Trump Irak'ı tehdit etti: 'Nuri el-Maliki yeniden başbakan seçilirse desteğimizi çekeriz'

ABD Başkanı Donald Trump, Irak'ta eski başbakan Nuri el-Maliki'nin yeniden bu göreve seçilmesine karşı çıktı.

Donald Trump, el-Maliki'nin yeniden iktidara gelmesi halinde, ABD'nin Irak'a verdiği desteği keseceği tehdidinde bulundu.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social'dan yaptığı açıklamada, "Irak'ın büyük bir hata yaparak Nuri el-Maliki'yi yeniden başbakanlığa getirebileceğini duyuyorum" dedi. "Maliki iktidardayken Irak yoksulluğa ve tam anlamıyla kaosa sürüklenmişti.

Bunun tekrarlanmasına izin verilmemeli" diyen Trump, açıklamasında ayrıca şu ifadeleri kullandı: "Delice politikaları ve ideolojileri nedeniyle, eğer (Nuri el-Maliki) seçilirse ABD artık Irak'a yardım etmeyecek ve biz orada olmazsak Irak'ın başarı, refah veya özgürlük için hiçbir şansı olmayacak.

Irak'ı yeniden harika (bir ülke) yapın."ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ile yaptığı telefon görüşmesinde, el-Maliki'nin yeniden başbakan seçilme ihtimalinin kendilerini endişelendirdiğini söyledi.

ABD, İran destekli silahlı grupların Irak hükümetinde yer alması halinde Iraklı siyasetçilere yaptırım uygulayabileceği uyarısında bulundu.Irak Başbakanı Muhammed Şiya Es-Sudani, ABD ile nispeten uyumlu bir ilişki sürdürmüş ve İran bağlantılı Şii milislerin saldırılarını engellemeye çalışmıştı.Es-Sudani döneminde el-Maliki'nin, sert bir anti-LGBTİ+ yasasının Irak Meclisi'den geçirilmesine destek vermesi, ABD'nin tepkisini çekmişti.

Irak'ta 2003 sonrası oluşan yeni siyasi denkleme göre Cumhurbaşkanı Kürt, Başbakan Şii, Meclis Başkanı Sünni partilerin adayları arasından seçiliyor.Ülkede 11 Kasım 2025'te yapılan genel seçimleri kazanan Şii partilerden oluşan Koordinasyon Çerçevesi geçen hafta Meclis'in en büyük grubu olarak eski Nuri el-Maliki'yi başbakan adayı olarak açıklamıştı.

Meclis'teki cumhurbaşkanlığı seçimi ise Irak'ın en büyük iki Kürt partisi Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasında anlaşma sağlanamaması nedeniyle ertelenmişti.

Irak'ın petrol gelirlerinin büyük kısmı New York'taki ABD Merkez Bankası'nda tutuluyor.Bu da ABD'ye Irak üzerinde önemli bir ekonomik baskı oluşturma gücü veriyor.

Petrol gelirleri Irak'ın bütçesinin yaklaşık yüzde 90'ını oluşturuyor.

Nuri el-Maliki kimdir?

ABD'nin yeniden Irak Başbakanı olmasını istemediği Nuri el-Maliki, 1950'de Kerbala yakınlarındaki Hindiye kasabasında doğdu.Irak'ta Şii İslamcı Dava Partisi'nin önde gelen isimlerinden olan el-Maliki, Saddam Hüseyin döneminde İran ve Suriye'de sürgünde yaşadı.

ABD'ni, 2003'te Irak'ı işgal ederek Saddam Hüseyin'i devirmesinin ardından ülkeine döndü ve kısa sürede önemli bir siyasi figüre dönüştü. 2006-2014 yılları arasında Irak Başbakanı olan el-Maliki hep İran'a yakın bir isim olarak görüldü.

El-Maliki döneminde Irak'ta mezhep çatışmaları ile Sünni ve Kürt gruplarla güç mücadeleleri arttı, ABD ile ilişkilerde gerginlikler yaşandı. 2014'te IŞİD'in Irak'ın önemli bir bölümünü ele geçirmesi üzerine el-Maliki görevden ayrılmak zorunda kaldı.

ABD, onun mezhepçi politikalarının Irak'ta IŞİD'in yükselişine zemin hazırladığını düşündü.Buna karşın El-Maliki, Irak siyasetinde etkili olmaya devam ediyor ve İran'a yakın gruplarla güçlü ilişkilerini sürdürüyor.Uzmanlar, özelikle Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'de düzenlediği saldırılar sonrası bölgede ciddi kayıplar yaşayan İran için, Irak'ta kendisine yakın bir hükümetin kurulmasının önemli bir kazanım olabileceği görüşünde.

İsrail'in İran'a ve Hizbullah'a yönelik saldırıları ile Suriye'de 61 yıllık Baas rejiminin son bulması ve ülkedeki protestolar Tahran'ı zayıflatmıştı.