Ekonomide koordineli düzenlemeler

Bankacılık Düzenleme ve Denetim Kurumu (BDDK) Bireysel Kredi Kartları ve İhtiyaç Kredilerinin Yeniden Yapılandırılması, Kredi Kartları ve Kredili Mevduat Hesaplarının Limitlerinin Belirlenmesi ve Konut Kredilerinde Kredi Değer Oranı Değişikliği hakkında basın açıklaması yayımladı.

BDDK, basın açıklamasında söz konusu düzenlemelerin finansal kaynakların alt gelir gruplarını destekleyecek şekilde verimli kullanılması, kredi sisteminin etkinliğinin artırılması ve finansal istikrarın güçlendirilmesi amacıyla hayata geçirildiğini bildirdi.

Açıklamada, finansal tüketicinin korunması kapsamında borçluluğun gelirle uyumlu hâle getirilmesi ve sürdürülebilir ödeme performansının sağlanmasının hedeflendiği vurgulandı.

Ayrıca, dolandırıcılık ile yasa dışı bahisle mücadele kapsamında, kullanılmayan kredi kartı limitlerinin suiistimalinden kaynaklanabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesinin ve bankacılık sektörüne ilişkin düzenleyici çerçevenin uluslararası düzenlemelerle uyumunun güçlendirilmesinin amaçlandığı belirtildi.

Konut kredilerinde kredi değer oranı değişikliği BDDK tarafından konut kredilerinde değer oranı üzerinde önemli bir düzenleme yapıldı.

Buna göre, tüketicilere kullandırılan konut kredilerinde kredi tutarının teminat olarak alınan konutun değerine oranı bakımından birinci el ve ikinci el konut ayrımı kaldırıldı.

Ayrıca, 2010 yılından sonra inşa edilen ve asgari şart olan C enerji sınıfına sahip konutlar da avantajlı kredi değer oranı uygulanan konutlar kapsamına alındı.

A ve B grubu ise en yüksek kredi oranına sahip grup konumunda.

Bu kapsamda yapılan düzenlemelerle, enerji verimliliği yüksek ve görece depreme dayanıklı yeni konutların alımının teşvik edilmesi ile ilk kez konut sahibi olacak tüketicilerin desteklenmesi amaçlandı. Öte yandan, tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaş altındaki çocuklarının malik olduğu en az bir konutunun bulunması halinde, bu karar kapsamında belirlenen kredi değer oranlarının yüzde 75 azaltılarak uygulanmasına devam edileceği bildirildi.

Eski düzenlemede, konutun birinci el veya ikinci el olmasına göre farklı kredi oranları uygulanıyordu.

Yeni düzenleme ile bu ayrım büyük oranda sadeleştirilerek tüm konut alımları için tek bir ana tablo belirlendi.

Konut değerlerine göre kredi kullanabilme oranları: Buna göre, değeri 5 milyon TL ye kadar olan konutlarda A ve B enerji sınıfına sahip konutlar için konut değerinin yüzde 90’ına C sınıfı için yüzde 80 ine kadar kredi kullandırılabilecek.

Aynı değer diğer konutlarda ise yüzde 70 olarak uygulanacak. 5 milyon TL ile 7 milyon TL arasındaki konutlarda ise bu oranlar A ve B enerji sınıfında konut değerinin yüzde 80 ine, C sınıfı için yüzde 70 ine, diğer konutlarda ise yüzde 60 ına kadar kredi kullanılabilecek. 7 milyon TL ile 10 milyon TL arasındaki konutlarda bu oranlar A ve B enerji sınıfına sahip konutlarda 70, C sınıfında yüzde 60, diğer konutlarda ise yüzde 50 seviyesinde. 10 milyon TL ile 20 milyon TL arasındaki konutlarda bu oranlar A ve B enerji sınıfına sahip konutlarda yüzde 50, C sınıfında yüzde 40, diğer konutlarda ise yüzde 30 seviyesinde. 20 milyon TL nin üzerindeki konutlarda bu oranlar A ve B enerji sınıfına sahip konutlarda yüzde 50, C sınıfında yüzde 40, diğer konutlarda ise yüzde 30 seviyesinde.

Bireysel kredi kartı borçlarının ve ihtiyaç kredilerinin yeniden yapılandırılmasına ilişkin düzenleme BDDK, bireysel borçlulara yönelik yeni bir düzenlemeyi açıkladı.

Buna göre, dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri, belirli şartlar altında yeniden yapılandırılabilecek.

Düzenleme kapsamında, kart hamilleri ve kredi borçluları, yapılandırma tarihindeki borç bakiyeleri için 3 ay içinde başvuruda bulunmaları hâlinde, borçlarını azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırabilecek.

BDDK nın adımının, ödeme güçlüğü yaşayan bireysel müşterilerin borç yükünü hafifletmesi ve finansal istikrarın desteklenmesi amacıyla atıldığı belirtildi.

Ayrıca aylık taksit tutarı, ilgili ayın asgari ödeme tutarına eklenecek.

Yapılandırılan borcun yüzde 50 si ödenene kadar, kart hamiline tahsis edilmiş kredi kartı limitleri artırılmayacak.

Yapılandırma tutarı kredi kartı limitini aşarsa, limit aşan kısım limit aşımı sayılmayacak.

Kredi kartı limitlerine ilişkin düzenleme Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), kredi kartı limitlerine ilişkin yeni düzenlemeleri açıkladı.

Yapılan düzenleme ile kredi kartı limitlerinin gelirle daha uyumlu hale getirilmesi, aşırı borçlanmanın önlenmesi ve finansal istikrarın güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Buna göre, Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu uyarınca kart hamillerinin sektördeki toplam kredi kartı limiti, ilk yıl için aylık ortalama gelirinin en fazla iki katı, ikinci yıldan itibaren ise en fazla dört katı ile sınırlandırılmaya devam edecek.

Yeni kredi kartı çıkarılması veya mevcut kredi kartı limitlerinin artırılması işlemlerinde yalnızca kart hamilinin aylık ya da yıllık ortalama geliri dikkate alınacak ve gelir tespiti, bankalarca geçerli kabul edilen belgeler üzerinden yapılacak.

Düzenleme kapsamında, tüm bankalardaki toplam kredi kartı limiti 400 bin TL nin üzerinde olan kart hamillerinin, son bir yıl içinde en yüksek harcamanın yapıldığı hesap kesim tarihindeki kullanılmayan kart limitleri bankalar tarafından kısmen azaltılabilecek. Öte yandan, kredi kartı limitlerinin en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar gelir düzeyleriyle uyumlu hale getirilmesi gerekiyor.

Kurumdan yapılan açıklamada, düşük kredi kartı limitine sahip dar ve orta gelirli müşterilerin mevcut limitleri korunmasının hedeflendiği, aktif olarak kullanılmayan yüksek kredi kartı limitlerinin ise gelir seviyelerine uygun hale getirileceği belirtildi.

Ayrıca kredi kartlarının dolandırıcılık girişimlerine konu edilmesi neticesinde oluşabilecek tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi ve kullanılmayan kart limitlerinin sınırlandırılması yoluyla yasa dışı bahisle mücadeleye katkı sağlanmasının amaçlandığı ifade edildi.

Kredi mevduat hesaplarına (KMH) ilişkin düzenleme Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bireysel müşterilere ait kredili mevduat hesaplarına (KMH) ilişkin yeni bir düzenleme yayımladı.

Buna göre, KMH açılışı ve mevcut KMH limitlerinin artırılmasında uygulanacak üst sınırlar netleştirildi.

Düzenleme kapsamında, KMH limiti, müşterinin bankalarca ispatlanabilir belgeler üzerinden tespit edilen son üç aylık ortalama gelirinin azami iki katı olarak belirlendi. Öte yandan, bankalar ile eğitim kurumları arasında yapılan sözleşmeler kapsamında, eğitim ödemeleri amacıyla bireysel müşterilere tahsis edilen KMH limitleri bu sınırlamadan muaf tutuldu.

Söz konusu istisnanın, uluslararası düzenlemelerle uyumlu olduğu da belirtildi.

Ayrıca, bireysel müşterilere ait kullanılmayan KMH limitleri için bankaların sermaye yeterliliği oranlarının hesaplanmasında dikkate alınacak risk ağırlıkları artırıldı. 1 Nisan 2026 dan itibaren geçerli olmak üzere bir müşteriye tahsis edilen KMH limitinin kullanılmayan kısmı için, yüzde 10 kredi dönüşüm oranı uygulanacak.

Gerekli görülmesi halinde bu oran kurum tarafından 3 katına kadar artırılabilecek.

Bu uygulama, bankaların sermaye yeterliliği hesaplamalarında geçerli olacak.

Bu adımla, bankaların bilanço risklerinin daha ihtiyatlı bir şekilde yönetilmesi amaçlandığı vurgulandı.

Kredi kartı işlemlerinde uygulanacak faiz oranlarında yeni düzenleme Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) tarafından hazırlanan Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına dair Tebliğ Resmi Gazete de yayımlandı.

Tebliğe göre, kredi kartı borçlarının yapılandırılması durumunda bankaların uygulayacağı aylık akdi faiz oranı, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanarak ilan edilen aylık referans oranı aşamayacak.

Ayrıca, yapılandırılan kredi kartı borcunun ödenmemesi halinde uygulanacak azami gecikme faiz oranı, mevcut tebliğdeki en yüksek gecikme faiz oranı olarak belirlendi. Öte yandan katılım bankaları bünyesinde yapılacak yapılandırmalarda ise faiz oranı yerine kâr payı oranı, gecikme durumunda gecikme faiz oranı yerine gecikme cezası oranı ibareleri esas alınarak aynı sınırlamalar uygulanacak.

Bu tebliğ yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek ve hükümlerini TCMB Başkanı yürütecek.