Kremlin’in kırmızı çizgileri Abu Dabi’de değişmedi

Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti bu hafta sonu Rusya, ABD ve Ukrayna arasındaki görüşmelere ev sahipliği yaptı.

Abu Dabi’de üç ülkenin ilk kez aynı anda masaya oturması, temaslara ayrı bir ağırlık kazandırdı.

Cuma ve cumartesi günü yapılan toplantıların ardından taraflar büyük ölçüde sessizliğini korurken, ABD heyetine liderlik eden Başkan Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, zirvenin “çok yapıcı” geçtiğini söyledi.

Witkoff, Trump’ın müzakere sürecini sürdürme konusunda kararlı olduğunu da vurguladı. ‘ANLAŞMA YOKSA RUS BİRLİKLERİ VAR’ Moskova’dan henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Ancak Rus haber ajansı TASS’a konuşan bir kaynak, görüşmelerin “bazı sonuçlarla” sona erdiğini aktardı.

Abu Dabi sürecini Moskova’dan yönlendiren Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Danışmanı Yuriy Uşakov, zirve öncesi “Anlaşma sağlanamazsa Rus ordusu hedeflerine ulaşmaya devam edecek” uyarısında bulunmuştu.

KİEV GÜVENLİK GARANTİLERİNE ODAKLI Bir Ukraynalı yetkili ise Axios’a yaptığı değerlendirmede zirvenin “olumlu” ve “yapıcı” geçtiğini ifade etti.

Ukrayna lideri Volodimir Zelenskiy de X platformunda savaş sonrası güvenlik düzenlemelerine odaklanan bir paylaşım yaptı: “Amerikan gözetim ve kontrolünün, savaşı sona erdirme ve gerçek güvenliği sağlama sürecinde gerekli olduğu anlayışına büyük değer veriyorum.” ‘AVRUPA ANCA SÜS OLUR’ Davos’ta Avrupa başkentleri çok uluslu bir izleme gücü fikrini gündeme taşımıştı.

Fransa ve Almanya ise ateşkesi denetlemek amacıyla sınırlı sayıda asker göndermeye istekli olduklarını açıklamıştı.

İngiltere ve Fransa’nın, anlaşma sağlanması halinde Ukrayna’ya 15 bin asker konuşlandırılması konusunda mutabakata vardığı da biliniyor.

Moskova, bu birliklerin “meşru askeri hedef” sayılacağını ilan etmişti.

Trump ise bugüne kadar defalarca Amerikan askerinin Ukrayna’ya gönderilmeyeceğini yineledi.

Bunun yerine NATO üyelerine Ukrayna’ya verilmek üzere silah satışı, üst düzey istihbarat paylaşımı, sürekli gözetim ve güçlü bir lojistik altyapı gibi seçenekler sundu.

Kıdemli bir AB diplomatı, Abu Dabi zirvesinin ardından “Güvenilir Amerikan askeri desteği olmadan ateşkes, kâğıttan bir ev gibidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Aynı diplomat, “Odadaki herkes Washington’ın anahtarları elinde tuttuğunu, Paris ve Berlin’in ise yalnızca kapıyı süslediğini biliyor.” ifadelerini kullandı.

ABD MODELİ: TAVİZ VER PARA KAZAN Washington yönetimi, barış sürecini yalnızca güvenlik başlıklarıyla değil, ekonomik teşviklerle de şekillendirmeyi hedefliyor.

Kyiv Post gazetesi, ABD’nin zirvede Ukrayna’ya bir “Refah Planı”, Rusya’ya ise bazı “iş fırsatları” sunduğunu yazdı.

Bu başlıklarda sınırlı da olsa ilerleme sağlandığı öne sürüldü.

Ancak Avrupalı diplomatlar, Amerikan öncülüğündeki güvenlik ve ekonomi girişimlerini hem umut hem de artan bir tedirginlikle izliyor.

Bir Avrupalı yetkili, sürecin “Washington’ın Ukrayna’nın ayakta kalmasını ne ölçüde desteklemeye hazır olduğuna” bağlı olduğunu kaydetti.

DONBASS HALA KİLİTLİ Bir diğer kritik başlık ise topraklar meselesi.

Moskova, Kiev’in Donbass bölgesinden (Donetsk ve Luhansk) tamamen çekilmeyi kabul etmesinin kalıcı çözümün ön koşulu olduğunu yineliyor.

Zelenskiy’in ise bu konuda taviz vermeyi hâlâ reddettiği belirtiliyor.

Mevcut durumda Rusya, Luhansk’ın tamamını, Donetsk’in ise yaklaşık yüzde 80’ini kontrol ediyor.

Donbass, Herson ve Zaporijya bölgeleriyle birlikte 2022’de yapılan referandumların ardından Rusya’ya katılmıştı.

NÜKLEER SANTRALİN AKIBETİ Görüşmelerde ayrıca Zaporijya Nükleer Santrali’nin işletilmesi gibi başlıklar da ele alındı.

Santralin iki ülke arasında “eşit şekilde paylaşılması” fikrinin masaya geldiği, tarafların teknik düzeyde sınırlı bir yumuşama sergilediği öne sürüldü.

Kiev önceki görüşmelerde santralin Ukrayna-ABD kontrolünde olmasını talep etmişti.

ABD’nin ilk barış taslağı ise üçlü bir kontrol mekanizması öngörüyordu.

Zaporijya’daki nükleer tesis halen Rus kontrolünde bulunuyor ve Moskova bu konudaki haklarından vazgeçmeye yanaşmıyor.

TAMPON BÖLGE OLASILIKLARI Ukrayna’nın doğusunda bir “tampon bölge” oluşturulması fikri de yeniden gündemde.

Bu öneri ilk kez aralık ayında masaya gelmişti.

O dönemde Zelenskiy, ABD’nin Donbass’ın Kiev kontrolünde kalan kesimlerinde “serbest ekonomik bölge” kurulmasını önerdiğini, Rusya’nın ise aynı alanı “askerden arındırılmış bölge” olarak tanımladığını açıklamıştı.

ASKERİ GERGİNLİK VE GELECEK RANDEVU Diplomatik trafik sürerken sahadaki tansiyon düşmedi.

Rusya hafta sonu Kiev ve çevresine geniş çaplı hava saldırıları düzenlerken, Ukrayna’nın İHA saldırısında Rus sağlık görevlileri hayatını kaybetti.

Ukrayna ve Amerikan medyası, tarafların 1 Şubat’ta yeniden Abu Dabi’de bir araya geleceğini öne sürerken, TASS ajansı yakın dönemde üçlü bir görüşmenin planlanmadığını bildirdi.