İran krizinde düğüm: 2018 nükleer anlaşma şartları! Uydu görüntüleri ne anlatıyor? | Çin İranı yalnız bırakır mı?

Uluslararası İlişkiler Uzmanı Necmettin Mutlu, İran ile ABD arasında yeniden alevlenen gerilimi ve olası senaryoları değerlendirdi.

Mutluya göre krizin merkezinde, 2015te imzalanan ve 2018de ABDnin tek taraflı çekildiği nükleer anlaşmanın şartları bulunuyor.Mutlu, Obama döneminde İranın uranyum zenginleştirme oranını yüzde 3 seviyesine kadar düşürdüğünü ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) denetim yaptığını hatırlattı.

Ancak Trumpın 2018de anlaşmadan çekildiğini belirten Mutlu, bugün yeniden o şartlara dönülmek istenmesinin önemli bir çelişki yarattığını vurguladı:Eğer İran bu şartlara ikna edilecektiyse, neden 2018de anlaşmadan çıkıldı? sorusunun kritik olduğuna dikkat çekti.Füze Meselesi ve Diplomatik Uyum SorunuMutluya göre müzakerelerde yalnızca nükleer program değil, balistik füze kapasitesi de masaya gelebilir.

Ancak İranın şu aşamada füze konusunu gündeme almak istemediğini belirtti.

Cenevrede yapılması planlanan görüşmelerde tarafların yapısal farklılığına dikkat çeken Mutlu, ABD tarafında siyasi isimlerin, İran tarafında ise teknik ve diplomatik kadroların bulunmasının iletişimde zorluk yaratabileceğini ifade etti.Görüşmelere Ummanın ev sahipliği yapmasını da değerlendiren Mutlu, bu çapta ağır konuların daha güçlü garantörlük mekanizmalarıyla ele alınmasının önemine işaret etti.

Türkiyenin iki taraf açısından da güven verici bir aktör olabileceğini savundu.Müzakere Süreci Savaşa Hazırlık İçin KullanılıyorMutlu, diplomasi sürerken askeri hazırlıkların da devam ettiğini öne sürdü.

Pentagonun olası İran operasyonlarına yönelik planları bulunduğunu, nükleer tesislerin ve balistik füze altyapısının hedef alınabileceğini söyledi.İsrailin daha önce İranın nükleer tesislerini hedef aldığını hatırlatan Mutlu, tesislerin tamamen etkisiz hale getirilip getirilmediğinin hâlâ tartışma konusu olduğunu belirtti.

Uydu görüntülerine dayanan analizlerde bölgedeki askeri hareketliliğin arttığına dikkat çekti; Diego Garciadan Ürdüne kadar yeni konuşlandırmalar yapıldığı iddialarını aktardı.Rejim Değişikliği En Zor SenaryoMutluya göre hava saldırılarıyla İranda rejim değişikliği sağlamak son derece zor.

Geçmişteki karşılıklı saldırıların rejimi devirmeye yetmediğini vurgulayan Mutlu, asıl belirleyici unsurun halk hareketi olacağını ifade etti.İranda reformcu kanat ile devrim muhafızları arasında gerilim bulunduğunu, ancak iletişim kanallarının kısıtlı olması nedeniyle geniş çaplı bir toplumsal mobilizasyonun zorlaştığını belirtti.

Rejim değişikliği için elit çatlağı ve sokak hareketlerinin birlikte gelişmesi gerektiğini savundu.Çin Faktörü ve Jeopolitik Hesaplarİranın balistik ve hipersonik füze kapasitesinde Çinin dolaylı desteği olabileceği yönündeki iddialara da değinen Mutlu, Pekinin gelişmelere göre pozisyon alacağını söyledi.

Reel politiğin belirleyici olacağını belirten Mutlu, Çinin gerektiğinde İranı yalnız bırakabileceğini dile getirdi.Pehlevi ve Diaspora EtkisiEski Şahın oğlu Rıza Pehlevinin yurtdışındaki faaliyetlerine de değinen Mutlu, diaspora organizasyonlarının küçümsenmemesi gerektiğini ifade etti.

Pehlevinin güvenlik önlemleri altında yaptığı açıklamaların planlı bir siyasi hazırlığa işaret ettiğini savundu.

İLGİLİ HABER DÜNYA İran'dan İsrail müzakereleri sabote etmeye çalışıyor mesajı