ağırlığı en yüksek ilk 10 şirket arasında olmayan Kiler Holding yeni yılda hareketleriyle Aselsan ile yarışırken geçen yıl halka arz olan Destek Finans Faktoring de endeksin yönünü belirleyen ilk 20 arasında yer alıyor.

Hızlı yükselen ve piyasa değerini artıran şirketler endekslerin yönünü belirlerken uzmanlar endeks ağırlık kriterlerini tartışmaya açtı, hisse fiyatını şişirerek endekslere sokulmasının artık bir yöntem olarak kullanıldığına işaret etti.

Aselsan taban olunca BİST100 geriledi BİST100 endeksinde dün itibariyle yüzde 10,33 ağırlığı olan Aselsan, 2025 sonunda yüzde 8,2 ağırlığı ile yine zirvede yer alıyordu.

BİMAŞ da yüzde 6,7 ağırlığı ile 2025 sonundaki ikinciliğini dün itibariyle yüzde 6,52 ile korumayı başarırken Akbank 2025 sonundaki üçüncülüğünü Tüpraş’a kaptırdı.

Türk Hava Yolları geçen yılsonundaki gibi dördüncü sıradan beşinciliğe geriledi, altıncılık ise 2025 sonunda ilk 20’de bulunmayan Kiler Holding’e gitti.

Kiler Holding ilk 20 şirket arasında geçen yıl yüzde 829,72 yükselişiyle ağırlıkta 20’nci sırada bulunan Destek Finans Faktoring’in ardından en yüksek getiride ikinciliği elinde tutuyor.

Türkiye’nin en önemli şirketi Aselsan’ın ve Kiler Holding hem yıla hızlı başlamaları hem de endeks içinde yüksek ağırlıklarıyla BİST100 endeksindeki rekorların başrolünün sahibi.

Dün ise Kiler Holding yükselişini sürdürürken Aselsan taban oldu ve bu da BİST100 endeksindeki yükselişi durdurdu.

Deniz Yatırım 2026 Strateji Raporu’nda da yıllar içinde endeks ağırlıklarının nasıl değiştiği yer aldı. 2012 ile 2025 sonunun karşılaştırıldığı analize göre: 2012’de BİST100 endeksi içerisindeki ilk 50 hissenin ağırlığı yüzde 95,2’de bulunurken, 2025 kapanışında yüzde 86,4’e geriledi, dün itibariyle bu ağırlık yüzde 87,5 seviyesinde.

Yıllar içerisinde ilk 10’un payı azalırken, pandemi sonrasında ilk 20’nin ortalaması yüzde 60’larda oluştu. 2025 kapanışta yüzde 64 olan ağırlık dün itibariyle yüzde 65,88’e geldi.

Özellikle bankacılık sektörünün ağırlığındaki sert düşüşe dikkat çekilirken 2012’de ilk 10 bankanın BİST100 içinde ağırlığının yüzde 36,4 olduğu, 2025 sonunda yüzde 12,5’e gerilediği belirtildi.

Fiyatı hızlı yükselen endekste yer buluyor Şirketlerin BİST100 endeksine girmesi ve ağırlıklarının artması aslında performansıyla doğru orantılıdır.

Bir hissenin endeksteki ağırlığını fiili dolaşımda bulunan kısmının piyasa değerine endekslenmesi belirler ve piyasa değeri de bir şirketin fiyatı yükseldikçe artar.

Bu da ağırlığının artmasına neden olur.

BİST100 endeksine alınacak şirketler; ocak, nisan, temmuz ve ekim olmak üzere her üç ayda bir belirlenir ve belirlemede temel etken işlem hacmi ile fiili dolaşımdaki payların piyasa değeridir.

Bir şirketin BİST100’e katılımı için en basit ifadeyle hızlı yükselişi en önemli etkendir.

Uzmanların verdiği bilgiye göre bazı şirketler analist raporu ya da geçerli bir neden olmaksızın oldukça iyi bir performans gösterebilmekte ve bu durum şirketin istenilen endekse girmesini sağlamaktadır.

BİST100’e girmek bir şirketin MSCI endeksine girerek yabancı ilgisini çekmesinin de bir yolu olduğu için oldukça önemlidir.

Uzmanlar, bazı kişilerin istedikleri şirketin fiyatını şişirerek endekse girmesini sağladıklarını ve bu şirketlerin yükselişiyle endeksin yönünü belirler hale geldiklerini belirtmektedir.

Kurallara bilanço kriteri eklenmeli Uzmanlar, hiçbir analist raporu veya beklentisi olmayan şirketlerin endekste çok yüksek ağırlığa sahip olmalarına itiraz etmektedir. "Bankalar, havacılık, holdingler eksi iken Aselsan’ın haklı olarak artı performansının yanına Kiler Holding koyunca diğer şirketler temsil yeteneğini kaybediyor" diyen uzmanlar, regülatörün gecikmeden müdahale etmesi gerektiğini savunmaktadır. ‘Fiyat şişirip endekse sokmak yöntem oldu’ Yıllar öncesinde yüksek ağırlığı olan Türkiye’nin gözde şirketlerinin endeksteki ağırlıkları azalırken yeni giren şirketlerin ağırlığının arttığını söyleyen uzmanlar, bu durumun hisse fonlarını da etkilediğini dile getirmektedir.

BİST100 endeksine alım kriterleri arasına bilanço kriterinin de eklenmesi gerektiğini belirten uzmanlar, "Bir süredir şirketin fiyatını şişirip BİST100 endeksine sokmak, oradan da MSCI yolunu açmak yöntem haline geldi; buna bir çare bulmak gerekiyor" şeklinde konuşmaktadır.