Haber Detayı
James Webb'in yeni keşfi, evrenin sınırlarını bir kez daha zorladı
MIT araştırmacıları, evrenin doğumundan yalnızca 280 milyon yıl sonra oluşmuş bir galaksiyi doğruladı. Samanyolu’ndan 400 kat küçük olan MoM-z14, kozmik tarihin en erken dönemlerine ışık tutuyor.
Gökbilim tarihinde yeni bir sayfa açan James Webb Uzay Teleskobu, evrenin derinliklerine doğru yaptığı yolculukta kendi rekorunu bir kez daha tazeledi.
Bilim dünyasında büyük bir heyecan yaratan son keşfe göre, evrenin doğumundan sadece 280 milyon yıl sonra oluşmuş olan MoM-z14 adlı bir galaksi tespit edildi.Massachusetts Teknoloji Enstitüsü araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, bu galaksinin yaydığı ışığın milyarlarca yıllık bir yolculuğun ardından teleskobun kızılötesi sensörlerine ulaştığı doğrulandı.
Bu keşif, insanlığın evrenin başlangıcına dair gözlemleyebildiği en uzak sınırı temsil ederek kozmik şafağa dair bildiklerimizi kökten sarsıyor.JWST, 2022 yılında göreve başladığından beri bilim insanlarının tahminlerinden çok daha parlak ve yaşlı galaksiler bularak mevcut teorileri zorlamaya devam ediyor.
Evrenin henüz "bebeklik" döneminde bu kadar gelişmiş sistemlerin bulunması, galaksi oluşumuyla ilgili temel soruları da beraberinde getirdi.
Araştırma ekibi, mevcut verileri tararken MoM-z14'ü potansiyel bir hedef olarak belirledi ve Nisan 2025'te teleskobun gözlerini bu özel noktaya çevirdi.
Yapılan ölçümler, bir nesnenin uzaklığını ve yaşını belirleyen "kırmızıya kayma" değerinin 14,44 olduğunu kanıtladı.
Bu sayı, bir önceki rekor sahibi olan JADES-GS-z14-0'ın 14,18'lik değerini geride bırakarak MoM-z14'ü evrenin bilinen en uzak köşesine yerleştiriyor.Küçücük bir galaksi, dev bir ışık kaynağıMoM-z14'ün fiziksel özellikleri de en az uzaklığı kadar şaşırtıcı detaylar barındırıyor.
Kendi galaksimiz Samanyolu'ndan yaklaşık 400 kat daha küçük olan bu galaksi, sadece 240 ışık yılı genişliğinde olmasına rağmen yaydığı ışık miktarıyla dikkat çekici.
Boyutuna oranla oldukça yoğun bir kütleye sahip olan galaksinin, Samanyolu'nun yörüngesindeki cüce galaksilerden biri olan Küçük Macellan Bulutu ile benzer bir kütleye sahip olduğu hesaplandı.
Araştırmacılar, bu kadim yapının çok hızlı bir yıldız oluşum patlaması yaşadığını ve kimyasal yapısının Samanyolu’ndaki en yaşlı yıldız kümeleriyle benzerlikler taşıdığını gözlemledi.Bu benzerlik, evrenin en erken evrelerinde bile yıldızların, bugün yakın çevremizde gördüğümüz yaşlı kümelere benzer şekilde oluştuğunu düşündürüyor.
Bilim dünyası şimdi gözünü 2026 yılı sonunda fırlatılması planlanan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'na dikti.
Ancak James Webb’in bu tarihe kadar kendi rekorunu tekrar kırması kimseyi şaşırtmayacak.Uzmanlar, artık “hayal bile edilemez” görünen mesafelerin ve evrenin ilk yıldızlarının keşfinin artık çok yakın olduğuna inanıyor.
Kozmik ufuk her geçen gün biraz daha genişliyor ve bizler, evrenin karanlık geçmişine dair daha önce hiç olmadığı kadar net bir manzaraya tanıklık ediyoruz.
