Haber Detayı
Kazandibi tarifi ve yapılışı: kazandibi nasıl yapılır, malzemeleri neler?
Kazandibi, kökeni Osmanlı saray mutfağına dayanan ve günümüzde en güçlü biçimde Türkiye mutfak kültürüyle özdeşleşmiş geleneksel bir sütlü tatlıdır. İlk olarak saray mutfaklarında geliştirilen bu tatlı, sütle hazırlanan muhallebinin kontrollü biçimde yakılması esasına dayanır. Zamanla saray mutfağından halk mutfağına geçerek daha sade malzemelerle yapılmaya başlanmıştır. Kazandibi adını, pişirme sırasında tatlının tabanının kazanda yakılmasından alır ve bu teknik onu diğer sütlü tatlılardan ayıran temel unsurdur.
Osmanlı mutfağının pişirme tekniklerini yansıtan bu tatlı, özellikle İstanbul mutfağıyla anılsa da Türkiye’nin farklı bölgelerinde benimsenmiş ve yaygın biçimde yapılmıştır.
Günümüzde klasik Türk tatlıları arasında yer alan kazandibi, tarihsel kökeni ve özgün hazırlanış yöntemiyle Türk mutfağına ait bir lezzet olarak kabul edilir.
KAZANDİBİ TARİFİ Kazandibi yapılışı, temel sütlü tatlı pişirme bilgisine sahip olan kişiler için zor sayılmaz ancak dikkat gerektirir.
Muhallebi aşaması klasik sütlü tatlılarla benzerdir ve kolayca hazırlanabilir.
Asıl hassas nokta, tatlının tabanını yakma sürecidir.
Bu aşamada ateş kontrolü ve tepsinin sürekli hareket ettirilmesi gerekir.
Acele edildiğinde tatlı acılaşabilir, yeterli dikkat gösterilmediğinde ise istenen yanık taban oluşmaz.
Adımlar doğru sırayla uygulandığında kazandibi ev ortamında başarıyla yapılabilir.
Bu yönüyle biraz özen isteyen fakat öğrenildikten sonra rahatlıkla hazırlanabilen bir tatlıdır.
Kazandibi Malzemeleri 1 litre süt 1 su bardağı toz şeker 3 yemek kaşığı pirinç unu 2 yemek kaşığı mısır nişastası 1 paket vanilya 1 yemek kaşığı tereyağı Tatlıyı pişireceğiniz tepsinin tabanı mutlaka kalın olmalıdır.
Süt tencereye alınır.
Toz şeker eklenir ve orta ateşte karıştırılır.
Ayrı bir kapta pirinç unu ve nişasta az miktarda sütle açılır.
Bu karışım tencereye ilave edilir.
Sürekli karıştırarak pişirme işlemine devam edilir.
Karışım koyulaşmaya başladığında altı kısılır.
Kaynama başladıktan sonra birkaç dakika daha karıştırılır.
Ocak kapatılır ve vanilya eklenir.
Fırın tepsisi ya da geniş tabanlı metal bir tepsi kullanılır.
Tabanına tereyağı sürülür.
Yağın her noktaya eşit dağılması sağlanır.
Ardından tepsinin tabanına ince bir tabaka hâlinde toz şeker serpilir.
Şeker, kazandibinin yanık katmanını oluşturur.
Hazırlanan sıcak muhallebi tepsiye dökülür.
Spatula yardımıyla yüzey eşitlenir.
Tepsi ocak üzerine alınır.
Kısık ateşte pişirme başlatılır.
Bu aşamada karıştırma yapılmaz.
Tepsi, ocağın üzerinde yavaş yavaş gezdirilir.
Tabanın her noktasının eşit biçimde yanması sağlanır.
Şekerin karamelleşmesiyle birlikte taban rengi koyulaşır.
Yanık koku oluşmadan, hafif karamel kokusu alınana kadar işlem sürdürülür.
Bu aşama sabır gerektirir.
Yakma işlemi tamamlanan kazandibi oda sıcaklığında bekletilir.
Ardından buzdolabına alınır.
En az 3 saat soğutulur.
Soğuyan tatlı spatula yardımıyla rulo yapılabilir ya da kare dilimler hâlinde kesilebilir.
Kazandibi soğuk servis edilir. Üzerine isteğe bağlı olarak toz tarçın serpilebilir.
Hafif yanık taban ve sütlü üst katman birlikte sunulur.
Sütlü ve hafif yanık aromalı yapısıyla yanında baskın tatlar istemeyen bir tatlıdır.
Bu nedenle eşlikçilerin sade ve dengeleyici olması uyum sağlar.
Şekersiz ya da az şekerli çay, kazandibinin sütlü dokusunu bastırmadan tatlı sonrası ferah bir içim sunar.
Türk kahvesi tercih edildiğinde küçük fincanlarda servis edilmesi, karamelize tabanın tadını daha net hissettirir.
Soğuk içecek olarak sade maden suyu, ağızda kalan tatlı yoğunluğunu toparlayan bir seçenek olur.
Sunumda birkaç dilim portakal ya da mandalina gibi narenciye meyveleri yer aldığında tatlıdan sonra daha dengeli bir kapanış sağlanır.
Bu eşlikçilerle birlikte kazandibi, sofrada ağırlaşmadan keyifle tüketilebilen klasik bir sütlü tatlı hâline gelir.
KAZANDİBİ NASIL YAPILIR?
Kazandibi yapımında başarılı sonuç almak, özellikle pişirme ve yakma aşamasında dikkatli davranmayı gerektirir.
Süt mutlaka taze olmalı ve muhallebi pişirilirken sürekli karıştırılmalıdır; aksi durumda tabanda topaklanma oluşabilir.
Pirinç unu ve nişasta eklenmeden önce mutlaka sütle açılmalı, doğrudan tencereye eklenmemelidir.
Muhallebi yeterince koyulaşmadan ocaktan alınmamalıdır; akışkan kalan karışım yakma aşamasında istenen yapıyı vermez.
Tepsinin tabanına serilen şeker çok kalın olmamalı, ince ve eşit bir tabaka hâlinde yayılmalıdır.
Yakma sırasında ateş kısık tutulmalı ve tepsi ocak üzerinde sürekli gezdirilmelidir; sabit tutulursa tek noktada aşırı yanma oluşur.
Yanık kokusu hissedilmeden işlem tamamlanmalıdır, amaç acı tat değil karamelize bir taban elde etmektir.
Yakma sonrası tatlı hemen buzdolabına alınmamalı, önce oda sıcaklığında dinlendirilmelidir.
Bu adımlar uygulandığında kazandibi hem düzgün yanık tabana hem de pürüzsüz bir üst dokuya sahip olur.
Kazandibinin kalori değeri, kullanılan şeker miktarı ve porsiyon ölçüsüne göre değişir.
Standart tarifle hazırlanmış orta boy bir dilim kazandibi yaklaşık 220 ila 260 kalori aralığında yer alır.
Enerji değerinin büyük bölümü sütten gelen karbonhidratlar ve şekerden kaynaklanır.
Yağ oranı diğer bazı sütlü tatlılara kıyasla daha düşüktür.
Evde yapılan tariflerde şeker miktarı azaltıldığında toplam kalori seviyesi düşürülebilir.
Hafif yapısı sayesinde küçük porsiyonlarla tüketildiğinde dengeli bir tatlı seçeneği sunar.
