Nipah virüsü nedir, nasıl yayılıyor, ne kadar tehlikeli?

Hindistan'ın Batı Bengal eyaletinde yerel bir salgın sonrası yetkililer, Nipah virüsünün yayılmasını sınırlamak için yoğun çaba harcıyor.Bu ayın başlarında iki sağlık çalışanının virüs nedeniyle hastanede tedavi görmesinin ardından yaklaşık 110 kişi karantinaya alındı.

Bu kişiler, doğrulanmış vakalarla temas halindeydi ancak daha sonra yapılan test sonuçları negatif çıktı.

Genellikle ölümcül olan Nipah virüsü, hayvanlardan insanlara bulaşabiliyor.

Halen virüsün aşısı veya tedavisi bulunmuyor.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Nipah virüsünü; Ebola, Zika ve Covid-19 ile birlikte, küresel salgına neden olma potansiyeli nedeniyle, öncelikli araştırılması gerektiren hastalıklar arasında listeledi.Peki Nipah virüsü ne kadar tehlikeli ve belirtileri neler?Sadece hayvanlardan bulaşmıyorWHO'ya göre Nipah virüsü enfeksiyonu, domuzlar ve meyve yarasaları gibi hayvanlardan insanlara bulaşan "zoonotik bir hastalık".Nipah virüsü ayrıca kontamine olmuş yiyecekler ve enfekte bir kişiyle temas yoluyla da bulaşabiliyor.Asya'nın bazı bölgeleri, özellikle Bangladeş ve Hindistan, neredeyse her yıl bu virüsle ilgili salgınlara sahne oluyor.Geçmiş enfeksiyonların en olası kaynağı, enfekte meyve yarasalarının idrarı veya tükürüğüyle kirlenmiş meyvelerin veya meyve ürünlerinin (örneğin çiğ hurma suyu) tüketilmesi.

Belirtileri neler?

İnsanlarda görülen enfeksiyonlar, asemptomatik (belirtisiz) vakalardan akut solunum yolu enfeksiyonuna (hafif, şiddetli) ve ölümcül ensefalite (beyin iltihabı) kadar değişiyor.

Enfekte olan kişilerde başlangıçta ateş, baş ağrısı, miyalji (kas ağrısı), kusma ve boğaz ağrısı gibi belirtiler görülüyor.Bunu baş dönmesi, uyuşukluk, bilinç değişikliği ve akut ensefaliti gösteren nörolojik belirtiler izleyebiliyor.

Bazı kişilerde ayrıca atipik zatürre ve akut solunum yetmezliği de dahil ciddi solunum problemleri görülebiliyor.

Şiddetli vakalarda ensefalit (beyin iltihabına neden olan bir durum) ve nöbetler meydana geliyor, bu da 24 ila 48 saat içinde komaya yol açıyor.Kuluçka süresinin (enfeksiyondan semptomların başlangıcına kadar geçen süre) dört ila 14 gün arasında değiştiği düşünülüyor.

Bununla birlikte, 45 güne kadar uzayan kuluçka süreleri de bildirildi.Nipah virüsü, yüzde 75'e kadar varan oranda ölüme neden oluyor.

Aşısı var mı?Nipah virüsünün aşısı veya tedavisi bulunmuyor.

Tedavi sadece semptomların yönetilmesi ve destekleyici bakımla sınırlı.

Önceki Nipah virüsü salgınları nerelerde yaşandı?Nipah virüsü, adını 1999 yılında ilk kez görüldüğü Malezya'daki köyden alıyor.

İlk Nipah salgını 100'den fazla kişinin ölümüne neden oldu.

Virüsü kontrol altına almak amacıyla ülkede bir milyon domuz itlaf edildi.Nipah Singapur'a da yayıldı, Malezya'dan ithal edilen domuzlarla temas eden mezbaha işçilerinden 11'inde virüse rastlandı.

İşçilerden biri hayatını kaybetti.Virüsün son yıllarda en fazla can kaybına neden olduğu ülke ise Bangladeş oldu.

Ülkede 2001'den bu yana 100'den fazla kişi Nipah virüsü sonucu yaşamını yitirdi.

Hastalık periyodik olarak Hindistan'da da görülüyor.Hindistan'ın güneyindeki Kerala eyaletinde 2018 ve 2023 yıllarında Nipah vakaları bildirildi.Yaygın testler ve hastalarla temas edenlerin sıkı izolasyonu sayesinde, eyalette salgınları birkaç hafta içinde kontrol altına alındı.

Ancak WHO'ya göre enfeksiyon riski taşıyan diğer ülkeler arasında, yarasalarda virüsün izlerine rastlanan Kamboçya, Gana, Endonezya, Madagaskar, Filipinler ve Tayland da bulunuyor.