Haber Detayı
AYM’den Afgan sığınmacı kararı: 'Sınır dışılarda etkili usul güvencesi sağlanmalı'
Afgan uyruklu bir kişi, ülkesine dönmesi yönünde verilen kararı Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşıdı. Yüksek Mahkeme; başvurucunun “öldürme ve kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı” verilmesi gerekçesiyle “yaşam hakkı ve kötü muamele yasağınının” ihlal edildiğini belirledi. Yüksek Mahkeme, kişinin idare mahkemelerinde açtığı davalarda etkili usul güvencesinin sağlanmamasına dikkat çekti.
Afganistan İslam Cumhuriyet’i yurttaşı Muhammad Asaf Abdullah (43); Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komserliği’nin yönlendirmesiyle 2018’de Sakarya İl Göç İdaresi Müdürlüğü gözetiminde uluslararası koruma başvurusunda bulundu.
Müdürlükte çalışan il göç uzmanı, Abdullah’la 2019’da görüştü.
Abdullah; 2015’te yasadışı yollarla Türkiye’ye giriş yaptığını belirterek; “Afganistan’da askerlik yapıyordum.
Taliban beni öldürecek diye korktum.
Çocuklarımın yetim kalmasından korktum.
Başka da iş imkanım yoktu.
Bu sebeple Türkiye’ye geldim.
Aileme para gönderiyorum.
Afganistan’da iş imkanı yoktu” dedi.
İL GÖÇ İDARESİ MÜLTECİ BAŞVURUSUNDA OLUMSUZ GÖRÜŞ VERDİ Bu görüşmenin ardından il göç uzmanı raporunda Abdullah için, ekonomik nedenle Türkiye’ye gelmesini ve Taliban veya silahlı güçlerce kendisine herhangi bir kötü muamele yapılmadığını vurgulayarak, şartlı mülteci ya da ikincil koruma ölçütlerini taşımadığını belirtti.
Bu rapor üzerine Abdullah’ın başvurusu Sakarya Valiliği’nce reddedildi.
Bunun üzerine Abdullah valilik kararının iptali için Sakarya 1.
İdare Mahkemesi’nde dava açtı; ancak mahkeme de davayı reddetti.
Abdullah’ın davası hakkında istinaf aşamsının da tamamlanmasıyla Sakarya Valiliği; Abdullah’ı 26 Eylül 2019’da sınır dışı etme kararı aldı. ‘POLİS OLARAK GÖREV YAPARKEN TALİBAN’IN HEDEFİ OLDUM’ Abdullah, valiliğin sınır dışı etme kararını da mahkemeye taşıyarak, Şubat 2020 tarihli dilekçesinde; Afganistan’da polis olarak görev yapmaktayken Talibanlı birisini tutukladığını, bunun için Taliban’ın hedefinde olduğunu, ölümle tehdit edildiğini ve bunun için kaçmak zorunda kaldığını belirtti.
Abdullah bu iddiasını destekleyecek somut bulguları da mahkemeye sundu.
Ancak ilgili idare mahkemesi Mart 2020’de verdiği kararında Abdullah’ın başvurusunu reddeti.
İstinaf da reddedince Abdullah konuyu Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) “öldürme ve kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı” verilmesi gerçekçesiyle “yaşam hakkı ve kötü muamele yasağınının ihlal edildiği” iddiasıyla başvuruda bulundu. ‘MAHKEME ETKİLİ USUL GÜVENCESİNİ SAĞLAMADI’ Yüksek Mahkeme ilgili başvuruyu 2 Haziran 2025’te karara bağladı ve gerekçeli kararını dün Resmi Gazete’den yayımladı.
Yüksek Mahkeme gerekçesinde; anayasanın 17. maddesinde kötü muamele yasağının güvence altına alındığını, yine anayasanın 15. maddesinde savaş, seferberlik yada savaş hallerindeki ölümler dışında yaşam hakkı ile maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamayacağı ifade edildiği anımsatıldı.
Yüksek Mahkeme; idare mahkemesince başvurucunun ileri sürdüğü zarar görme olasılığına yönelik araştırmanın yapılmadığını, sunduğu somut bulguların değerlendirilip, incelenmediğini beliğrterek, etkili usul güvencesinin sağlanmadığını belirtti.
Bu gerekçeyle Yüksek Mahkeme; yaşam hakkı ve kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ve sınır dışı etme kararıyla ilgili yargılama sürene kadar Abdullah’ın sınır dışı edilmemesine karar verdi.
