Ters yöne akan nehir gizemi! Jeologlar tersine akışın nedenini ortaya çıkardı

Utah’taki Uinta Dağları’nı ortadan yararak 700 metre derinliğinde Lodor Kanyonu’nu oluşturan Green Nehri’nin sıra dışı rotası bilim insanlarını yıllarca şaşırttı. Yeni araştırmalar, dağların milyonlarca yıl önce geçici olarak alçaldığını ve nehrin bugünkü yatağını oluşturduğunu ortaya koydu.

Utah’taki Uinta Dağları’nı ortadan yararak 700 metre derinliğinde Lodor Kanyonu’nu oluşturan Green Nehri’nin sıra dışı rotası bilim insanlarını yıllarca şaşırttı.

Yeni araştırmalar, dağların milyonlarca yıl önce geçici olarak alçaldığını ve nehrin bugünkü yatağını oluşturduğunu ortaya koydu.

ABD'nin Utah eyaletinde bulunan Uinta Dağları, uzun süredir bilim dünyasının gündeminde.

Bunun nedeni ise Green Nehri'nin izlediği alışılmadık rota.

Yaklaşık 8 milyon yıldır bugünkü yatağında akan nehir, kendisinden çok daha yaşlı olan, 50 milyon yıllık dağları tam ortadan keserek ilerliyor.

Üstelik bunu dağ sırasına paralel değil, dik bir şekilde yapıyor.

Nehirler Normal Hızda Nasıl Akar?

Genellikle nehirler yüksek yerlerden aşağı inerken karşılarına çıkan dağların eteklerini takip eder.

Zayıf kayaçlardan ve doğal geçitlerden yol bulur.

Bu nedenle bir nehrin dağları ortadan ikiye bölmesi pek alışıldık bir durum değildir.

Ancak Green Nehri farklı bir yol izledi.

Uinta Dağları'nı yararak yaklaşık 700 metre derinliğinde Lodor Kanyonu'nu oluşturdu Dağlar Önce Alçalmış Olabilir İskoçya'daki Glasgow Üniversitesi'nden jeolog Adam Smith ve ekibi bu soruya yanıt aradı.

Yapılan araştırma, olayın nehrin yukarı doğru akmasıyla değil, dağların geçici olarak alçalmasıyla ilgili olabileceğini gösterdi.

Bilim insanlarına göre Uinta Dağları'nın altındaki yoğun ve ağır kaya kütlesi zamanla mantoya doğru çöktü.

Bu sürece 'litosferik damlama' adı veriliyor.

Ağırlaşan dağ kökü, Dünya'nın daha akışkan olan alt katmanına doğru adeta damladı.

Bu da dağların bir süreliğine aşağı çekilmesine yol açtı.

Yer Altındaki Kanıtlar Ekip, sismik görüntüleme yöntemiyle yer altını inceledi.

Deprem dalgalarının yer içindeki hareketleri analiz edildi.

Yaklaşık 200 kilometre derinlikte soğuk ve yuvarlak bir kütle tespit edildi.

Bu yapının, koparak mantoya inen kaya parçası olabileceği düşünülüyor.

Ayrıca dağların altındaki yer kabuğunun normalden daha ince olması da bu süreci destekliyor.

Araştırmaya göre bu kopma olayı 2 ila 5 milyon yıl önce gerçekleşti.

Daha sonra Uinta Dağları yeniden yükseldi.