Haber Detayı
Nörolog Dr.Khan açıkladı: Sigara, tırnak yeme ve telefon bağımlılığını durduran 3 metod
Nörobilim uzmanı Dr. Arif Khan, Ocak 2026 sonunda The Brain Project platformunda yayınlanan çalışmasında, zararlı rutinleri durduracak üç aşamalı protokolünü açıkladı.Uzman; dopamin odaklı ödül mekanizmasını yeniden programlayarak istenmeyen alışkanlıklardan kalıcı olarak kurtulmanın formülünü detaylandırdı.
Khan, The Brain Project üzerinden yaptığı açıklamada, beynin enerji tasarrufu için oluşturduğu 'otomatik pilot' döngülerini kırmak adına 'tek adımlı kural' sistemini tanıttı. 📍 BEYNİN GİZLİ MEKANİZMASI: OTOMATİK PİLOT NEDEN DURMUYOR? .Dr.
Arif Khan, beynin derinliklerindeki bazal gangliyon yapısının, tekrarlanan eylemleri birer sinirsel kısayol olarak kaydettiğini belirtiyor.
Beyin, bu yolun zararlı olup olmadığına bakmaksızın, en az dirençli yolu seçerek 'otomatik pilotta' kalmayı tercih eder. 📍 DÖNGÜYÜ KIRAN 3 BİLİMSEL STRATEJİ 📌 Dr.
Khan, irade yerine biyolojiye odaklanan şu üç yöntemi öneriyor: ⚡ İşaret Kayması (Cue Shifting): Alışkanlık eylemi başlamadan hemen önceki tetikleyici duyguyu (stres, can sıkıntısı) fark edin.
Bu farkındalık, beynin otomatik tepkisini durdurarak size bir seçim şansı tanır. ⚡ Tek Adımlı Kural (One-Step Rule): Beynin disiplin merkezi olan prefrontal korteks çabuk yorulur.
Değişimi 'bir sayfa okumak' veya 'telefonu 10 saniye geç açmak' gibi nörolojik olarak yapılabilecek en küçük adıma indirin. ⚡ Ödül Yeniden Yazma (Reward Rewriting): Eski ödülü yok etmek yerine değiştirin.
Yeni eylemden sonra derin bir nefes almak gibi küçük bir ödülle beynin dopamin ihtiyacını sağlıklı yoldan karşılayın. 🧠 KÖTÜ ALIŞKANLIKLARI DURDURMAK İÇİN ADIM ADIM AÇIKLAYICI REHBER Beynimiz, enerji harcamamak için bazı hareketleri (telefonu ele almak, sigara yakmak, tırnak yemek) 'otomatik pilota' bağlar.
Dr.
Khan, bu otomatik pilotu devre dışı bırakmak için şu 3 basit adımı öneriyor: TETİKLEYİCİYİ YAKALAYIN (DURAKLA VE FARK ET) Kötü bir alışkanlığı yapmadan hemen önce vücudunuzda bir 'istek' uyanır.
O an kendinize şu soruyu sorun: 'Şu an ne hissediyorum?
Sıkıldım mı, stresli miyim yoksa sadece boşta mı kaldım?' Bu soruyu sorduğunuz an, beyniniz otomatik pilottan çıkar ve kontrol size geçer.
Sadece o anın farkında olmak bile alışkanlığın gücünü %50 azaltır.
SADECE BİR ADIM ATIN (KÜÇÜK BAŞLA) Beynimiz büyük değişimlerden korkar ve hemen eski alışkanlığa kaçar.
Eğer telefon bağımlılığından kurtulmak istiyorsanız, 'bugün hiç bakmayacağım' demeyin.
Bunun yerine, 'telefonu elime almadan önce sadece 10 saniye bekleyeceğim' deyin.
Hedef o kadar küçük olmalı ki beyniniz buna direnç göstermesin.
Bir sayfa kitap okumak veya sadece bir bardak su içmek gibi.
KENDİNİZİ ÖDÜLLENDİRİN (BEYNİ KANDIRIN) Alışkanlıklar bize keyif verdiği için kalıcıdır.
Kötü bir alışkanlığı yapmadığınızda veya yerine iyi bir şey koyduğunuzda, beyninize 'başardın' sinyali göndermelisiniz.
Derin bir nefes alıp 'aferin bana' demek veya elinizi göğsünüze koyup o başarıyı hissetmek, beynin bu yeni durumu sevmesini sağlar.Fotoğraflar grafik servisi ve Takvim Fotoğraf Arşivi'nden temin edilmiştir
