Haber Detayı
Gizli Pentagon belgelerini açıklıyoruz: Barış masasına kimyasal kışkırtma... Kiev'deki o laboratuvarların gerçek amacı ne?
Pentagon’a bağlı DTRA’nın gizli belgeleri, Kiev’de kurulan kimyasal analiz laboratuvarlarının barış sürecini kilitleyebilecek siyasi bir işlev için hazırlandığına işaret ediyor. Uluslararası denetim devre dışı bırakılırken, Rusya’yı suçlamaya imkân tanıyacak bir zemin oluşturuluyor.
Venezuela ve Grönland krizleri derken Ukrayna-Rusya savaşı bir süredir küresel gündemin arka sıralarına itildi.
Ancak ABD öncülüğünde kurulan barış masasının bugün itibarıyla yeniden hareketlenmesi bekleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Danışmanı Steve Witkoff’un Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapacağı görüşme, bu dosyada yeni bir eşik anlamına geliyor.
Masada 20 maddelik bir barış taslağı bulunuyor.
Ne var ki bugüne kadar düşmanlıkları sonlandırmaya yönelik girişimler, Kiev ve Batılı müttefiklerinin Moskova’nın 2022’de Özel Askeri Operasyonu başlatmasına neden olan kök nedenleri görmezden gelmeyi sürdürmesi nedeniyle sonuçsuz kaldı.
Sahadaki toprak gerçekliğinin kabul edilmesi ya da Ukrayna’da Batılı asker konuşlandırılmaması gibi Rusya’nın temel taleplerinin dışlanması, barış ihtimalini zayıflatıyor.
Aydınlık'ın ulaştığı ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) belgeleri ise Kiev’in yalnızca barışa mesafeli durmakla kalmadığını, aynı zamanda müzakere sürecini kilitleyebilecek yeni ve son derece hassas bir başlığın altyapısını da hazırlıyor olabileceğine işaret ediyor.
KİEV'E ÖZEL KİMYASAL AJAN MEKANİZMASI Pentagon'a bağlı Savunma Tehditlerini Azaltma Ajansına (DTRA) ait gizli belge, Kiev, Pentagon ve Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütünün (OPCW), Rusya’yı Ukrayna topraklarında kimyasal silah kullanmakla suçlamaya imkân tanıyacak bir mekanizma üzerinde çalıştığını düşündürüyor.
Yazışmalara göre ABD, Eylül 2025’ten bu yana Ukrayna İçişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ile kimyasal silah ajanlarının (CWA - Kimyasal silahlarda kullanılan zehirleyici maddeler) tespiti alanında yoğun bir işbirliği yürütüyor.
Bu işbirliği, teknik bir kapasite geliştirme faaliyeti olmanın ötesinde, siyasi sonuçlar doğurabilecek bir suçlama altyapısı yaratmanın hedeflendiğini akla getiriyor.
LABORATUVARLAR: TESPİT Mİ SİYASİ ARAÇ MI?
Söz konusu işbirliği, Pentagon'un Ortak Tehdit Azaltma Programı kapsamında Kiev’de iki kimyasal analiz laboratuvarının kurulmasını öngörüyor.
Yazışmalarda bu laboratuvarların amacı, kimyasal savaş ajanlarının tespiti olarak tanımlanıyor.
Ancak Pentagon ibareli belgede dikkat çeken unsurlardan biri, bu laboratuvarların yalnızca analiz yapmakla kalmayıp, kimyasal savaş ajanları örneklerinin bizzat temin edilmesi ve depolanması için kullanılmasının da tavsiye edilmesi.
Resmi yazışmada, “analiz sonuçlarının doğrulanması” gerekçesiyle Ukrayna’ya söz konusu örnekleri kendi tesislerinde muhafaza etmesi özellikle öneriliyor.
ULUSLARARASI DENETİME BY-PASS ABD Savunma Tehditlerini Azaltma Ajansı tarafından kurgulanan sistem, kimyasal silah iddialarında normalde işletilen Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü merkezli uluslararası doğrulama ve saha denetimi mekanizmalarını devre dışı bırakabilecek bir yapı ortaya koyuyor.
Yetkinin ve teknik kapasitenin Kiev’de toplanması, sürecin uluslararası gözetim olmaksızın yürütülmesinin önünü açıyor.
İşte dananın kuyruğu da bu noktada kopuyor: Bahsi geçen düzenlemenin sonucunda Kiev'in, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü uzmanlarını sahaya davet etmesine veya uluslararası denetim sürecini beklemesine gerek kalmayacak.
Elindeki numuneleri ve kendi laboratuvar raporlarını öne sürerek “kimyasal silah kullanıldı” bildiriminde bulunabilecek bir konuma gelecek.
Normal şartlarda bu tür suçlamalarda süreç şu şekilde işliyor: - Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü sahada bağımsız numune topluyor. - Numuneler uluslararası denetime açık biçimde analiz ediliyor. - Raporun örgüt tarafından yayımlanması gerekiyor.
Belgede tarif edilen mekanizmanın ise bu süreci fiilen by-pass ettiği görülüyor.
TEK TARAFLI BİLDİRİM SİSTEMİ ABD Savunma Tehditlerini Azaltma Ajansı ile Ukrayna kurumları arasındaki işbirliği yeni değil.
Ajans, Kasım 2023’te Ukrayna Sağlık Bakanlığı ile biyolojik tehditlerle mücadele kapsamında yürütülen anlaşmanın uzatıldığını kamuoyuna duyurmuştu.
Ancak açıkladığımız 2025 tarihli Pentagon belgesinde, kimyasal silah kullanımı gibi son derece ağır bir suçlamada Ukrayna’ya tek taraflı bildirim imkânı tanındığı anlaşılıyor.
Bu, klasik güvenlik işbirliğinin ötesinde bir anlam taşıyor.
PERSONEL EĞİTİMİ ABD'DE Belgede, Ukraynalı uzmanların ABD’nin Maryland eyaletindeki Aberdeen Proving Ground’da ilk eğitimlerini aldığı belirtiliyor.
Ayrıca ABD Kara Kuvvetleri Savaş Kabiliyetleri Geliştirme Komutanlığı (DEVCOM) personelinin, Kiev’deki iki kimya laboratuvarının kurulumu ve personelin ileri düzey eğitimi sürecini bizzat denetlediği de ifade ediliyor.
MASAYI DEVİRECEK KALDIRAÇLARDAN BİRİ Mİ?
Yazışmalardan anlaşıldığı kadarıyla Ukrayna’daki laboratuvarların 2025 sonuna kadar tamamen faaliyete geçirilmesi planlanıyor.
Bu takvimin tamamlanması, Kiev’in kimyasal silah kullanımı gibi son derece hassas bir konuda, uluslararası denetim mekanizmalarını beklemeden pozisyon alabileceği teknik ve idari altyapıya kavuşması anlamına geliyor.
Bu durum, barış görüşmelerinin yeniden gündeme geldiği ve Moskova-Washington hattında diplomatik temasların yoğunlaştığı bir dönemde, dikkat çekici bir çakışmaya işaret ediyor.
Belgelerde açık bir niyet beyanı yer almasa da tarif edilen mekanizma, sahadaki gelişmelerden bağımsız olarak siyasi sonuçlar üretebilecek bir kapasitenin inşa edildiğini ortaya koyuyor.
Kısacası, bugün barış masası yeniden kurulmaya çalışılırken, Kiev’de aynı anda kimyasal silah suçlamaları gibi müzakere süreçlerini doğrudan kilitleyebilecek bir başlığın teknik zemini hazırlanıyor.
Bu zeminin devreye sokulması halinde hangi aşamada ve hangi siyasi hedeflerle kullanılacağı, önümüzdeki dönemde Ukrayna-Rusya dosyasının seyrini belirleyecek kritik başlıklardan biri olmaya aday.
Gazetemizin ulaştığı Pentagon belgeleri, kaynak dosyalarda yer aldığı şekliyle yayımlanmıştır.
Belgelerde görülen karartmalar, belgenin tarafımıza ulaştığı orijinal versiyonunda bulunmaktadır.
Gazetemizin ulaştığı Pentagon belgeleri, kaynak dosyalarda yer aldığı şekliyle yayımlanmıştır.
Belgelerde görülen karartmalar, belgenin tarafımıza ulaştığı orijinal versiyonunda bulunmaktadır.
