Haber Detayı
Dijital tuzak çocukların ellerinde! Yapay zeka tehlikesine dikkat
2010 sonrası doğan "Alfa Kuşağı" tablet ve telefonların gölgesinde büyürken, yapay zekâ sinsi bir "sırdaş" kılıfıyla odalarına kadar sızdı! Ebeveynler büyük bir korku içinde şu soruyu soruyor: Çocuklarımız o yapay zekâ robotlarına en mahrem sırlarını mı veriyor, yoksa birilerinin algı operasyonuna mı maruz kalıyor?
Alfa kuşağı olarak adlandırılan, 2010– 2025 yılları arasında doğan çocuklar, teknolojiyi öğrenmeden değil, onunla birlikte büyüyerek hayata adım atıyor.
Akıllı telefonlar, tabletler, çevrimiçi oyunlar ve yapay zekâ destekli uygulamalar bu kuşağın günlük yaşamının ayrılmaz bir parçası hâline gelirken; ebeveynlerin aklındaki en kritik soru da giderek daha yüksek sesle soruluyor: Çocuklarımız yapay zekâyla ne konuşuyor, ne öğreniyor ve neye maruz kalıyor?
ChatGPT benzeri yapay zekâ sistemleri, çocuklara saniyeler içinde yanıt veriyor, sesli asistanlar tek bir komutla müzik çalıyor, sorulara cevap veriyor.
Ancak uzmanlara göre bu hız ve kolaylık, her zaman güvenli anlamına gelmiyor.
Çünkü yapay zekâ, çocukların gözünde çoğu zaman bir uygulamadan öteye geçerek, konuşulan, danışılan ve hatta güvenilen bir dijital varlık hâline dönüşebiliyor.
Bilişim uzmanları, yapay zekânın bilinçsiz kullanımının çocuklar açısından bilgi kirliliği, yanlış yönlendirme ve gizlilik riskleri doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Uzmanlara göre asıl mesele, yapay zekâyı hayatın dışına itmek değil, evin içine giren bu sessiz misafiri doğru tanımak ve yönetmek.
Özellikle sağlık, ruhsal iyilik hâli ve güvenlik gibi hassas konularda yapay zekâdan alınan yanıtların tek başına yeterli olmayabileceği vurgulanıyor.
Çocukların bu alanlarda aldığı bilgileri sorgulayamaması ise riskleri artırıyor.
Bu noktada ebeveyn rehberliği, dijital güvenliğin en önemli ayağını oluşturuyor.
EBEVEYNLER NE YAPMALI? -Çocuklara, yapay zekânın gerçek kişi ya da arkadaş olmadığı anlatılmalı. -Yanıtların her zaman doğru, tarafsız ya da eksiksiz olmadığı ve farklı kaynaklarla karşılaştırılması gerektiği öğretilmeli. -Doğru bilginin birden fazla kaynaktan beslenerek oluştuğu vurgulanmalı. -Sağlık, psikoloji ve kişisel güvenlik gibi alanlarda yapay zekâdan bilgi alınmasının riskli olabileceği anlatılmalı.
Bu tür konuların mutlaka ebeveynler veya uzmanlarla paylaşılması gerektiği belirtilmeli. -Yapay zekâ uygulamalarının içerik filtreleri, çocuğun yaşına uygun şekilde düzenlenmeli. -Yapay zekâ uygulamaları yalnızca resmi platformlardan indirilmeli.
Geliştirici firma, web sitesi ve ticari yapı kontrol edilmeli.
YAPAY ZEKÂYA ASLA SORULMAMASI GEREKENLER -Kişisel bilgiler: Ad-soyad, adres, okul adı, telefon numarası, kimlik bilgileri, aile bireylerine ait özel veriler. -Sağlık ve tedaviye dair sorular: Teşhis, ilaç kullanımı ve tedavi yönlendirmeleri. -Ruhsal durum ve duygusal sorunlar: Yoğun kaygı, korku, yalnızlık ve psikolojik destek gerektiren durumlar. -Güvenlik ve acil durumlar: Tehlike anlarında yapılması gerekenler ve konum paylaşımı. -Şifreler ve hesap bilgileri: Oyun, sosyal medya, e-posta ve diğer dijital platformlara ait parolalar. -Aile içi özel meseleler: Ev içi sorunlar, maddi durum ve özel konuşmalar. -Hukuki ve ciddi kararlar: Yasal süreçler, resmi başvurular ve haklara ilişkin yönlendirme talepleri. -Başkalarına zarar verebilecek içerikler: Şiddet, zorbalık, yasa dışı ve tehlikeli davranışlara dair sorular.
