Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ'dan Kuş Gribi Uyarısı: Erken Tanı ve Hızlı Bildirim Şart

Prof.

Dr.

Tamer Şanlıdağ'dan kuş gribi uyarısıYakın Doğu Üniversitesi Rektörü ve tıbbi mikrobiyolog Prof.

Dr.

Tamer Şanlıdağ, kuş gribi vakalarının son yılların en yüksek seviyesine ulaştığını belirterek erken tanı, hızlı bildirim ve gelişmiş tanı kitlerinin pandemi hazırlığı ve ulusal sağlık güvenliği açısından stratejik bir öncelik haline geldiğini vurguladı.Vakalar 2016'dan bu yana en yüksekEFSA ve ECDC tarafından yayımlanan son değerlendirme raporlarına dikkat çeken Prof.

Dr.

Şanlıdağ, yalnızca 2025 sonbaharında üç aylık süreçte 2 bin 896 yüksek patojeniteli kuş gribi vakasının raporlanmasının Avrupa için 2016'dan bu yana kaydedilen en yüksek düzey olduğunu söyledi.

Vakaların büyük bölümünün yabanıl kuşlarda görülmesinin çevresel bulaş yoluyla kümes hayvanlarına geçiş riskini artırdığına işaret eden Şanlıdağ, bildirilen kümes hayvanı salgınlarının yaklaşık yüzde 80'inin dolaylı çevresel temas sonucu ortaya çıktığını belirtti.İnsan sağlığı ve DSÖ verileriProf.

Dr.

Şanlıdağ, insan sağlığı açısından mevcut riskin genel toplum için düşük düzeyde olduğunu ancak hayvan-insan arayüzünde somut bir bulaş riskinin devam ettiğini kaydetti.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre 2024 başından itibaren özellikle Amerika kıtasından elde edilen bulgularla toplam 71 Influenza A (H5) insan vakası analiz edilmiş olup bu vakalarda enfekte hayvanlar ya da bulaşmış çevre ile temas öyküsü bulunduğu ifade edilmektedir.

Henüz insandan insana bulaş tespit edilmemiş olmakla birlikte erken tanı ve hızlı bildirim mekanizmalarının hayati önemde olduğu vurgulandı.Mesleki risk grupları için erken tanı hayatiDSÖ'nün uyarılarına dikkat çeken Prof.

Dr.

Şanlıdağ, kuş popülasyonlarında virüs dolaşımının devam etmesi halinde insan maruziyetinin artabileceğini belirtti.

Özellikle hayvancılıkla uğraşanlar, çiftlik çalışanları, kuş avcılığı yapanlar, veterinerler ve laboratuvar personeli gibi mesleki risk gruplarında erken tespit, hızlı bildirim ve etkin tanı kapasitesinin hayati öneme sahip olduğunu hatırlattı.

Ayrıca bazı bölgelerde aşılı kümes hayvanlarında dahi vakaların görülmesinin mevcut izleme ve tanı yaklaşımlarının tek başına yeterli olmadığını gösterdiğini söyledi.Genom verileri ve bildirim açığıProf.

Dr.

Şanlıdağ, 2026 yılına ait resmi izlem verileri ile genom dizileme verileri arasındaki farkın kuş gribi virüslerinin sessiz ve geniş ölçekli bir dolaşım potansiyeline sahip olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.

GISAID veri tabanına yüklenen on binlerce genom dizisi'nin resmi bildirimlerin sahadaki gerçek epidemiyolojik yükü tam olarak yansıtamadığını gösterdiğini, bildirilmeyen veya geç bildirilen vakaların yeni varyantların ortaya çıkma riskini artırabileceğini vurguladı.Bu nedenle kuş gribiyle mücadelenin yalnızca pasif bildirim sistemlerine dayandırılamayacağını söyleyen Prof.

Dr.

Şanlıdağ, üniversiteler ve araştırma merkezleri bünyesinde hızlı, duyarlı ve çoklu alt tipleri aynı anda saptayabilen tanı kitlerinin geliştirilmesinin artık sadece bilimsel bir hedef değil; pandemi hazırlığı, biyogüvenlik ve ulusal sağlık güvenliği açısından stratejik bir zorunluluk olduğunu ifade etti.

PROF.

DR.

TAMER ŞANLIDAĞ, KUŞ GRİBİ VAKALARININ SON YILLARIN EN YÜKSEK SEVİYESİNE ULAŞTIĞINA DİKKAT ÇEKTİ.