Çin’den Avrupa’ya uzay sektöründe çalkantılı günler

Rocket Report’un 8.26 sayısında, küresel uzay ve roket endüstrisinde yaşanan önemli gelişmeler yer aldı.

Rapora göre NASA, Artemis II görevi kapsamında kullanılacak Space Launch System (SLS) roketini Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde fırlatma rampasına taşıdı.

Aynı dönemde Çin, kısa süre içinde art arda iki fırlatma başarısızlığı yaşarken, Rocket Lab’in Neutron roketine yönelik test sürecinde yaşanan teknik sorunlar da dikkat çekti.Raporda küçük, orta ve ağır sınıf fırlatma araçlarına ilişkin güncel bilgilerle birlikte, önümüzdeki günlerde planlanan fırlatmalara da yer verildi.KÜÇÜK ROKETLERAvustralya yerli fırlatma kapasitesini güçlendiriyorRaporda öne çıkan başlıklardan biri, Avustralya merkezli Gilmour Space Technologies’in aldığı yeni yatırım oldu.

Şirket, yaklaşık 217 milyon Avustralya doları (148 milyon dolar) tutarındaki finansmanla ülkenin uzay alanındaki bağımsızlığını artırmayı hedefliyor.

Yatırım turuna, Avustralya federal hükümetine bağlı Ulusal Yeniden Yapılanma Fonu ile Hostplus liderlik etti.Bu finansman, Gilmour Space’i değeri 1 milyar doların üzerine çıkan yeni bir “unicorn” şirket konumuna taşıdı.

Şirket, böylece Avustralya’nın en yüksek bütçeyle desteklenen özel teknoloji girişimlerinden biri hâline geldi.Uzayda stratejik bağımsızlık hedefiRapora göre Canberra yönetimi, özellikle savunma ve ticari uyduların yörüngeye taşınmasında yabancı fırlatma sağlayıcılarına olan bağımlılığı azaltmayı stratejik bir öncelik olarak görüyor.

ABD’deki uzun fırlatma sıraları ve küresel jeopolitik gerilimler, yerli fırlatma altyapısına olan ilgiyi artırıyor.Gilmour Space’in Eris adlı roketi, 2025 Temmuz’unda Bowen Uzay Limanı’ndan gerçekleştirdiği ilk denemede yalnızca 14 saniyelik uçuş süresine ulaşmıştı.

Buna rağmen şirket, testin gelecekteki geliştirme süreci açısından önemli veriler sağladığını belirtiyor.Isar Aerospace Spectrum test uçuşunu ertelediAlman uzay girişimi Isar Aerospace, Spectrum roketinin 21 Ocak’ta planlanan test uçuşunu teknik bir sorun nedeniyle iptal etti.

Şirket, fırlatma penceresinin açılmasına saatler kala basınçlandırma valfinde bir arıza tespit edildiğini açıkladı.Spectrum roketi, yaklaşık 1 tonluk yükü alçak Dünya yörüngesine taşıyacak şekilde tasarlandı ve Norveç’teki Andøya Uzay Üssü’nden fırlatılması planlanıyor.

Yeni fırlatma tarihi henüz açıklanmadı.Avrupa uzay pazarında yeni bir oyuncuRaporda, Spectrum’un ikinci test uçuşunun Avrupa uzay sektörü açısından kritik bir döneme denk geldiği vurgulanıyor.

Avrupa ülkeleri, Rus roketlerine erişimin sona ermesi ve ABD ile yaşanan siyasi belirsizlikler nedeniyle alternatif fırlatma çözümleri arıyor.

Isar Aerospace, Ariane 6 ve Vega C roketlerine rakip olabilecek yeni bir seçenek olarak konumlanıyor.Orbex için satış süreci gündemdeBirleşik Krallık merkezli Orbex, Avrupa merkezli uzay lojistiği şirketi The Exploration Company ile satışa yönelik bir niyet mektubu imzaladığını duyurdu. 2015 yılında kurulan Orbex, küçük sınıf Prime roketi üzerinde çalışırken, Aralık 2024’te orta sınıf Proxima roketinin geliştirme sürecine başlamıştı.Rapora göre görüşmelerin detayları gizli tutulurken, Orbex’in mali durumunun bu karar üzerinde etkili olduğu belirtiliyor.

Şirketin Danimarka’daki iştiraki iflas sürecine girerken, ana şirketin 2024 mali tablolarını henüz sunmamış olması dikkat çekiyor.ORTA ROKETLERÇin’de art arda fırlatma başarısızlıkları16 Ocak’ta Çin, kısa aralıklarla iki farklı fırlatma başarısızlığı yaşadı.

İlk olayda, Long March 3B roketiyle taşınan Shijian-32 askeri uydusu, üçüncü aşamada yaşanan arıza nedeniyle yörüngeye ulaşamadı.

Bu, Long March 3 serisinde 2020’den bu yana yaşanan ilk başarısızlık olarak kayda geçti.İkinci olayda ise Galactic Energy tarafından geliştirilen Ceres-2 roketi, ilk uçuş denemesinde başarısız oldu.

Yetkililer, roketle taşınan yüklerin içeriğine dair bilgi paylaşmadı.Rocket Lab’in Neutron roketinde test süreci aksadıRaporda, Rocket Lab’in yeni nesil Neutron roketinin birinci aşama tankının basınç testleri sırasında yapısal bir sorun yaşadığı bilgisine yer verildi.

Şirket, test altyapısında ciddi bir hasar oluşmadığını belirtirken, olayın ilk uçuş takvimine olası etkilerinin değerlendirildiğini açıkladı.İlk uçuş hedefi şimdilik korunuyorNeutron roketi, Rocket Lab’in SpaceX ve United Launch Alliance gibi büyük fırlatma sağlayıcılarıyla rekabet etmesini amaçlıyor.

Şirket, yeni birinci aşama tankının üretim sürecinin devam ettiğini ve geliştirme çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.

Rapora göre ilk uçuş için 2026 hedefi şimdilik geçerliliğini koruyor.SpaceX’ten NRO için gizli görevSpaceX, 16 Ocak’ta Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden Falcon 9 roketiyle NROL-105 görevini gerçekleştirdi.

Görev kapsamında, ABD Ulusal Keşif Ofisi’ne (NRO) ait olduğu değerlendirilen istihbarat uyduları alçak Dünya yörüngesine taşındı.Bazı uzmanlara göre bu fırlatmada taşınan uydu sayısı, önceki benzer görevlerle kıyaslandığında daha düşük olabilir.

Bu durum, görevle ilgili belirsizlikleri artırdı.Çin’den Falcon 9 benzeri yeni roket hamlesiÇin, yeniden kullanılabilir Long March 12B roketinin motorlarını Jiuquan Uzay Merkezi’nde statik ateşleme testinden geçirdi.

Yaklaşık 20 tonluk taşıma kapasitesine sahip roket, tasarımı ve iniş mimarisiyle SpaceX’in Falcon 9 roketine benzerliğiyle dikkat çekiyor.İlk test uçuşunun ne zaman gerçekleştirileceği henüz açıklanmadı.AĞIR ROKETLERArtemis II görevi için önemli aşamaNASA, Artemis II görevi kapsamında kullanılacak SLS roketini fırlatma rampasına taşıdı.

Görev, 50 yılı aşkın bir sürenin ardından Ay çevresine gerçekleştirilecek ilk insanlı uçuş olma özelliğini taşıyor.Artemis II kapsamında dört astronot, Ay’ın uzak yüzünün ötesine geçerek Dünya’dan en uzağa ulaşan insanlar olacak.

Fırlatma penceresinin 6 Şubat’ta açılması planlanırken, kesin tarih yakıt dolum testlerinin sonuçlarına göre belirlenecek.Blue Origin yeniden kullanılabilir roket sürecini hızlandırıyorBlue Origin, New Glenn roketinin bir sonraki uçuşunda AST SpaceMobile için büyük bir haberleşme uydusu taşıyacağını doğruladı.

Şirket, daha önce başarıyla iniş yapan güçlendiricinin yeniden kullanılacağını açıkladı.Bu gelişme, Blue Origin’in yörüngesel roketlerde hızlı yeniden kullanım hedefi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.Yaklaşan fırlatmalar25 Ocak: Falcon 9 – Starlink 17-20 | Vandenberg, ABD26 Ocak: Falcon 9 – GPS III SV09 | Cape Canaveral, ABD26 Ocak: Long March 7A – Bilinmeyen yük | Wenchang, Çin