Yazarı bile Türk bayrağını göndere çekip özür diledi ama... Yine 'Gece Yarısı Ekspresi' krizi... Hint usulü benzetme...

Gazeteci Valentin Hénault’nun “Bir Hint Rüyası Gördüm” adlı kitabında aktardıklarına dayandırılan haberde, gazetecinin Dalitlere(*) yönelik baskıyı araştırdığı sırada “vize koşullarını ihlal” ve “STK’ları yasadışı finanse etmek” suçlamalarıyla gözaltına alındığının öne sürüldüğü belirtiliyor.

Hénault ise bu suçlamaları “hayali” olarak nitelendiriyor ve herhangi bir yasadışı finansman bağı bulunmadığını savunuyor.Liberation'daki haberde aktarıldığına göre süreç, Dalit hakları için mücadele eden aktivist Seema Gautam’la tanışmasının ardından hazırlamak istediği belgesel projesi sırasında başlıyor.

Kasım 2023’te bir gösteride polis tarafından fark edildiği ve kısa süre sonra Uttar Pradesh eyaletindeki Gorakhpur Hapishanesi’ne gönderildiği ifade ediliyor.“HİNT USULÜ GECE YARISI EKSPRESİ” BENZETMESİMetne göre Hénault, Gorakhpur Hapishanesi’nde yaklaşık üç bin mahkûmun bulunduğu, kalabalık ve zor koşullar içindeki koğuşlarda bir ay geçirdiğini, yaşadıklarını gizlice tuttuğu notlarla belgelediğini anlatıyor.

Kitapta bazı tutukluların yargı süreçlerinin uzadığı, hijyen ve sağlık koşullarının yetersiz olduğu ve kimi mahkûmların hayatını kaybettiğine dair tanıklıkların yer aldığı öne sürülüyor.Haberde ayrıca cezaevindeki tutuklular arasında Dalitler, Müslüman gençler ve muhalif gazetecilerin bulunduğu; özellikle gazeteci Parwez Parwaz’ın sağlık sorunlarıyla hapiste yaşamını sürdürdüğüne ilişkin anlatımlara da yer verildiği belirtiliyor.

Hénault’nun, yüksek avukatlık ücreti ödeyerek serbest kaldığını ve notlarını daha sonra kitaplaştırdığını aktardığı ifade ediliyor. “GECE YARISI EKSPRESİ”NİN TÜRKİYE’YE BIRAKTIĞI GÖLGE“Gece Yarısı Ekspresi” yıllar boyunca Türkiye’nin uluslararası imajını tartışmalı biçimde etkileyen filmlerden biri olarak anıldı.

Hikâyenin merkezindeki isim olan Billy Hayes, 2007’de İstanbul’da katıldığı bir konferans sırasında düzenlediği basın toplantısında film nedeniyle oluşan olumsuz algıdan dolayı sorumluluk hissettiğini söylemişti.

Hayes konuşmasında filmin kendi gerçek deneyimini yansıtmadığını, Türk halkının filmdeki gibi gösterilmesinin doğru olmadığını ve mahkemede filmde yer aldığı iddia edilen ağır ifadeleri kullanmadığını belirtmiş, “Filmi ben yazıp yönetmedim ama verdiği zarardan payıma düşen sorumluluğu kabul etmeliyim” demişti.

Cezaevlerinin dünyanın her yerinde zor koşullara sahip olduğunu ifade eden Hayes, Türkiye’de yaşadıklarının filmde abartıldığını dile getirmişti.Yıllar sonra konu bu kez 2020’de Habertürk’te yayımlanan kapsamlı bir portre dosyasıyla yeniden gündeme taşındı.

Haberde, Billy Hayes’in Türkiye’de uyuşturucu kaçakçılığından hapis yatmasının ardından ABD’ye dönüp yaşadıklarını Midnight Express adlı kitapta anlattığı, Oliver Stone’un senaryosunu yazdığı film uyarlamasının ise kitaptaki anlatıyı daha da sertleştirerek Türkiye’yi olumsuz bir çerçevede gösterdiği vurgulandı. 1978 yapımı film, Malta’da çekildi, 1979 Oscar töreninde ödüller kazandı ve dünya çapında büyük yankı uyandırdı.

Ancak aynı süreçte Türkiye’nin uluslararası algısında uzun süreli bir imaj tartışmasına yol açtı.Habertürk’ün derlemesinde Billy Hayes’in yıllar içinde Türk halkına yönelik açıklamalarında filmin gerçeği yansıtmadığını söylediği, senarist Oliver Stone’un ise 2004’te Türkiye ziyaretinde film nedeniyle duyduğu pişmanlığı dile getirerek özür beyanında bulunduğu hatırlatıldı.

Yönetmen Alan Parker ise filminden dolayı özür dilemediğini açıklamıştı.

Hayes’in 2014’te New York’ta Türk bayrağını göndere çektiği bir etkinlikte “Sebep olduğum acı için üzgünüm” sözleriyle kamuoyu önünde bir kez daha özür dilemesi ve 2016’da gerçek deneyimini anlatan The Midnight Return adlı bir belgesel hazırlaması da bu uzun tartışmanın parçaları olarak aktarıldı.Billy Hayes, ABD vatandaşı bir üniversite öğrencisiydi. 1970 yılında İstanbul Havalimanı’nda üzerinde yaklaşık 4 kilo haşhaş/esrar ile yakalandı, Türkiye’de yargılandı ve hapse girdi. 1975 yılında İmralı Cezaevi’nden firar ederek önce Yunanistan’a, oradan da ABD’ye geçti.Odatv.com