2 bin yıllık kale burçları tehlikede: ‘Hayati risk var’ uyarısı

Antalya’nın simge noktalarından Saat Kulesi’nin batısında yer alan, Roma Dönemi’ne tarihlenen ve Selçuklu kitabelerini de barındıran Kale Kapısı burçlarının, nostaljik tramvay hattından kaynaklanan yoğun titreşimler nedeniyle zarar gördüğü tespit edildi.

Antalya Büyükşehir Belediyesi sorumluluğundaki tarihi yapıların, son dönemde yaşanan şiddetli yağış ve fırtınalarla birlikte daha da zayıfladığı bildirildi.

Gebze Teknik Üniversitesi tarafından hazırlanan teknik raporlar, burçların mevcut durumda ciddi çökme riski taşıdığını ortaya koydu.

UZMAN RAPORLARI YENİDEN GÜNDEMDE Gebze Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nden tarihi yapılar uzmanı Prof.

Dr.

Ferit Çakır’ın, 2023 yılında Saat Kulesi restorasyonu öncesinde bölgede yaptığı incelemeler sonrası hazırladığı raporlar yeniden gündeme geldi.

Raporda, Saat Kulesi ile birlikte çevresindeki tarihi burç ve sur kalıntılarının, günde 64 kez geçen tramvayların oluşturduğu titreşimler nedeniyle yıkılabileceği belirtildi.

Son yağış ve fırtınaların ardından burçlardaki riskin daha da arttığı ifade edildi. ‘MUTLAKA İZOLASYON YAPILSIN’ Ciddi titreşimlerin yapıya zarar verdiğini vurgulayan Prof.

Dr.

Ferit Çakır, çözüm önerilerini şu sözlerle dile getirdi: "Biz orada kayıtları aldığımız zaman, tramvay geçişleri nedeniyle inanılmaz bir tahrip var. 'Mutlaka izolasyon yapılsın' diye önerdim.

Bu rayların altına izolasyon yapılırsa sistem çok rahatlar.

Etrafına hiçbir titreşim geçmez.

Hatta örnekleri İstanbul'da, tarihi Yarımada'daki tramvayda var.

Çok rahat yapılan bir sistem.

Raylar açılacak, sonrasında izolasyon yapılıp, tekrardan kontak çıkarılacak.

Çok hızlı bir şekilde titreşimi keser bu.

Ya da o titreşim hattını kullanmamak lazım.

Çünkü eski tip bir tramvay.

Aşırı titreşim kaynağı var." ‘GEÇTİĞİ HER YERDE SIKINTI VAR’ Saat Kulesi çevresinde yapılan ölçümlerin, her tramvay geçişinde titreşim oluştuğunu açıkça gösterdiğini belirten Çakır, uyarılarını şöyle sürdürdü: "Bu tekrarlı bir yük olduğu için zaman içinde sorun çıkaracak.

Saat Kulesi'nde bazı önlemler aldık ama 'Etraftaki diğer yapılara da önlem almak lazım ya da direkt ray sistemine önlem almak lazım' diye rapora bunları yazmıştım.

Geçen yağışlarda da kısmen bir yıkılma olmuştu orada.

Bunu tek Saat Kulesi gibi düşünmeyin.

Geçtiği her yerde sıkıntılar var.

Artık birazcık zayıflamış yapısı da vardı.

Üstüne bir de yağmur gelince muhakkak bir sorun çıkarmıştır." BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NE RESMİ UYARI Eski Antalya Rölöve ve Anıtlar Bölge Müdürü, koruma ve restorasyon uzmanı Cemil Karabayram da Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne dilekçe vererek duruma dikkat çekti.

Karabayram, dilekçesinde Kale Kapısı bölgesindeki Roma Dönemi burçlarının geçmiş yıllara ait fotoğraflarıyla bugünkü hasarlı görüntülerini karşılaştırarak, yapıdaki bozulmayı belgeledi.

Tramvay hattına sıfır noktada bulunan burçların, iklimsel koşullar ve titreşim nedeniyle ciddi risk altında olduğu vurgulandı. 2023’TE BİLDİRİLDİ ANCAK ÖNLEM ALINMADI Cemil Karabayram, 2023 ve 2024 yıllarında ilgili belediye birimlerine defalarca uyarıda bulunulduğunu belirtti.

Dilekçede, Prof.

Dr.

Ferit Çakır’ın 2023 yılında hazırladığı raporda çözüm önerilerinin yer aldığı ve ilgili kurumlara iletildiği hatırlatıldı.

Ancak aradan geçen sürede somut bir adım atılmadığı ifade edildi. ‘HAYATİ RİSK TAŞIYOR’ Karabayram, burçların üst örtüsündeki kiremitlerin dayanıklılığını kaybettiğine dikkat çekerek şu uyarıda bulundu: "Yükseklik etkisi göz önüne alındığında yağmur, fırtına, şiddetli rüzgar ile anlık hareketle hayati risk taşıdığı ve düşme ihtimali görülmektedir.

Burç yapısının 1965 ve 1970 yıllarında geçirdiği onarım ve koruma çalışmaları etkisini kaybetmiştir.

İklimsel koşulların yanı sıra tramvay hattının oluşturduğu sarsıntı, titreşim faktörleri değerlendirildiğinde burç yapısında gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda yerli ve yabancı ziyaretçilerin geçtiği bir turizm güzergahı, aktif kullanılan geçiş yolu olması sebebiyle, kiremitlerin rüzgarın etkisiyle kayması durumunda telafisi imkansız can ve mal kayıplarına yol açacağı, acil olarak gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda olumsuz sonuçlar oluşturacağı net olarak algılanmaktadır.

GEÇİCİ KORUMA ÖNERİSİ ÇELİK HASIR Karabayram, kapsamlı bir restorasyon çalışmasının zaman alacağını belirterek, geçici önlemler alınması gerektiğini vurguladı.

Buna göre; üst örtünün özel çelik hasır tellerle güçlendirilmesi, güvenli geçiş güzergahı oluşturulması, tramvay hattına titreşim azaltıcı malzemeler yerleştirilmesi gibi tedbirlerin acilen hayata geçirilmesi önerildi.

TARİHİ MİRAS ALARM VERİYOR Uzman raporları, teknik ölçümler ve resmi dilekçeler, 2 bin yıllık Kale Kapısı burçlarının ciddi bir tehlike altında olduğunu ortaya koyuyor.

Günde onlarca kez geçen tramvayların oluşturduğu titreşimler, iklim koşullarıyla birleşince tarihi yapıların geleceğini tehdit ediyor.