Haber Detayı
TCMB: Yüksek enflasyon firmaların fiyatlama davranışını bozuyor
TCMB’nin reel sektörle yürüttüğü görüşmelere dayanan çalışması, yüksek enflasyon dönemlerinde firmalarda karlılığı kaybetme korkusunun arttığını ve bu durumun fiyatlama davranışlarını bozabildiğini ortaya koydu.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan “Firmaların Davranış Psikolojisi: Algılardan Eylemlere” başlıklı çalışma, yüksek enflasyonun firmaların karar alma süreçleri ve fiyatlama davranışları üzerindeki etkilerini analiz etti.
Çalışmada, yüksek enflasyon dönemlerinde firmaların fiyatlama davranışlarının bozulabildiği ve karlılık algısının maliyet gelişmelerinden koparak fiyatlama baskısı etrafında şekillendiği vurgulandı.TCMB’nin Reel Sektöre İktisadi Mercek (RESİM) programı kapsamında 2019–2022 döneminde yapılan yüz yüze firma görüşmelerine dayanan analiz, yüksek enflasyon ortamında firmalarda “fiyatlama yapamazsam karlılığım azalır” endişesinin baskın hale geldiğini gösterdi.
Bu durumun, firmaların fiyat ayarlama isteğini artırarak fiyatlama davranışlarında bozulmaya yol açtığı belirtildi.Rapora göre, düşük enflasyon dönemlerinde maliyet algısı ile karlılık algısı arasında güçlü ve rasyonel bir ilişki bulunurken, yüksek enflasyon dönemlerinde bu ilişkinin zayıfladığı görülüyor.
Buna karşılık, fiyatlama baskısının karlılık algısı üzerindeki etkisi belirgin şekilde artıyor.Para politikası döngüleri açısından bakıldığında, sıkı para politikası dönemlerinde firmaların dış talebe yönelik iyimserliğinin üretim faaliyetlerini daha güçlü biçimde desteklediği, istihdam niyetinin ise yatırım niyetine daha duyarlı hale geldiği ifade edildi.
Çalışmada ayrıca, para politikası kararlarının firma algılarıyla her zaman örtüşmeyebileceğine dikkat çekildi.TCMB, firma davranışlarının arkasındaki psikolojik faktörlerin daha iyi anlaşılmasının, para politikası iletişimi ve uygulamalarının etkinliğini artırabileceğini vurguladı.
