Gençlerin yeni kabusu: Bel fıtığı

Yapılan çalışmalar, şiddetli bel ve bacak ağrısının en sık rastlanan sebeplerinden biri olan bel fıtığına bağlı sinir kökü sıkışmasının yaşam boyu gelişme riskinin dünya genelinde yüzde 3–5 civarında olduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye’de ise her 4 kişiden 1’inin son bir yıl içerisinde bel ağrısı yaşadığını söyleyen Acıbadem International Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr.

Özkan Yükselmiş, genellikle 30–50 yaş arasında görülen bel fıtığının modern yaşam koşullarının etkisiyle son yıllarda 20’li yaşların başında, hatta üniversite çağındaki gençlerde bile giderek artış gösterdiğini belirtti.

Yükselmiş, “Telefon, tablet veya bilgisayar karşısında kambur pozisyonda uzun süre oturmak, hareketsiz bir yaşam sürmek, egzersiz sırasında yanlış teknikle ağırlık kaldırmak ve fazla kilolu olmak, özellikle gençlerde bel fıtığının artışında en sık görülen nedenleri oluşturuyor” dedi.AĞRI 2 HAFTA SÜRERSE!

Omurgamızdaki bel omurları arasında yer alan ve “disk” olarak adlandırılan yastıkçıkların zamanla yıpranıp dışarı doğru bombeleşerek sinir köklerine baskı yapmaları ‘bel fıtığı’ olarak tanımlanıyor.

Ani başlayan veya giderek artan bel ağrısı, belden başlayıp bacağın arkasından topuğa kadar inen ‘elektrik çarpması’ veya ‘çekilme tarzında’ ağrı, hissizlik ile iğnelenme (bacakta, ayakta veya parmaklarda) ve belde kas spazmı, en sık görülen şikayetler arasında yer alıyor.

Hastaların büyük kısmı belirtileri ‘geçer’ düşüncesiyle göz ardı ederek doktora gitmeyi geciktiriyor.

Hastalığın ilerlemesiyla ağrının kronikleşmesi ve şiddetinin artması yaşam aktivitelerini ciddi ölçüde kısıtlarken, acil ameliyat gereksinimi de ortaya çıkabiliyor.

Yükselmiş, bel fıtığının erken belirtilerini ihmal etmemek gerektiğini vurgulayarak, “İlaç ve istirahate rağmen yaklaşık 2 hafta süren şiddetli bel ve bacak ağrısında zaman kaybetmeden bir hekime başvurmak son derece önemlidir” uyarısında bulundu.

İlk basamak fizik tedaviFizik tedavi ve rehabilitasyon, bel fıtığında ameliyatsız tedavinin temel taşını oluşturuyor.

Yüzeyel ısı uygulamaları, derin ısı ajanları, elektrik akımları, manuel terapi ve traksiyon, esneme ile güçlendirme egzersizleri, duruş ve ergonomi eğitimi, fizik tedavinin başlıca yöntemlerini oluşturuyor.

Yükselmiş, bu yöntemlerin genellikle tek tek değil, kombine şekilde uygulandığını; hastanın kliniğine ve MR bulgularına göre kişiselleştirildiğini vurguluyor.

Yükselmiş, ilaç ve fizik yöntemlerine rağmen ağrısı çok şiddetli olan veya ameliyat öncesinde “ara basamak” tedavisine ihtiyaç duyulan hastalarda ise epidural veya transforaminal gibi girişimsel yöntemlerin de gündeme geldiğini vurguladı.Ameliyat şart mı?

Yaygın inanışın aksine, bel fıtığı tanısı alanların büyük kısmı ameliyatsız tedavi edilebiliyor.

İdrar kaçırma, çok ileri güç kaybı ve felç gibi acil durumlar yoksa, öncelikle konservatif (ameliyatsız) tedavilerin denenmesi öneriliyor.

Yükselmiş, “Veriler, erken tanı sayesinde ameliyata gerek kalmadan başlanan fizik tedavi, egzersiz ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle şikayetlerin belirgin şekilde düzeldiğini, hastaların günlük yaşamlarına geri dönebildiğini gösteriyor.

Bazı hastalarda şikayetler neredeyse tamamen kaybolurken, bazı hastalarda hafif ve aralıklı ağrılar ise kalıcı olabiliyor; bu noktada düzenli egzersiz ile yaşam tarzı değişiklikleri devreye giriyor” dedi.

Bel fıtığının 7 önemli sebebi➠Genetik yatkınlık: Ailede bel fıtığı öyküsü varsa, disk yapısı daha kolay yıpranabiliyor.➠Yaşa bağlı yıpranma: Diskler yaşla birlikte su kaybederek esnekliğini yitiriyor.

Bu doğal süreç fıtıkla sonuçlanabiliyor.➠Hareketsiz yaşam: Düzenli egzersiz yapmamak ve hareketsiz yaşam riski artıran faktörlerden.

Çünkü, özellikle bel ve karın kasları güçlü değilse, omurganın yükünü diskler ve eklemler taşımak zorunda kalıyor.➠Yanlış duruş ve uzun süre oturma: Kambur pozisyonda, saatlerce telefon veya tablet ekranına bakmak, omurgaya binen yükü artırıyor.

Ayrıca, bilgisayarda çalışırken veya araç kullanırken uzun süre hatalı pozisyonda oturmak ve eğilerek çalışmak da bel fıtığına yol açabiliyor. ➠Ağır kaldırma ve ani hareketler: Eğilerek ve gövdeyi çevirerek ağır bir yük kaldırmak diskin aniden yırtılmasına ve fıtığın ortaya çıkmasına neden olabiliyor.➠Fazla kilo: Vücut ağırlığı arttıkça, bel omurlarına binen yük de artıyor.➠Sigara: Disklerin beslenmesini bozarak daha çabuk yıpranmalarına sebep olabiliyor.