Haber Detayı
Ferrero’nun oyununu TMO bozar
Sezon başında depoları, TMO’nun fındıklarıyla doldu. Rekabet Kurumu, alım taahhüdünü Ferrero’nun istediği şekilde düşürdü. Eli güçlenen Ferrero ise piyasayı alt üst etti. Fiyatlar yükselip düştü. Ürününü ucuza vermek istemeyen üretici, fındığı yüksek fiyata alan sanayici ve tüccar mağdur oldu.
Üretimde ve ihracatta dünya lideri olduğumuz fındıkta tekelci firmaların fiyat oyunu sürüyor.
Serbest piyasada 350 liraya kadar çıkan fındık fiyatları, bir anda 220 liraya kadar düştü.
Üretici temsilcileri, normal şartlarda ürünün değer kazanması gerekirken fiyatların düşmesinin piyasa mantığıyla bağdaşmadığını belirtti, İtalyan çikolata firması ‘Ferrero’yu durdurun!’ çağrısı yaptı.
Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, “Ferrero’nun eli güçlendirildi.” dedi, yaşananları şöyle özetledi: “Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)’nin geçen mayıs ayında sattığı 100 bin ton fındık var.
Bu 100 bin ton fındığın 80 bin tonu 120 liradan Ferrero’nun depolarına girdi.
İkincisi ise Ferrero sezon başına Rekabet Kurumuna bir dilekçe verdi ve ‘Ben Türkiye’de fındık bulamıyorum.’ dedi.
Rekabet Kurumu da 1 Eylül ile 31 Aralık arasında 45 bin ton fındık alması gereken Ferrero’nun taahhüdünü 30 bine düşürdü.
Burada da eli rahatladı Ferrero’nun.
Eli rahatlayınca da piyasayı manipüle etmeye başladı.” BİAT ETMEYENLERE OPERASYON BAŞLADI Ferrero’nun kendisine biat etmeyen tüccar, manav ve sanayiciye operasyon yaptığına dikkat çeken Akça, “Sezon başında fındık fiyatları 350 liraya kadar yükseldi.
İşini düzgün yapan tüccar ve sanayici ise ürünü alıp deposuna koydu, ardından operasyon başladı.
Fiyatlar düşmeye başladı.
Operasyonu yapan firmalar çok büyük ekonomik güce sahip firmalar.
Kimin hangi işlemi hangi bankadan yaptığını, ne kadar kredi kullandığını ne kadarını aldığını, hepsini biliyorlar.
Kendilerine biat etmeyenlere de operasyon yapıyorlar.” dedi.
MAĞDURİYETİ TMO GİDERİR Üreticide şu ada 100 bin ton fındık olduğunu belirten Akça, fiyatlar düşünce üreticinin ürünü satmadığını belirtti, yetkililere şu çağrıyı yaptı: “Madem TMO çiftçi dostu, çiftçi şu anda problem yaşıyor.
Serbest piyasayla karşı karşıyayız.
Bu mağduriyeti giderecek olan da TMO’dur.
TMO yetkilileri çıkıp piyasaya müdahale etmeli, ‘300-320 liraya ürün alıyoruz, depoları açıyoruz.’ demeli.” TEMEL HEDEFLERİ DÜŞÜK FİYATA ALMAK Fatsa Ziraat Odası Başkanı Haydar Gürsu da yabancı tekelci firma ve bazı yerli iş birlikçilerinin piyasayı baskılamak amacıyla devreye girdiğini ve fiyatları önce 330 lira seviyelerine, ardından 300 liranın altına kadar düşürdüklerini belirtti.
Gürsu, şunları ifade etti: “Bu firmaların temel hedefi fındığı mümkün olan en düşük fiyata almak.
Çünkü bu firmalar fındığı ticari bir ürün olarak değil, kendi üretimlerinde ham madde olarak kullanmaktadır.
Bu nedenle fiyat ne kadar düşerse onlar için o kadar avantajlı hale gelmektedir. “Geçmiş yıllarda da benzer yöntemlerle piyasada alım yapmayarak daralma oluşturulmuş, yerli firmaların kredi ve finansman sıkıntıları fırsata çevrilmiştir.
Ağustos, eylül, ekim ve kasım aylarında alıcı olarak piyasada görünmeyip sonrasında devreye girerek fiyatları düşürmek için fındık piyasasını manipüle etmeyi başarmıştır.” REKABET KURUMU GEREKLİ SÜREÇLERİ BAŞLATMALI Gürsu, normal şartlarda ürünün değer kazanması gerekirken fiyatların düşmesinin serbest piyasa mantığıyla bağdaşmadığını belirterek, “Bu noktada, TMO depolarının kapıları çiftçiye açarak üreticiyi tekelci firmaların elinden kurtarmalı ve sezonda oluşacak yeni fiyattan, fındık ayrımı olmadan alımlar yapılmalı ve çiftçiye güven vermelidir.
Rekabet Kurumunun da tekelci ve manipülatif davranışlara karşı gerekli süreçleri başlatması, üreticiyi yalnız bırakmaması gerekmektedir.” dedi.
Yerli üretici ve sanayici korunmalı ESKİ Ulusal Fındık Konseyi Başkanvekili ve Eski Ordu Ziraat Odası Başkanı Onur Şahin, ziraat odaları başta olmak üzere tüm paydaşların tek ses olması gerektiğini belirtti.
TMO’nun fındık alım fiyatlarını güncellemesinin, serbest piyasada denge sağlayacağını ifade eden Şahin, bu adımın yalnızca bugünü değil gelecek sezonu da kurtaracağını söyledi.
Fındık ticaretinde tekelleşme riskine dikkat çeken Şahin, üreticinin, yerli sanayicinin ve ihracatçının korunması için devletin daha güçlü bir düzenleyici rol üstlenmesi gerektiğini dile getirdi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi ve Perşembe Ziraat Odası Başkanı Arslan Soydan da fındık fiyatlarının kısa sürede 220 lira bandına gerilemesinin üreticilerde ciddi rahatsızlık yarattığını söyledi.
Soydan, üreticilerin üretimden kopma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirterek, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 300 liradan alıma başlamaması halinde üreticinin bahçeye girmeyeceğini ve gübre atmayacağını ifade etti.
