6 Şubat depremlerinin vurduğu 11 ilde üretim canlandı

6 Şubat depremlerinin vurduğu 11 ilde topyekûn başlatılan ayağa kaldırma çalışmaları, 'asrın felaketi'ni 'asrın sanayi dönüşümü'ne dönüştürdü.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu'nda, depremden etkilenen 11 ilde sanayi alanında atılan adımlar ile sağlanan destekler dikkat çekti. 69.951 İŞLETMEYE DESTEK Sanayi alanları içinde bulunan organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitelerinde bin 427 tesis yıkılmış, 4 bin 489 yapı ise hasar almıştı.

Deprem Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması Projesi kapsamında 69 bin 951 işletmeye toplam 47.9 milyar lira destek ödemesi sağlandı. 7 BİN 437 FİRMAYA KREDİ 2023 Deprem Acil Destek Kredisi Programı kapsamında 7 bin 437 işletmeye toplam 6.55 milyar lira kredi imkanı sağlandı.

Afet Dönemi İşletme Desteği ile bin 393 işletmeye Afet Dönemi Yaşam Alanı Desteği ile ise 69 işletmeye destek hayata geçirildi.

BORÇLARDAN FERAGAT 11 ilde desteklerden yararlanan işletmeler kapsamında hakkında hukuki işlem başlatılan 354 icra, dava dosyasından feragat edilirken, 57 işletmenin KOSGEB'e olan borcu silindi.

Ayrıca KOSGEB tarafından KOBİ'lere 2.9 milyar lira, Kalkınma Ajansları tarafından ise 1.08 milyar lira destek ödemesi gerçekleştirdi.

GİRİŞİMCİLER UNUTULMADI Geleneksel ve İleri Girişimcilik Destek Programları kapsamında ticaret veya esnaf sicilde kayıtlı iş yerlerinden en az bir tanesi ağır hasarlı, acil yıkılacak ve tamamen yıkılmış olan işletmeler için hasarlı iş yeri adresi ile aynı ilde yapacakları başvurular için destek üst limiti iki katına çıkarılmıştı.

Bununla birlikte bölgedeki girişimcilere Ocak 2026 itibarıyla 134.9 milyon lira ödeme yapıldı.

ÜRETİM VE İHRACATA GÜÇLÜ DESTEK Ticaret Bakanı Ömer Bolat, deprem felaketi nedeniyle kullandırım kıstaslarında ilave kolaylıklar sağlanarak, uygulamaya alınan faiz indirimli Deprem Destek Kredisi'nin, ilgili dönemde esnaf ve sanatkarlara can suyu olduğunu belirterek, 'Bakanlığımız tarafından yürütülen bilgilendirme ve kapasite geliştirme faaliyetleriyle, deprem bölgesinde üretim, ihracat ve küresel pazarlara entegrasyon süreci destekleniyor' dedi. 6 Şubat depremlerinin ardından kredi ve kefalet kooperatiflerinin kefaletiyle, depremde zarar gören illerdeki esnaf ve sanatkara, 1 yıl geri ödemesiz, 5 yıl vadeli ve 250 bin liraya kadar limitli Deprem Destek Kredisi sağlandı.

Kredi doğrultusunda, 2023'te toplamda 6.7 milyar, 2024'te 18 milyar ve geçen yıl 29.6 milyar lira finansman bölgeye aktarıldı.

TESKOMB tarafından, esnaf ve sanatkarın kooperatiflere olan gecikmiş borçları yapılandırıldı.

Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) çerçevesinde, 2023 ve 2024 yıllarında bölgedeki kooperatifler ile üst kuruluşlarına toplamda 10.1 milyon lira hibe verildi.

Bölgeye e-ticaret için de destek sağlanırken, ihracatçılara yönelik kapsamlı bir finansal yapı kuruldu, deprem illerinde 2023'te bin 569 firma toplam 737.2 milyon liralık, 2024'te bin 851 firma 1.7 milyar liralık ve geçen yıl bin 881 firma 2.1 milyar liralık destekten faydalandı.

TARIM YENİDEN DOĞUYOR 6 Şubat depremlerinin ardından büyük zarar gören tarım arazileri ve yıkılan işletmeler, aradan geçen üç yılda devasa bir dönüşüme imza attı.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın koordinasyonunda yürütülen çalışmalar, bölgeyi eski haline getirmekle kalmayıp 17.4 milyar liralık rekor destek ve Dünya Bankası destekli 'Makine Parkları' projeleriyle Türkiye'nin en modern tarım laboratuvarına dönüştü. 2026 yılı yatırım programındaki 38 milyar lira bütçeli 'Hatay Depreme Dirençli Şehirler' projesi ile Asi Nehri çevresindeki tarım arazileri teknolojik izleme sistemleriyle kurulacak.

TÜBİTAK ÇAĞRILARI TÜBİTAK destek programları kapsamında deprem bölgesinde bulunan özel sektör firmalarına yönelik TÜBİTAK 1501 ve 1507 Deprem Bölgesi Özel Sektör Çağrıları (TEKNOÇABA) hayata geçirildi.

Çağrı kapsamında projelerden 95'inin 396 milyon lira ile desteklenmesine karar verilirken, bu projelere bugüne kadar 293,28 milyon lira kaynak aktarımı gerçekleştirildi.

Haber: Mehmet Fahri Özkan-Rana Büyüktaş