Haber Detayı
Portföy diyeti nedir; kolesterolü neden bu kadar güçlü düşürür
Kuruyemiş, bakliyat, zeytinyağı ve lif… Doğru kombinasyonla bir diyet, kolesterolü ilaçlara yakın ölçüde düşürebilir mi? “Portföy diyeti” bu soruya şaşırtıcı derecede güçlü bir yanıt veriyor.
Yemek, yatırım gibi düşünülür mü?Beslenme profesörü Dr.
David Jenkins’e göre evet.
Toronto Üniversitesi’nde çalışan Jenkins, sağlıklı beslenmeyi akıllı bir yatırım portföyü kurmaya benzetiyor.
Riski dağıtmak, getiriyi artırmak ve uzun vadede kazanç sağlamak.Bu fikirden doğan portföy diyeti, tek bir “süper besin”e bel bağlamak yerine, kolesterol düşürücü etkisi bilimsel olarak bilinen birçok gıdayı aynı sofrada buluşturuyor.
Bazı çalışmalara göre LDL (kötü kolesterol) seviyelerinde yüzde 30’a varan düşüş görülüyor.
Bu oran, hafife alınacak bir rakam değil.
Çünkü statin ilaçların etkisine oldukça yakın.PORTFÖY DİYETİ TAM OLARAK NEDİR?Portföy diyeti, yüzeyde Akdeniz diyetini andırsa da odak noktası çok daha nettir.Lif, bitkisel protein, sağlıklı yağlar ve kolesterol emilimini engelleyen bileşenler.Diyetin belkemiğini şunlar oluşturur.
Baklagiller (özellikle soya ürünleri; tofu, tempeh, soya sütü)Kuruyemişler ve tohumlarSızma zeytinyağı, avokado ve kanola yağı gibi tekli doymamış yağlarSebze ve meyvelerTam tahıllarAma portföy diyetini diğer “bitki ağırlıklı” yaklaşımlardan ayıran iki kritik oyuncu var.VİSKOZ LİF VE FİTOSTEROLLER KOLAY SİNDİRİM, ZOR EMİLİMYulaf, arpa, bamya, patlıcan ve chia tohumunda bulunan viskoz lif, bağırsakta jelimsi bir yapı oluşturur.
Bu yapı kolesterole adeta yapışır ve onun bağırsaktan emilmeden dışarı atılmasına yardımcı olur.Yani mesele sadece “lifli beslenmek” değil; doğru tür lifle beslenmek.BİTKİLERİN GİZLİ KOZU, FİTOSTEROLLERFitosteroller, yapısal olarak kolesterole benzeyen bitkisel bileşiklerdir.
Bu benzerlik sayesinde bağırsakta kolesterolle rekabete girerler ve vücudun onu daha az emmesini sağlarlar.Kuruyemişler, sebzeler, meyveler, bitkisel yağlar ve tam tahıllar fitosterolden zengindir.
Modern Batı diyetinin en zayıf noktalarından biri ise tam olarak budur; fitosterol eksikliği.Portföy diyeti, tereyağı, kırmızı et ve işlenmiş etleri açıkça sınırlar.
Çünkü doymuş yağlar LDL’yi yükseltir; bu da kalp krizi ve inme riskini artırır.Buna karşılık zeytinyağı gibi tekli doymamış yağlar LDL’yi düşürmeye yardımcı olur.
Yani yağdan kaçmak değil, yağı seçmek esastır.2023 yılında yapılan küçük ama çarpıcı bir çalışma, portföy diyetinin kolesterolü statinlere neredeyse eşdeğer düzeyde düşürdüğünü gösterdi.Daha çarpıcı olan ise 2023’te yayımlanan geniş ölçekli bir araştırmaya göre yaklaşık 210 bin sağlık çalışanı, 30 yıla varan süre boyunca izlendi.
Portföy diyetine en çok uyan grupta kalp-damar hastalığı riski yüzde 14 daha düşük bulundu.Bu tür uzun vadeli veriler, diyetin sadece kısa süreli bir “trend” olmadığını gösteriyor.UYGULAMASI ZOR MU?Kağıt üzerinde bazı hedefler var.
Günlük belirli miktarda bitkisel protein, kuruyemiş, lif ve sağlıklı yağ.
Ama uzmanlar şunu net söylüyor; her lokmayı tartmak şart değil.Yarım avokado, bir avuç kuruyemiş, bir tabak baklagil yemeği… Bunların her biri portföyü güçlendiren küçük ama etkili hamleler.Bu esneklik, portföy diyetini keto ya da paleo gibi katı rejimlerden ayırıyor.Portföy diyeti, yasaklar listesi değil; akıllı bir denge planı.
Ne yediğini bilerek, doğru kombinasyonlarla sofrayı kurmak üzerine.Belki de asıl mesele şu soruda yatıyor; yemek, sadece karın doyurmak mı — yoksa uzun vadeli bir yatırım mı?Odatv.com
