Araç kiralamada yeni dönem: Sektörü kökten değiştirecek düzenlemeler geliyor

Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektöründe hizmet kalitesini artırmak, kayıt dışılığı engellemek ve tüketici haklarını korumak amacıyla hazırladığı Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağını paylaştı.Sektörde köklü değişiklikler öngören yeni düzenleme; işletmelere yetki belgesi zorunluluğu, filolarda elektrikli araç bulundurma şartı ve kiralık araçlara kilometre ile yaş sınırı getirirken, belgesiz işletmelerin çevrim içi platformlarda ilan vermesini yasaklıyor.Kiralama süreçlerine kurumsal standartInvesting'in haberine göre, taslak düzenleme ile araç kiralama sektörünün kurumsal ve şeffaf bir yapıya kavuşturulması hedeflenirken, yönetmelik bireysel kiralamaları kapsayıp uzun süreli filo kiralamalarını kapsam dışı bırakıyor.

Sözleşme şartları ve araç standartları netleştirilerek adil rekabet amaçlanırken, kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi sayesinde firmaların yetkilendirme ve tüm belgelendirme süreçleri dijital ortamda yürütülecek ve devlet kiralama faaliyetlerini anlık olarak izleyebilecek.Yetki belgesi ve personel nitelik şartları getiriliyorYeni dönemde ticari amaçla araç kiralayan her işletmenin yetki belgesi alması zorunlu hale getiriliyor.

Bu belgeyi alabilmek için işletmelerin ilgili meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve iş yerinin ikametgah veya farklı bir mesleki faaliyet için kullanılmaması gerekiyor.

Yani ev ofis veya başka bir dükkanın içinde ek iş olarak araç kiralama yapılması engellenerek, sadece bu işe ayrılmış müstakil ofisler şart koşuluyor.İşletme sahiplerinin yanı sıra çalışan personel için de belirli nitelikler aranacak.

Kiralama sorumlusu olarak görev yapacak kişilerin en az ilköğretim mezunu olması ve belirli suçlardan hüküm giymemiş olması gerekecek.

Ayrıca sektör çalışanlarının, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından onaylanan "Seviye 4" mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı aranarak hizmet kalitesinin profesyonel seviyeye çekilmesi hedefleniyor.100 bin kilometre ve 5 yaş sınırıHizmet kalitesini ve yol güvenliğini artırmak adına kiralanacak araçlara niteliksel sınırlamalar getiriliyor.

Taslağa göre, klasik araçlar istisna tutulmak kaydıyla, 100 bin kilometreyi aşmış veya 5 yaşından büyük taşıtlar kiraya verilemeyecek.

Ayrıca sektörde faaliyet gösterecek firmaların mali yeterliliğini kanıtlaması adına, en az 5 tanesi kendi mülkiyetlerinde olmak üzere, filolarında toplamda en az 10 taşıt bulundurmaları gerekecek.Çevreci dönüşümü desteklemek amacıyla büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmelere özel bir sorumluluk yükleniyor.

Bu işletmelerin filolarında, biri yerli üretim olmak şartıyla, en az 2 adet hibrit veya elektrikli taşıt bulundurması zorunlu hale getirilecek.

Rezervasyon iptallerinde yeni düzenlemeYeni yönetmelikle depozito ve ödeme süreçlerine net sınırlar getiriliyor.

Buna göre, 1–6 günlük kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük, 7-30 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli olabilecek ve araç iadesinden sonra depozito en geç 7 gün içinde tüketiciye iade edilecek.

Ön ödemeli rezervasyonlar, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar kesintisiz iptal edilebilecek; aracın normal kullanımından kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için ise ek ücret ya da depozitodan kesinti yapılamayacak.Bakım, sigorta ve ücretsiz donanımlarYeni düzenlemeyle araç güvenliği ve tüketici hakları güçlendiriliyor.

Periyodik bakımları yapılmayan araçların kiraya verilmesi yasaklanırken, gerekli hallerde veya talep üzerine kış lastiği sağlanması zorunlu olacak.

Sigorta ve kasko bedelleri kiralama ücretine dahil edilecek, hasar veya arıza durumları için 7/24 ulaşılabilir iletişim hattı kurulacak.

Ayrıca talep halinde bebek koltuğu, navigasyon ve HGS gibi donanımlar ücretsiz sunulacak; özel bir sözleşme ya da mahkeme kararı olmadan 'değer kaybı' adı altında tüketiciden ücret talep edilemeyecek.Dijital platformlara denetimYeni düzenlemeyle ilan siteleri ve çevrim içi platformlar, araç kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesini kontrol etmekle yükümlü olacak; belgesi olmayan firmaların ilan yayınlaması engellenecek.

Mevcut işletmelere ise uyum için 1 Ocak 2027’ye kadar geçiş süresi tanınacak, bu tarihten sonra şartları sağlamayanların faaliyet göstermesine izin verilmeyecek.