Haber Detayı
Mumyaların kokusu sırları açığa çıkarıyor: Bilim insanlarından yeni analiz yöntemi
Antik Mısır mumyalarının odunsu, baharatlı ve hafif tatlı kokusu, artık yalnızca mistik bir ayrıntı değil; bilimsel araştırmaların yeni odak noktası haline geldi. Bristol Üniversitesi bünyesindeki organik jeokimyacılar, mumyalara fiziksel zarar verebilen geleneksel örnekleme yöntemleri yerine, havaya karışan koku moleküllerini analiz eden yenilikçi bir teknik geliştirdi. Bu yöntemde araştırmacılar, mumyaların yaydığı uçucu organik bileşenleri toplayarak kimyasal içeriklerini inceliyor.
Arkeologlar normal şartlarda mumya sargılarından parçalar kesip çözelti içinde eriterek analiz yapıyor ancak bu süreç hem mumyanın bütünlüğünü bozuyor hem de bazı moleküllerin parçalanmasına neden oluyor.
Yeni yöntemde ise mumyanın etrafındaki havada bulunan uçucu organik bileşikler (VOC) örnekleniyor.
Bu sayede mumyaya dokunmadan, sadece yaydığı koku imzaları takip edilerek kullanılan malzemeler tespit edilebiliyor.
Avrupa ve İngiltere'deki müzelerde bulunan, M.Ö. 2000 ile M.S. 295 yılları arasına tarihlenen 19 mumya üzerinde yapılan incelemeler, mumyalama tariflerinin zamanla nasıl evrildiğini ortaya koydu.
İlk dönemlerde daha basit hayvansal yağlar ve bitkisel yağlar kullanılıyordu.
İlerleyen süreçte reçeteler karmaşıklaştı; ardıç, çam, sedir gibi bitkilerden elde edilen pahalı yağlar, bal mumu ve bitüm (zift) karışıma eklendi.
Farklı tarihsel dönemlere ait mumyalarda farklı kokular Araştırmacılar, farklı tarihsel dönemlere ait mumyaların farklı koku bileşimlerine sahip olduğunu belirledi.
Bu durum, koku analizinin mumyaların kronolojik olarak sınıflandırılmasında hızlı ve tahribatsız bir ön tarama yöntemi olarak kullanılabileceğini gösteriyor.
Mumyalama malzemelerinin sadece bedeni korumakla kalmadığı, aynı zamanda ölümle ilişkilendirilen hoş olmayan kokuları maskelemek ve mikroplara karşı savunma oluşturmak için seçildiği anlaşılıyor.
