Enflasyon dizileri vurdu: Türkiye’nin milyon dolarlık dizi ihracatı tehlikede

Financial Times’ın analizine göre, Türk dizilerinin küresel başarısı yüksek enflasyon ve artan maliyetler nedeniyle ciddi baskı altında.

Sektörde “süper hit” dönemi başlarken, üretim modeli alarm veriyor.Esenler Otogarı’nda parlayan ışık, ekonomik gölgeyle karşı karşıya İstanbul’daki Esenler Otogarı’nda bir köşede kameralar, ışıklar ve hayran kalabalığı arasında çekim yapan ünlü oyuncu Akın Akınözü, Türkiye’nin dünya çapında ses getiren dizilerinin (dizi) enerjisini simgeliyor.

Haftada bir bölüm çekilip bir sonraki hafta yayınlanan, 12 saate varan set temposuyla üretilen yapımlar adeta bir “endüstriyel mucize” olarak görülüyor.Ancak Financial Times’a göre bu mucize artık ciddi bir ekonomik sınavdan geçiyor: yüksek enflasyon.170 ülkeye ihraç edilen diziler, artan maliyet kıskacında“Muhteşem Yüzyıl” gibi yapımlarla yaklaşık 170 ülkede izleyiciye ulaşan Türk dizileri, yüz milyonlarca dolarlık ihracat geliri yaratıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre yapımlar dünya genelinde yaklaşık 1 milyar kişiye ulaştı.Ancak sektör temsilcileri üretim maliyetlerinin hızla arttığını söylüyor.

İstanbul Ticaret Odası Medya Komitesi üyesi Özcan Altunkaya’ya göre Türkiye’de prodüksiyon maliyetleri artık İspanya’nın bile üzerine çıktı.

Bu durum uluslararası satışları zorluyor.Bir Avrupalı medya yöneticisi, saatlik üretim maliyetlerinin üçe katlanarak 240 bin doların üzerine çıktığını belirtiyor. “Türk televizyonunun gizli sosu tehdit altında” değerlendirmesini yapıyor.Enflasyonun gölgesi: Rekabet gücü aşınıyorTürkiye’de enflasyon 2022 sonunda yüzde 85’e kadar yükselmiş, şu anda ise yaklaşık yüzde 30 seviyesinde seyrediyor.

Ancak yüksek fiyat artışları ve reel kurdaki değerlenme, dolar ve euro bazlı maliyetleri daha da artırıyor.Bu tablo yalnızca dizi sektörünü değil; tekstilden otomotive, beyaz eşyadan imalata kadar pek çok sektörü etkiliyor.

Beyaz eşya ihracatının geçen yıl yüzde 10 gerilediği, tekstil sektöründe ise son üç yılda 380 bin kişinin işini kaybettiği belirtiliyor.İş modeli tehlikede: “Süper Hit” zorunluluğuTürk dizi modelinin başarısı, yoğun üretim ve sert reyting rekabetine dayanıyor.

Hafta içi prime time’da beş özel kanal ve TRT’de yayınlanan dizilerle haftalık 75 saate varan içerik üretiliyor.

Başarısız yapımlar hızla yayından kaldırılıyor; başarılı olanlar ise yurt dışı satışlardan yüksek kâr sağlıyordu.Sektör hesaplamalarına göre yılda sekiz başarılı dizi, yaklaşık bin saatlik içeriğin yurt dışına saat başına 100 bin dolar seviyesinde satılması anlamına geliyordu.Ancak artık tablo değişti.

Reklam gelirleri enflasyon karşısında eridi ve bir bölümün maliyetinin ancak yarısını karşılayabiliyor.

Bu da daha az risk alınan, daha güvenli formüllere yönelen bir üretim anlayışını beraberinde getiriyor.Global Agency CEO’su İzzet Pinto, “Artık bir dizinin hayatta kalabilmesi için süper hit olması gerekiyor.

Bu da ekosistemi küçültüyor” diyor.Çıkış yolu var mı?Devlet desteği önerileri, medya üzerindeki olası müdahale riskleri nedeniyle temkinle karşılanıyor.

RTÜK’ün geçmişte aile değerleri gibi gerekçelerle verdiği cezalar sektörün hassasiyetini artırıyor.Öte yandan Türk yapımları uluslararası başarılarını sürdürüyor.

Son yıllarda Emmy ödülleri ve Seul Uluslararası Drama Ödülleri’nde kazanılan ödüller dikkat çekiyor.

Yeni pazar arayışları kapsamında Rusya ve Orta Doğu ülkeleri öne çıkıyor.

Bazı yapım şirketleri ise Suudi Arabistan gibi ülkelerle ortak projelere yöneliyor.Adrenalin bitmediTüm zorluklara rağmen sektör temsilcileri üretim modelinin dinamizmini koruduğunu savunuyor. “Türk dizi iş modeli sorgulanabilir ama üretim modeli hâlâ ayakta” değerlendirmesi yapılıyor.Veliaht dizisinin yapımcısı Mehmet Eryılmaz’ın sözleri sektörün ruh halini özetliyor: “Bu iş insanı canlı hissettiriyor.”Ancak Financial Times’a göre asıl soru şu: Türkiye’nin küresel yumuşak gücünün önemli bir parçası haline gelen dizi endüstrisi, yüksek enflasyon ortamında bu tempoyu daha ne kadar sürdürebilecek?