Bir devir kapandı... Büyük ustayı kaybettik

TİYATRO oyuncusu ve yönetmeni, oyun yazarı, çevirmen Ahmet Haldun Dormen 5 Nisan 1928’de Mersin’de doğdu.

Babası Kıbrıslı işinsanı Sait Ömer Bey, annesi İstanbullu bir paşa kızı olan Nimet Rüştü Hanım.

Ailenin soyadı Önder iken, babası iddialı bulduğu bu soy isim yerine anlamı olmayan Dormen soyadını tercih etti.

Haldun Dormen, bir yaşına basmadan ailesi İstanbul Şişli’ye yerleşti.

Sekiz yaşında geçirdiği bir kaza sonucu sol ayağı sakatlandı.

Ortaokul eğitimini Galatasaray Lisesi’nde tamamladı, lise öğrenimini ise Robert Kolej’de sürdürdü.

Sahneye ilk defa Galatasaray Lisesi’nde ortaokul öğrencisi iken Demirbank adlı oyununda yirmi beş kuruş rolüyle çıktı.

Tiyatro eğitimini Yale Üniversitesi’nde yüksek lisans derecesiyle tamamlayan Dormen, iki yıl boyunca ABD’de çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik yaptı.

Hollywood’da Pasadena Playhouse’da dört oyunda sahne aldı.

Türkiye’ye döndüğünde Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Küçük Sahne’ye katılan Dormen, ilk kez ‘Cinayet Var’ adlı oyundaki dedektif rolüyle Türk seyircisiyle buluştu. 1955 yılında Dormen Tiyatrosu’nu kurdu.

Dormen Tiyatrosu, 1957-1972 yılları arasında en parlak dönemini yaşadı. 1961 yılında Türkiye’de sahnelenen ilk Batılı müzikal olan ‘Sokak Kızı İrma’yı yöneten Dormen, bu eserle büyük beğeni topladı.

Gülriz Sururi, bu müzikaldeki performansıyla adını duyurdu.

Tiyatro, 1962 yılında Beyoğlu’ndaki tarihi Ses Tiyatrosu’na taşınarak on yıl boyunca faaliyetlerini burada sürdürdü. ‘Bit Yeniği’, ‘Şahane Züğürtler’ ve ‘Yaygara 70’ gibi oyunlar bu dönemde sahnelenen önemli yapıtlar arasındadır.

Dormen, 1984’te Egemen Bostancı’nın ısrarıyla Feriköy’deki 637 koltuklu İdil Sineması’nı devralarak Komedi Tiyatrosu adıyla yeniden tiyatro kurdu. 17 yıl sürecek olan bu tiyatronun adı Komedi Tiyatrosu olsa da hep Dormen Tiyatrosu olarak anıldı. 1985 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları’nda sahnelenen ‘Lüküs Hayat’ müzikali ise 30 yıl boyunca aralıksız kapalı gişe sahnelenerek, tarihe geçti. ‘UŞAK PERTEV’LE TV’DE Usta tiyatrocu Dormen, ‘Bozuk Düzen’ ve ‘Güzel Bir Gün İçin’ adlı iki sinema filmini yönetti.

Bu filmler 1966 ve 1967 yıllarında Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde 7 ödül kazandı. 1987’de Müjdat Gezen’in yapımcılığını yaptığı ve başrolünde oynadığı ‘Felekten Bir Gün’ adlı video filmini yönetti.

Televizyon kariyerinde ise 2001-2002 yılları arasında yayımlanan ‘Dadı’ dizisindeki ‘Uşak Pertev’ rolüyle televizyon seyiricisinin de gönlünde taht kurdu.

Ayrıca ‘Hüdaverdi-Pırtık’ (1972), ‘Yeşil Işık’ (2002), ‘Unutulmayanlar’ (2006) ve ‘Hicran Sokağı’ (2007) gibi yapımlarda da rol aldı.  5 KİTAP 12 OYUN Haldun Dormen, tiyatroya olan katkılarının yanı sıra başarılı bir yazardı.

Dördü otobiyografik olmak üzere ‘Sürç-ü Lisan Ettikse’, ‘Antrakt’, ‘İkinci Perde’ ve ‘Nerede Kalmıştık’ başlıklarıyla 5 kitap ve 12 oyun kaleme aldı.

Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki kadın sahne sanatçılarının yaşamlarını konu alan ‘Kantocu’ adlı eseri de büyük ilgi gördü.

Usta tiyatrocu Dormen ayrıca 1997 yılında Yapı Kredi Bankası adına Afife Tiyatro Ödülleri’ni başlattı ve fikir babası olduğu bu organizasyonun sanat danışmanlığını üslendi.

Ödüllerin yirminci yılında Afife Ödülleri arasına onun ismiyle anılan ‘Haldun Dormen Özel Ödülü’ de eklendi.

Haldun Dormen, 1959’da halkla ilişkiler alanında dünyaca tanınan bir isim olan Betül Mardin ile evlendi.

Sekiz yıl süren bu evliliğinden Ömer adlı bir oğlu oldu.

Haldun Dormen’in hayatı, yönetmenliğini Selçuk Metin’in üstlendiği, senaryosunu Zeynep Miraç’ın kaleme aldığı 2022 yılında yapılan ‘Yaparsın Şekerim’ adlı belgesele konu oldu.TİYATRONUN DUAYENİNE DOSTLARINDAN TAZİYE MESAJLARI- Türk Tiyatrosu’nun usta isimlerinden Haldun Dormen’in hayatını kaybetmesi sanat dünyasında büyük üzüntü yarattı.

Siyaset ve iş dünyasından da baş sağlığı mesajları geldi.- Kültür ve Turizm Bakanlığı: Türk tiyatrosuna yön veren, sahne sanatlarımızın gelişiminde unutulmaz katkılar sunan Haldun Dormen’i kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz.

Yetiştirdiği kuşaklarla ve eserleriyle daima yaşayacak.

Merhuma Allah’tan rahmet, ailesine, sevenlerine ve tüm sanat camiamıza başsağlığı diliyoruz.- Özgür Özel: Türk Tiyatrosu’nun büyük ustası, kıymetli sanatçımız Haldun Dormen’i kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyorum.

Ailesine, sevenlerine ve tüm sanat camiasına başsağlığı dilerim.

Sahneyi büyüten, sanatla yaşayan, kuşaklar yetiştiren çok büyük bir çınardı.

Işıklar içinde uyusun…- Mansur Yavaş: Türk Tiyatrosu’nun usta ismi Haldun Dormen’in vefatını derin bir üzüntüyle öğrendim.

Sanata adanmış ömrüyle kuşaklar yetiştiren, sahnelerimize değer katan Haldun Dormen, ardında silinmeyecek bir iz bıraktı.

Başta ailesi olmak üzere, tüm sanat camiasına ve sevenlerine başsağlığı diliyorum.- İstanbul Valisi Davut Gül: Türk Tiyatrosu’nun usta ismi, yönetmen, oyuncu, eğitmen ve oyun yazarı Haldun Dormen’in vefat haberini üzüntüyle aldık.

Usta sanatçımıza Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, sanat camiamıza ve sevenlerine başsağlığı diliyorum.- Gelini Ayşe Arman: Hepimizin başı sağolsun?

Hocaların hocası Haldun Dormen’i az evvel kaybettik.

Derin bir üzüntü içindeyiz.

Sevgili babam Haldun Dormen’i ebediyete uğurlamanın tarifsiz üzüntüsü içindeyim.

Onu tanıyan, seven ve hayatına dokunduğu herkese başsağlığı diliyorum.

Mekânı cennet olsun.- Şehir Tiyatrosu: Değerli hocamız Haldun Dormen’i kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz.

Tiyatroya kattığı çağdaş bakış, sahneye taşıdığı zarafet ve yetiştirdiği sayısız sanatçıyla; yalnızca bir döneme değil, kültürümüze iz bıraktı.

Ustamıza Allah’tan rahmet; ailesine, sevenlerine ve tüm tiyatro camiasına başsağlığı diliyoruz.- Türkan Şoray:  Çok büyük bir değeri Haldun Dormen’i kaybettik, yeri doldurulmayacak.

Allah rahmet eylesin.

Yakınlarına baş sağlığı diliyorum.- Zerrin Tekindor: Canım Haldun Abiciğim güle güle… Sizin kadar mükemmel birini tanımak ne büyük şans.

En güzel çiçeklerin, en güzel renklerin, en güzel günlerin içinden gidin.

Sizi çok seviyorum.

Tüm sevenlerine, ailesine başsağlığı dilerim…- Cem Yılmaz: Kıymetli büyüğümüz Haldun Hocamızın mekânı cennet olsun.

Ailesine ve tüm sevenlerine başsağlığı ve sabır diliyorum.

Enerjisi ve tutkusuyla örnek bir sanat insanıydı.Allah rahmet eylesin.- Gülsin Onay: Haldun Dormen’i kaybetmişiz..

Allah rahmet eylesin..

Mekanı cennet olsun..

Ailesine, sevenlerine ve tiyatro dünyamıza baş sağlığı ve sabırlar dilerim..- Fazıl Say: Sevgili Haldun Dormen’i kaybettik.

Türkiye’nin Kültür Sanat hayatı için tiyatro için en önemli figürlerden biriydi. 100 yıla yakın hayatının tamamını sanata adamış büyük yürekli bir insandı Dormen.

Tüm ülkeye tiyatroyu ve müzikli sahne eserlerini sevdirtti.

Üzüntüm derin.

Kaybımız büyük.

Tüm ailesine sabırlar dilerim.

Işıklarda uyusun.

Rahmetle…- Tarkan: Türk Tiyatrosu’nun öncü ustası, duayeni, yönetmen, eğitmen, oyuncu, oyun yazarı çok değerli sayın Haldun Dormen’i kaybetmenin üzüntüsü içindeyim.

Türk tiyatrosuna olan büyük katkılarının yanında, kişiliğinin zerafeti, asaleti ve beyefendiliği ile de saygıyla, sevgiyle anacağız kendisini.

Tüm sevenleri, ailesi ve yakınlarına başsağlığı dilerim.- Ajda Pekkan: Türk Tiyatrosu’nun mimarlarından, sahne sanatlarının usta yönetmeni Haldun Dormen’i kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyorum.

O, yalnızca oyunlar sahneleyen bir yönetmen değil; tiyatroya disiplin, zarafet, çağdaş bir bakış ve evrensel bir vizyon kazandıran büyük bir ustaydı.

Sanata adanmış bu benzersiz ömür için saygı ve minnetle...- Gülben Ergen: Ustam.

Ağabeyim.

Hocam.

Dostum.

Canım Haldun Abim benim.

Oyunculuğu, dürüstlüğü, çalışkanlığı, iş disiplinin, mütevaziliğin bir yaşam biçimi olduğunu yıllarca kendisinden öğrendiğim.

İyi ki hayatıma, sanata, ülkemize, tiyatroya, öğrencilerinize, sevenlerinize bunca güzellikler kattınız.

Mekanınız cennet olsun.

Değerli ailesine sabırlar dilerim.

Başımız sağ olsun.