VGM, deprem bölgesinde 109 vakıf eserinin ihyasını tamamladı

Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğünce (VGM), Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen 11 ildeki 109 eserin ihyası tamamlandı.VGM'den yapılan açıklamaya göre, depremlerin ardından, bölgedeki vakıf kültür varlıklarının korunması ve onarımına yönelik kapsamlı bir çalışma süreci başlatıldı.Süreç kapsamında, VGM teknik personeli ile Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) uzmanlarından oluşturulan tespit ekipleri tarafından depremden etkilenen tüm illerde eş zamanlı çalışmalar gerçekleştirildi.

Bu doğrultuda 17 Şubat 2023'te ilk, 6 Mart 2023'te ise ikinci hasar tespit çalışmaları tamamlandı.Deprem bölgesindeki 11 ilde toplam 678 vakıf kültür varlığında gerçekleştirilen incelemede, 31 yapının tamamen yıkıldığı, 144 yapının ağır, 104 yapının orta, 98 yapının ise hafif düzeyde hasar gördüğü, 301 yapının hasarsız olduğu belirlendi.Bilimsel yöntemler esas alınarak tespit, belgeleme ve restorasyon çalışmaları ile 3 yılın ardından gelinen noktada 109 eserin ihyası tamamlandı.Aslına uygun onarımlarla ayağa kaldırılan, yeniden ibadete ve ziyarete açılan eserler arasında, Hatay Antakya'daki Habib-i Neccar Camisi, Gaziantep Kurtuluş Camisi ve Zincirli Bedesten, Reyhanlı Yenişehir Camisi, Hedbeli Camisi, Şeyh Muhammed Camisi, Sarımiye Camisi, Osmaniye Ala Camisi, Malatya Toptaş Camisi, Elazığ Kurşunlu Camisi, Gaziantep Burç Camisi de bulunuyor.Depremden etkilenen tüm vakıf eserlerinin restorasyon ve rekonstrüksiyon çalışmalarının Haziran 2026'da tamamlanması hedefleniyor.Bilim heyetleri kurulduYapıların hasar durumlarına göre önceliklendirme işlemleri yapılarak yaklaşık maliyet çalışmaları başlatıldı.

Eserler için müdahale projelerinin hazırlanması ve uygulama süreçlerine geçilmesi amacıyla ihale süreci, depremin ardından ikinci ayın sonunda başlatıldı.İhale süreci tamamlanan işlerin büyük bölümünde, koruma uzmanı mimar, inşaat mühendisi ve malzeme uzmanı ya da sanat tarihçilerinden oluşan Bilim Heyetleri kuruldu.

Bu heyetler, proje aşamasından itibaren sürece dahil olarak danışmanlık yaptı.Belgeleme çalışmaları, video kayıtları ve üç boyutlu tarama yöntemleriyle gerçekleştirildi, elde edilen verilerle kültür molozu numaralandırılarak kayıt altına alındı.

Sanat tarihçilerinin gözetiminde kültür molozunun ayrıştırılması ve tasnifi yapıldı.Tespiti mümkün olan özgün yapı elemanları, restorasyon ve rekonstrüksiyon uygulamalarında yeniden kullanılmak üzere muhafaza altına alındı.

Proje çalışmaları tamamlanan ve Koruma Bölge Kurullarından gerekli kararları alınan eserlerde uygulama süreci başlatılarak, muhafaza edilen yapı elemanlarının yerinde kullanımına özen gösterildi.Olası depremler de dikkate alınarak mevcut yapı teknikleri ve malzemeler çeşitli analizlerle yeniden değerlendirildi.