Haber Detayı
Mars’ta tarihi dönüm noktası: Perseverance’ın rotasını ilk kez yapay zeka çizdi
Kızıl Gezegen’de 225 milyon kilometre uzaklıktaki zorlu arazi artık yapay zekaya emanet. NASA, rota planlama yetkisini ilk kez insan operatörlerden alıp gelişmiş algoritmalara devrederek Perseverance’ı otonom bir kaşife dönüştürdü.
Dünya üzerinde bir yerden bir yere gitmek istediğimizde navigasyonu açıp saniyeler içinde rotamızı belirliyoruz.
Ancak yaklaşık 225 milyon kilometre uzaklıktaki Mars'ta yol almak, Google Haritalar'a adres yazmaya hiç benzemiyor.
NASA'nın Perseverance keşif aracı için rota çizmek, her taşın, kum tepesinin ve eğimin titizlikle hesaplandığı, hata payının sıfıra yakın olduğu devasa bir operasyon demek.Bugüne kadar Jet İtki Laboratuvarı (JPL) ekibi tarafından adım adım planlanan bu zorlu süreçte, Aralık 2025 itibarıyla tarihi bir eşik aşıldı ve rota planlama yetkisi ilk kez yapay zekaya emanet edildi.
NASA, Perseverance’ın güvenliğini riske atmamak için Anthropic tarafından geliştirilen Claude yapay zeka modellerini kullanarak iki farklı sürüş denemesi gerçekleştirdi. 8 ve 10 Aralık tarihlerinde yapılan bu testlerde yapay zekaya, tıpkı insan operatörlere verildiği gibi Mars Yörünge Kaşifi’nden gelen uydu görüntüleri ve arazi verileri yüklendi.Yapay zekadan aracın devrilmeden veya bir çukura saplanmadan ilerleyebileceği güvenli noktalar belirlemesi istendi.
Çizilen rotalar JPL bilim insanları tarafından son kez kontrol edildikten sonra keşif aracına iletildi.
Sonuç ise şaşırtıcı derecede başarılı oldu ve Perseverance, yaklaşık 450 metrelik mesafeyi hiçbir sorun yaşamadan kat ederek testi tamamladı.Keşif hızını artıran akıllı yardımcılarYapay zeka genellikle internetteki bilgi kirliliğiyle eleştirilse de, bilimsel araştırmalarda insan yeteneklerini aşan bir hız da kazandırıyor.
Normal şartlarda Perseverance, “her seferinde bir futbol sahası kadar” ilerliyor ve rota noktaları arasındaki mesafe 100 metreyi pek geçmiyor.
Aracın 2024 yılında Jezero Krateri’nden çıkmak için verdiği destansı mücadeleyi düşünürsek, yaklaşık 500 metrelik dikey tırmanış tam 3,5 ay sürdü.
Dört yıllık görev süresi boyunca aracın toplamda sadece 40 kilometre yol kat etmiş olması, sürecin ne kadar yavaş ilerlediğini kanıtlıyor.NASA Yöneticisi Jared Isaacman, bu başarının diğer gezegenleri keşfetme biçimimizi kökten değiştireceğini vurguluyor.
Otonom teknolojiler sayesinde keşif araçları zorlu arazilerde daha hızlı karar veriyor ve verimlilik artıyor.
JPL uzmanları, bu teknolojinin sadece rota çizmekle kalmayacağını, aynı zamanda binlerce görüntü arasından ilginç bilimsel detayları ayıklayarak insanların iş yükünü hafifleteceğini öngördüklerini açıkladılar.
Böylece Dünya'dan uzaklaşırken, keşif araçları kendi yollarını daha akıllıca çizerek bilimsel geri dönüşü maksimize eden bağımsız birer kaşif haline gelebilecek.
