TCMB Başkanı Karahan, Enflasyon Raporu Bilgilendirme Toplantısı'nda soruları yanıtladı Açıklaması

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ocakta enflasyon verilerinin gıda fiyatlarındaki artış nedeniyle beklentilerin üzerinde gelmesine ilişkin, "Burada ocak ve şubat ayları bittiğinde en kötüsünün geride kalacağını değerlendiriyoruz." dedi.Karahan, yılın ilk Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında, Başkan Yardımcıları Hatice Karahan, Osman Cevdet Akçay, Fatma Özkul ve Gazi İshak Kara ile soruları yanıtladı.Bu yıla dair daha önce yüzde 15 ile yüzde 19 aralığında açıklanan enflasyon tahmin aralığının, yüzde 15 ile yüzde 21 olarak güncellenmesine değinen Karahan, ocak enflasyonunun beklentinin bir miktar üzerinde geldiğini, piyasa beklentilerinin şubatta da yine bir miktar yüksek gelmesi yönünde olduğunu söyledi.Karahan, bu yıla ilişkin hedefi değiştirmediklerinin altını çizerek, şöyle konuştu:"Zaten daha önce hedefe sadık kalacağımızı söylemiştik.

Burada tahmin aralığını bir miktar risklerin belirginleşmesiyle yukarı yönlü güncelledik.

Bunda birkaç unsur çıktı.

Bir tanesi zaten 1 puan civarında olduğunu bunu hesaplayarak söylemiştik, Eurostat uyumu kapsamında TÜFE hesaplamasında yapılan teknik güncelleme.

Burada hizmetin sepet içindeki payının artmasının 1 puana yakın etkisi var.

Bir diğeri de varsayımlarımızdaki güncellemeler.

Burada daha çok enerji dışı emtia fiyatlarındaki artış ve bunun enflasyon üzerindeki etkileri.

Bir diğer unsur gıda fiyatlarında yaptığımız güncelleme.

Burada gıdanın direkt etkisi doğrudan sınırlı olabiliyor ama oynaklık olduğunda beklentileri etkileyebildiği için bir miktar dolaylı etkileri de söz konusu.

Son olarak dış talepte toparlanma.

İç talebin dengede ve enflasyon hedeflerimizle uyumlu gideceğini öngörüyoruz.

Ama çıktı açığının önceki projeksiyonlarımızın bir miktar üzerinde kalması sebebiyle enflasyon üzerinde yukarı yönlü riskler olduğunu göz önünde bulundurduk.""Dezenflasyonla birlikte kira ve hizmet fiyatları düşmeye devam edecek"Fatih Karahan, enflasyona ilişkin öne çıkacak unsurlardan bahsederek, "Bu yıl en öne çıkacak unsur, geçen sene de aslında öyle oldu, hizmet enflasyonundaki düşüş.

Burada özellikle kira öncülüğünde bir düşüş öngörüyoruz." dedi.Bu beklentilerinin temelini geçen yılın verilerinin oluşturduğunu anlatan Karahan, şu açıklamalarda bulundu:"Geçen sene baktığımızda ocakta mevsimsellikten arındırılmış kira enflasyonu yüzde 6 seviyesinde.

Yani geçen seneye başlarken yüzde 6'lık bir kira ana eğilimiyle başlıyoruz.

Aralık ayında yüzde 3,2 olarak gerçekleşiyor, neredeyse yarı yarıya düşüyor.

Ocakta da düşmeye devam ediyor yüzde 2,8.

Burada piyasada arz talep dengesinin bir miktar daha yerine geldiğini ve fiyatlama davranışlarının düzeldiğini düşünüyoruz.

Bu kırılma devam edecek önümüzdeki dönemde.

Kira enflasyonunun yıl sonunda yüzde 30 civarına düşebileceğini öngörüyoruz."Karahan, bir diğer önemli kalemin hizmet enflasyonunu yüksek seviyede tutan eğitim enflasyonu olduğuna işaret ederek, "Burada da aralık ayı itibarıyla yüzde 66'lık bir enflasyon söz konusuydu.

Yani manşet enflasyonun iki katından daha fazla.

Burada bildiğiniz gibi bir düzenlemede değişikliğe gidildi.

Bu, geçmişe endeksleme davranışını azaltacak bir değişiklik.

Özetle bu düzenleme kaynaklı önümüzdeki dönemde eğitim dezenflasyonunda ciddi bir alan olduğunu değerlendiriyoruz." diye konuştu.Kira ve eğitim kalemleri dışındaki hizmet enflasyonunun manşetin bir miktar üzerinde ancak daha olumlu seyrettiğini dile getiren Karahan, "Dolayısıyla dezenflasyonla birlikte orası düşmeye devam edecek.

Kira ve eğitimde bir özel durum söz konusu.

O yüzden onu vurgulamak istedim." ifadelerini kullandı."Dezenflasyon için her kalemde ciddi bir alan var"TCMB Başkanı Karahan, enflasyonu etkileyen unsurlardan gıdanın dönem dönem çok önemli bir kalem olarak öne çıktığını belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:"Burada ocak ve şubat ayları bittiğinde en kötüsünün geride kalacağını değerlendiriyoruz.

Burada sebze öncülüğünde arz koşulları kaynaklı bir artış oldu.

Bir de her sene yaşadığınız ramazan etkisi var.

Hem ramazan ayında hem de bir önceki ayda gıda fiyatlarında et öncülüğünde bir miktar da bakliyat öncülüğünde artış yaşıyoruz.

Bu yıl da o artışı görüyoruz.

Şubat ayında da bunu göreceğiz gibi gözüküyor.

Ama önümüzdeki döneme baktığımızda iklim koşulları açısından özellikle yağış miktarına baktığımızda daha destekleyici bir görünüm söz konusu.

Bunun önümüzdeki dönemde çok daha makul bir gıda enflasyonuna sebep olacağını düşünüyorum.

Dolayısıyla buradan da dezenflasyona destek gelecek."Enerji sektöründe sübvansiyonların devam ettiğini, burada enflasyonla uyumlu bir görünümün söz konusu olduğunu, temel mal enflasyonunun yüzde 17 gibi düşük bir seviyede seyrettiğini, sürdürülecek sıkı finansal koşullar neticesinde bu oranın daha da gerileyeceğini anlatan Karahan, "Dolayısıyla dezenflasyon için her kalemde ciddi bir alan olduğunu değerlendiriyoruz." dedi."Tahminlerimize ulaşmak için gereken neyse kararlılıkla yapacağız"Fatih Karahan, makro tarafta birkaç unsurun ön plana çıktığını, petrol fiyatlarında jeopolitik gerilimlerin azalması ve ABD'nin seçim yılında olması nedeniyle bir miktar gerileme beklediklerini, buradan da dezenflasyona makro anlamda katkı geleceğini belirtti.Diğer iki unsurdan bir tanesinin "beklentiler" olduğunu dile getiren Karahan, şöyle devam etti:"Burada en başından beri 3 grup içinde en çok firma tarafını vurguluyoruz.

Çünkü fiyat yapıcı.

Her kesimin beklentisi önemli elbette ama firma tarafı da oldukça önemli.

Çünkü fiyat koyucu onlar.

Burada geçen sene iyi bir iyileşme gördük, 12,8 puanlık bir düşüş gördük.

Bunun devamını öngörüyoruz.

Buradan da dezenflasyona destek gelecek.

Son olarak belki yeteri kadar konuşulmuyor ama konuşulması gerektiğini düşünüyoruz, artan eş güdüm.

Buradan kastım özellikle bütçe dengesine baktığımızda ilk 1-2 sene yüksek bütçe açığı verilen dönemlerdi.

Ama geçtiğimiz sene sınırlı da olsa bir faiz dışı fazla verildi.

Bu sene de benzer bir görünüm öngörüyoruz.

Bunun da dezenflasyona katkı vereceğini öngörüyoruz."Karahan, bu süreçte kendilerinin de üzerlerine düşen görevlerin bulunduğunun altını çizerek, "Beklentilerin kalıcı biçimde çıpalanması için sıkı para politikası duruşunu sürdürmemiz gerekiyor.

Bu görünüm ve varsayımlar altında tahminlerimize ulaşmak için gereken neyse kararlılıkla yapacağız." diye konuştu."Gıda kaynaklı etkilerin devamıyla şubatta manşette sınırlı bir artış görebiliriz"TCMB Başkanı Karahan, şubat ayına ve ilk çeyreğe ilişkin enflasyon beklentilerinin sorulması üzerine, kasım ve aralık aylarında enflasyonun üst üste yüzde 1'in altında gerçekleştiğini, bunun 63 aydan sonra ilk defa yaşandığını belirterek, bu dönemde ana eğilim göstergelerinde iyileşme gördüklerini anlattı.Eylül 2021'den bu yana aralık ayında en düşük verileri gördüklerini anımsatan Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:"(Enflasyondaki artış) Ocak ayında her sene bunu yaşıyoruz.

Bu sene özelinde öne çıkan biraz daha gıda kaynaklı artış.

Geçen sene ocak ayında gıda enflasyonu manşetin altında gelmişti.

Bunun da iki sebebi var kendi içinde.

Bir tanesi ramazan etkisi.

Her sene zaten daha önce çalışmalarımızda göstermiştik.

Yüksek enflasyon ortamında ortaya çıkan bir durum.

Ramazan ayında ve onun bir ay öncesinde artışları görüyoruz.

Bu sene de bunu yaşadık ama bir diğer unsur ve ani artışları gördüğümüz diğer bir kalem de sebze kalemi.

Burada da arz kaynaklı bir etki var.

Sebzedeki artış genelde daha geçici oluyor.

Önümüzdeki dönemde bunun bir miktar geri alınmasını, daha makul bir enflasyon olmasını bekliyoruz.

Ocak ayını yukarı çeken bir diğer unsur da mevsimsel unsurlar.

Yılbaşında her sene gördüğümüz fiyat güncellemeleri."Karahan, şubat ayında da öncü verilere göre gıda kaynaklı bir enflasyonun söz konusu olduğunu kaydederek, "Gıda kaynaklı etkilerin devamıyla şubat ayında manşette sınırlı bir artış görebiliriz.

Ancak normal şartlar altında şu anki piyasa koşullarına baktığımızda ana eğilimin mart ayından itibaren kasım-aralık seviyelerine yaklaşacağını değerlendiriyoruz.

Enflasyon görünümü açısından ana eğilim göstergelerini ve sıkılığın tabii ki talep ve enflasyon beklentilerinin üzerindeki etkilerini yakından izliyoruz." ifadelerini kullandı."Enflasyon düşüyor ve düşmeye devam edecek"Fatih Karahan, tahmin aralığının yukarı yönlü güncellenmesinin faiz patikasını nasıl etkileyeceğine yönelik soruya karşılık, fiyat istikrarının sağlandığı, enflasyonun fiyat istikrarına yakın seviyelerde seyrettiği durumlarda optimal para politikasının objektif bir şekilde oluştuğunu söyledi.Karahan, "O enflasyon görünümünü aşağı yukarı çekmek için para politikası sıkılığını belirler.

Ancak yüksek enflasyon ortamında bizim de bulunduğumuz gibi, aylık enflasyon gerçekleşmeleri de beklentiler ve fiyatlama davranışları nedeniyle önümüzdeki dönem enflasyon görünümünü etkilediği için para politikasının enflasyon görünümüne olduğu kadar gerçekleşmelere de tepki vermesi gerekiyor.

Biz de bunu yapıyoruz." şeklinde konuştu.Bir süredir yüksek enflasyon ortamında oldukları için kararlarda yakın dönem enflasyon gerçekleşmelerine baktıklarını ifade eden Karahan, şunları kaydetti:"Bununla birlikte bir süredir enflasyon düşüyor ve düşmeye devam edecek.

Bu nedenle de zaman içinde para politikasının enflasyon görünümüne verdiği ağırlığın artmasını bekleriz.

Son dönem gerçekleşmelerine baktığımda enflasyon tarafında aslında birçok veride ama özellikle enflasyon tarafında piyasanın bazen sislerin arasında kaybolduğunu düşünüyorum.

Yakın zaman gerçekleşmelerinin aynı şekilde hep devam edeceğini varsayan bir görünüm oluşabiliyor.

Bulunduğumuz şu dönemde enflasyon görünümünün biraz daha netleşmesi için mart ve nisan aylarındaki veriyi görmenin önemli olduğunu düşünüyorum."(Sürecek)