Haber Detayı
Bir lise öğrencisi, NASA’nın eski verilerinden 1,5 milyon yeni uzay cismi çıkardı
California’da bir lise öğrencisi, NASA’nın emekliye ayrılan NEOWISE teleskobundan kalan verileri yapay zeka ile analiz ederek daha önce fark edilmemiş 1,5 milyon potansiyel gök cismini ortaya çıkardı.
18 yaşındaki lise öğrencisi Matteo Paz, NASA’nın emekliye ayrılan görevlerinden elde edilen eski verileri kullanarak uzayın derinliklerinde gizli kalmış tam 1,5 milyon yeni nesneyi gün yüzüne çıkardı.
Caltech Gezegen Bulucu Akademisi’nde staj yaparken başladığı bu çalışma, sıradan bir öğrenci projesinin çok ötesine geçerek hakemli bir bilimsel dergi olan The Astronomical Journal'da yayımlandı.İnsan gözünün fark edemeyeceği kadar sönük ışık değişimlerini yakalayan bu keşif, yapay zekanın astronomide neler başarabileceğini kanıtlar nitelikte.Paz, çalışmalarını NASA’nın on yılı aşkın süredir topladığı NEOWISE teleskobu verilerine yoğunlaştırdı.
Teleskobun asıl amacı dünyamıza yakın geçen asteroitleri ve kuyruklu yıldızları takip etmek olsa da, bu süreçte milyarlarca satırlık devasa bir veri arşivi oluştu.
Matteo Paz, bu karmaşık veri yığını içinde sonsuz bir manuel arayışa girmek yerine, süreci otomatize eden özel bir makine öğrenmesi algoritması geliştirdi.
Sadece altı hafta içinde tamamladığı bu yazılım sayesinde, 200 milyar satırlık gözlem kaydını tarayarak parlayıp sönen, nabız gibi atan veya aniden sönükleşen gök cisimlerini tek tek ayıkladı.Veri yığınından evrenin haritasınaNEOWISE teleskobunun topladığı veriler aslında ham halde tek bir devasa tabloda duruyordu.
Paz’ın akıl hocası ve astronom Davy Kirkpatrick, on yılı aşkın süredir biriken her bir tespitin tablodaki satır sayısının 200 milyara yaklaştığını söylüyor.
Bu muazzam veri setini işlemek için önce gökyüzünün küçük bir bölümünü örnek alan ekip, algoritmayı değişken yıldızları tanıyacak şekilde eğitti.
Yazılım mükemmelleştiğinde ise tüm arşive uygulandı ve sonuç bilim dünyası için tam bir sürpriz oldu.
Keşfedilen 1,5 milyon potansiyel nesne arasında çift yıldız sistemlerinden uzak kuasarlara kadar pek çok farklı gök cismi yer alıyor.Matteo Paz, bu devrim niteliğindeki çalışmasıyla sadece bilimsel bir başarı elde etmekle kalmadı, aynı zamanda prestijli Regeneron Bilim Yetenek Yarışması'nda 250 bin dolarlık büyük ödülün de sahibi oldu.
Bir lise öğrencisinin böylesine karmaşık bir algoritma kurup milyonlarca yeni nesne tanımlaması, yapay zekanın gelecekteki uzay keşiflerinde nasıl bir anahtar rol üstleneceğini gösteriyor.Uzmanlar, bu yöntemin gelecekte Kepler teleskobunun geniş öte gezegen arşivini veya yakında fırlatılacak olan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’ndan gelecek verileri analiz etmek için de kullanılabileceğini düşünüyor.
Bugün James Webb Uzay Teleskobu bile bilinmeyen gezegenleri bulmak için benzer yapay zeka çözümlerinden faydalanmaya başlarken, genç bir öğrencinin attığı bu adım evrenin gizemlerini çözme hızımızı bambaşka bir noktaya taşımış durumda.
