Yapay zekanın görünmeyen yüzü: Haftada 70 saat mesai şoku

Yapay zeka devrimiyle birlikte teknoloji dünyasında rekabet kızışırken, tartışmalı bir çalışma modeli yeniden gündemde: 996 Kültürü.New York merkezli girişimlerden Çin’in teknoloji devlerine kadar yayılan bu akım, haftalık 70 saati aşan çalışma sürelerini bir "gurur madalyası" olarak sunuyor.Çin’de doğan ve adını sabah 09:00’dan akşam 21:00’e, haftada 6 gün çalışmaktan alan "996" sistemi, günümüzde ABD merkezli yapay zeka girişimlerinde kendine yeni bir yuva buldu.Örneğin, New York merkezli teknoloji şirketi Rilla, iş ilanlarında adaylara, "Haftada 70 saat, yüz yüze çalışmaktan heyecan duymuyorsanız bize katılmayın" uyarısında bulundu.

Şirketin büyüme müdürü Will Gao, bu tempoyu bir zorunluluktan ziyade, "olimpiyat sporcusu" mentalitesine sahip hırslı insanların tercihi olarak tanımladı.Bu aşırı çalışma temposunun arkasındaki temel itici güç 'yapay zekaya hücum' dönemi.

Yatırımcılardan milyonlarca dolar fon alan girişimler, rakiplerinden önce ürünü piyasaya sürmek için zamanla yarışıyor.'HAFTADA 40 SAAT YETMEZ'Browser-Use gibi girişimlerin kurucuları, "hacker-house" denilen, hem ev hem ofis olan alanlarda yaşayarak iş ve özel hayat arasındaki sınırı tamamen ortadan kaldırıyor.

Bu ekolün savunucuları, 40 saatlik çalışma haftasının "bağımlılık derecesinde tutkuya sahip" kişiler için yeterli olmadığını savunuyor.Bu kültürün en büyük savunucularından biri Alibaba’nın kurucusu Jack Ma olmuştu.

Ma, 996 çalışabilmeyi bir "lütuf" olarak nitelendirmiş, sanatçıların ve başarılı politikacıların da benzer tempoda çalıştığını iddia etmişti.

Ancak bu yaklaşım, özellikle Çin’de ciddi bir tepkiyle karşılaştı.2021 yılında Çin yüksek mahkemesi, 996 çalışma düzeninin iş yasalarına aykırı olduğuna hükmetti.

Ayrıca Japonya’da "aşırı çalışmaktan ölmek" anlamına gelen Karoshi fenomeni, bu sistemin en karanlık yüzünü temsil etmeye devam ediyor.'UZUN ÇALIŞMA SAATLERİ VERİMLİ DEĞİL'Uzmanlara göre, çalışma saati arttıkça verimlilik aynı oranda artmıyor.

Michigan Eyalet Üniversitesi tarafından yapılan araştırmalar, haftada 70 saat çalışan bir çalışanın toplam çıktısının, 50 saat çalışan bir çalışandan neredeyse hiç farklı olmadığını gösteriyor.Zihinsel yorgunluk, belirli bir eşikten sonra hata yapma riskini artırırken, dinlenme süresi olmayan zihinlerin yaratıcılık ve geliştirme kapasitesi de ciddi oranda düşüyor.Menlo Ventures ortağı Deedy Das, genç girişimcilerin en büyük hatasının "saatleri verimlilikle karıştırmak" olduğunu belirtiyor.

Deneyimli çalışanların, 996 sistemine ihtiyaç duymadan çok daha kısa sürede daha büyük işler başarabileceğini savunuyor.Öte yandan, yatırımcılar açısından durum farklı; Das, bir kurucunun haftada 70-80 saat çalışmamasının, o girişimin başarısız olma ihtimalini artırdığını ve yatırım riskini yükselttiğini itiraf ediyor.BrewDog eski CEO’su James Watt gibi isimler "iş-yaşam dengesi" kavramının işini sevmeyenler tarafından uydurulduğunu iddia etse de, bilimsel veriler ve toplumsal tepkiler sürdürülebilirliğin önemine işaret ediyor.WHO (Dünya Sağlık Örgütü) verileri, haftalık 55 saat ve üzeri çalışmanın felç riskini yüzde 35 artırdığını ortaya koyarken, modern iş dünyası "hustle culture" (hırs kültürü) ile çalışan sağlığı arasındaki ince çizgide yürümeye devam ediyor.