Haber Detayı
ABD’den nükleer iddia
ABD’li üst düzey bir yetkili, Çin’in 2020’de Lop Nor’da düşük şiddetli bir yer altı nükleer denemesi gerçekleştirdiğini iddia etti.
ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Christopher Yeaw, Washington’daki Hudson Enstitüsü düşünce kuruluşunda düzenlenen bir etkinlikte yaptığı konuşmada, Kazakistan’daki bir uzaktan sismik istasyonun 22 Haziran 2020’de Çin’in batısındaki Lop Nor deneme sahasında meydana gelen ve 450 mil (720 kilometre) uzaklıktan ölçülen 2,75 büyüklüğünde bir “patlama” kaydettiğini söyledi. “O tarihten bu yana ek verilere baktım.
Bunun tekil bir patlama dışında başka bir şey olma ihtimalinin çok düşük olduğunu söyleyebilirim,” diyen Yeaw, verilerin madencilik patlamalarıyla uyumlu olmadığını da ekledi. “Bu aynı zamanda kesinlikle bir depremle de uyumlu değil,” diyen nükleer mühendislik doktorasına sahip eski bir istihbarat analisti ve savunma yetkilisi olan Yeaw, “Bu… bir nükleer patlayıcı testinden bekleyeceğiniz türden bir durum,” ifadelerini kullandı.
Nükleer test patlamalarını tespit etmekle görevli olan Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Anlaşması Örgütü (CTBTO) ise, Yeaw’ın iddiasını güvenle doğrulamak için yeterli veri bulunmadığını açıkladı.
Washington’daki Çin Büyükelçiliği sözcüsü, Çin’in nükleer test gerçekleştirdiğine dair iddianın “tamamen asılsız” olduğunu ve bunun ABD’nin nükleer testlere yeniden başlaması için “bahaneler üretme” girişimi olduğunu söyledi.
Çin Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Pengyu, e-posta yoluyla gönderdiği açıklamada, “Bu, nükleer hegemonya peşinde koşmayı ve kendi nükleer silahsızlanma sorumluluklarından kaçınmayı amaçlayan siyasi bir manipülasyondur,” dedi.
Liu, “Çin, ABD’yi beş nükleer silah sahibi devletin nükleer testlerden kaçınma taahhüdünü yeniden teyit etmeye, nükleer testlere karşı küresel mutabakatı korumaya ve uluslararası nükleer silahsızlanma ve yayılmanın önlenmesi rejimini korumak için somut adımlar atmaya çağırmaktadır,” ifadelerini kullandı. 1996 tarihli nükleer testleri yasaklayan uluslararası anlaşmayı imzalamış ancak onaylamamış olan Çin, ABD’nin bu ayın başında uluslararası bir konferansta ilk kez gündeme getirdiği yer altı nükleer test iddiasını reddetti.
Çin’in son resmi yer altı nükleer testi 1996 yılında gerçekleştirilmişti.
Kazakistan’daki PS23 sismik istasyonu, CTBTO tarafından işletilen küresel izleme sisteminin bir parçası.
Örgütün İcra Sekreteri Robert Floyd, yaptığı açıklamada, PS23 istasyonunun 22 Haziran 2020’de aralarında 12 saniye bulunan “iki çok küçük sismik olay” kaydettiğini belirtti.
Floyd, CTBTO’nun izleme sisteminin 551 ton (500 metrik ton) TNT eşdeğeri veya daha büyük verime sahip nükleer test patlamalarıyla uyumlu “olayları” tespit edebildiğini söyledi. “Bu iki olay bu seviyenin çok altındaydı.
Bu nedenle, yalnızca bu verilerle bu olayların nedenini güvenle değerlendirmek mümkün değildir,” dedi.
Yeaw ise Çin’in, patlamayı gizlemek için “decoupling” olarak bilinen bir yöntem kullandığını, bu yöntemde cihazın çevredeki kayaçlara iletilen şok dalgalarının büyüklüğünü azaltmak amacıyla büyük bir yer altı boşluğu içinde patlatıldığını söyledi.
Çin gibi ABD de nükleer test yasağı anlaşmasını imzalamış ancak onaylamadı.