Olimpiyat sporcuları nasıl besleniyor? Yedikleri performanslarını nasıl etkiliyor?

2026 Kış Olimpiyatları İtalya'nın Milano ve Cortina d'Ampezzo şehirleri başta olmak üzere üç farklı bölgede ve birçok noktada gerçekleştiriliyor.

Yüksek performans gösteren sporcular için beslenme de önem taşıyor.

İtalyan mutfağının örnekleri sunulan olimpiyatlarda beslenme, yarışlarda yakıt anlamına geliyor.

Sporcuların ve teknik ekiplerin yemeleri için tesislerde 10 binden fazla öğün hazırlanıyor.

Organizasyona göre değişse de sadece Milano Olimpiyat Köyü'nde mutfaklarda her gün yaklaşık 3 bin yumurta ve yaklaşık 450 kilogram makarna servis ediliyor. 24 saat açık yemekhanelerde sporcular için dengeli menüler, yüksek proteinli ya da vegan seçenekler hazırlanırken, çölyak olanlar veya dini inanışlarına uygun yemekler bulabiliyorlar.

İtalyan Altyapı ve Ulaştırma Bakanlığı, "Yiyecek enerji kaynağı olmanın yanı sıra evrensel bir dil ve kapsayıcılık aracı; Cortina’dakine benzer köylerde her şey tek bir ilke etrafında dönüyor” açıklamasını yapıyor.

Açıklamada ayrıca, "Dünyanın öbür ucundan gelenler, hazırlıklarını ya da toparlanmalarını riske atmadan kendilerini evlerindeymiş gibi hissederek yemek yiyebilecek" ifadelerine yer veriliyor.

Beslenmenin sporcuların hayatında önemi Euronews’in haberine göre, beslenme, profesyonel sporcular için kilit önemde; özellikle de Olimpiyat Oyunları gibi yoğun etkinlik dönemlerinde.

Boston’daki Mass General Brigham'da diyetisyen ve spor beslenmesi uzmanı Olivia Morgan, "İnsanlar vücutlarının ne kadarına ihtiyaç duyduğunu çoğu zaman fark etmiyor" diyor.

Enerji alımının, özellikle yoğun dönemlerde, performansın gerektirdiği taleple uyumlu olmasının sporcu beslenmesinin özü olduğunu vurguladı.

Olimpiyat sporcularıyla çalışma deneyimi bulunan Morgan, seyahat, yeni ortam, rutin değişikliği ve artan duygusal baskı arasında beslenmenin yine de plana uymasının önemine dikkat çekti. "Gün boyunca her zamanki gibi düzenli aralıklarla beslendiğimizden, bildiğimiz ve hem hoşlandığımız hem de vücudumuza iyi gelen yiyeceklere sadık kaldığımızdan ve gerçekten eğlenceli şeyleri de sonrasına bıraktığımızdan emin olmak gerekiyor" diye ekledi.

Her spor dalının ayrı beslenme disiplini var İtalya'da bu günlerde kuzey disiplini kayaklarından artistik patinaj ve biatlona kadar pek çok spor dalı izlenebiliyor.

Kış sporlarının kendine has özellikleri ve gereklilikleri var; bu durum beslenme için de geçerli. “Özellikle Kuzey disiplini sporlarına baktığımızda, çoğu zaman antrenman yükü, yarışmaların süresini bile aşabiliyor" diyen Kanada Sport Institute Alberta'nın baş performans diyetisyeni ve ülkenin Olimpiyat sporcularıyla çalışan Kelly Drager, Euronews Health'e konuştu.

Kış sporcularının genellikle yüksek hacimli antrenman yaptığını ve hazırlık amacıyla yaz aylarında son derece yoğun dönemlerden geçtiğini söyledi.

Kış sporcularının yarıştığı özel koşullara rağmen, işlerin değişmekte olduğunu ve artık kışın bile hava şartlarının giderek daha az uç noktalara savrulduğunu belirtti.

Kış sporcuları için bir diğer önemli unsur da çoğunlukla grip gibi solunum yolu virüslerinin zirve yaptığı dönemde seyahat edip yarışıyor olmaları.

Karbonhidrat sporcuların yakıtı mı?

İtalya dünya çapında makarna ve pizzasıyla tanınıyor; bunlar oyunlar sırasında sporcuların en yakın müttefikleri olabilir.

Morgan, "Şu anda toplumda proteine çok büyük bir odaklanma var ama sporcular için aslında karbonhidratlar adeta bir kral konumunda" dedi.

Ona göre birçok kişi, sporcular için proteinin karbonhidratlardan daha önemli olduğu yanılgısına kapılıyor ve beslenmesinde proteine daha fazla ağırlık veriyor. "Sonuçta çok fazla protein alıp yeterince karbonhidrat tüketmediğimizde, o proteini asıl amacı için tam anlamıyla kullanamıyoruz" diye ekledi.

Organizatörlere göre menülerin kalbinde İtalyan tarzı var; karbonhidrat istasyonlarının merkezinde makarna ve pizza yer alıyor.

Yerel şarküteri ürünleri, peynirler, meyveler ve tatlılarla birlikte sporculara "İtalya'nın gerçek tadını" sunmayı hedefliyorlar. “Beslenmenin gerçek temeli ‘sıkıcı dengede’ yatıyor” Morgan'a göre iyi beslenmenin özünde temel kurallar yatıyor.

Günde beş porsiyon meyve veya sebze, dengeli öğünler ve arada yapılan küçük kaçamaklar; tüm bunlar düzenli bir beslenme saatine bağlı kalınarak sürdürülmeli. "Gün boyunca düzenli olarak dengeli öğünler yememiz gerekiyor ve bu sıkıcı bir beslenme biçimi; kimse bunu dinlemek istemiyor.

Gösterişli bir diyet uygulamak, süslü bir takviye kullanmak istiyorlar.

Oysa beslenmenin gerçek temeli bu sıkıcı dengede yatıyor" diye konuştu.

Özellikle vücutlarından çok şey talep eden sporcular için, bu temel kurallardaki en küçük aksaklıkların bile daha büyük sonuçlara yol açma eğiliminde olduğunu anlattı.

Yine de beslenme uzmanları, yiyeceğin yalnızca yakıttan ibaret olmadığı uyarısında bulunuyor.

İşin içinde mutlaka keyif, tatmin ve bedenle iyi bir ilişki de olmalı.

Drager, "Vücut sadece bir makine değil ve yiyecek de yalnızca amaca ulaşmanın bir aracı değil" diyerek, Kanada'daki çalışmalarında bireysel tercihler ile kültürel farklılıkların da beslenmede kilit rol oynadığını vurguladı.