Haber Detayı
İran-ABD müzakerelerinin perde arkası: Zenginleştirmeye ara, yaptırımlara son
İran ile ABD arasında 17 Şubat'ta Cenevre’de yürütülen dolaylı nükleer müzakereler, tarafların bir dizi yol gösterici ilke üzerinde uzlaşmasıyla olumlu bir atmosferde sona erdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, tarafların olası bir anlaşmaya ilişkin taslak metinleri karşılıklı olarak paylaşma konusunda mutabık kaldığını açıkladı.
İran ile ABD arasında aylardır artan gerilimin ardından yeniden başlayan diplomatik temaslar, Cenevre’de kritik bir eşikten geçti.
Resmî açıklamaların ötesinde, tarafların masaya koyduğu somut öneriler ve karşılıklı beklentiler, olası bir anlaşmanın çerçevesine dair önemli ipuçları veriyor.
Müzakerelerin perde arkasında ise nükleer faaliyetlerin sınırlandırılması karşılığında yaptırımların kaldırılmasını öngören dikkat çekici bir pazarlık formülü öne çıkıyor.
Cenevre'de yürütülen müzakerelerde ABD heyetine, Başkan Donald Trump 'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile danışmanı Jared Kushner katıldı.
Washington cephesinden ayrıntılı bir açıklama gelmezken, bir ABD’li yetkili görüşmelerde ilerleme sağlandığını belirtti.
Aynı yetkili, İran’ın önümüzdeki iki hafta içinde iki ülke arasındaki bazı görüş ayrılıklarını gidermeye yönelik daha ayrıntılı öneriler sunacağını ifade etti; ancak somut detay paylaşmadı.
URANYUM ZENGİNLEŞTİRME Görüşmelere vakıf üç İranlı yetkiliye göre Tahran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini üç ila beş yıl süreyle askıya almaya hazır olduğunu iletti.
Bu sürenin, Donald Trump’ın başkanlık dönemini kapsayacak şekilde planlandığı ve sonrasında İran’ın sivil nükleer zenginleştirme alanında bölgesel bir blok yapısına katılmasının öngörüldüğü belirtildi.
Yetkililer ayrıca, İran toprakları içindeki zenginleştirilmiş uranyum stokunu uluslararası denetçiler gözetiminde azaltmayı kabul edebileceğini aktardı.
Buna karşılık ABD’den, mali ve bankacılık yaptırımlarının kaldırılması ile İran’ın petrol ihracatına uygulanan ambargonun sona erdirilmesi talep ediliyor.
Bu bilgiler, The New York Times gazetesine dayandırılıyor.
YATIRIM VE TİCARET MESAJI Kimliklerinin gizli kalmasını isteyen İranlı yetkililer, Tahran’ın ABD ile özellikle petrol ve enerji sektörlerinde yatırım ve ticaret fırsatları sunmaya da açık olduğunun sinyalini verdiğini söyledi.
Bu çerçevede ekonomik teşviklerin de masaya konduğu ifade edildi.
Arakçi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, yaklaşık üç saat süren Cenevre görüşmelerinin 'yapıcı' geçtiğini ve 6 Şubat’ta Umman ’da yapılan önceki tura kıyasla 'iyi bir ilerleme kaydedildiğini' belirtti.
Buna karşın Arakçi, “bir anlaşmanın yakın olmadığını” vurguladı.
Öte yandan, Ortadoğu’daki gergin atmosfer ve müzakerelerin çökmesi halinde ABD’nin askeri seçeneklere yönelebileceği ihtimali, sürece gölge düşürüyor.
ABD Başkan Yardımcısı J.D.
Vance ise İran’ın, Trump tarafından belirlenen bazı 'kırmızı çizgileri' kabul etmeye henüz hazır görünmediğini söyledi.
UMMAN ARABULUCULUĞU Görüşmelere Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi ev sahipliği yaptı.
Müzakereler, Cenevre’deki Umman Büyükelçisinin konutunda gerçekleştirildi.
El-Busaidi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, görüşmelerin ortak hedeflerin ve ilgili teknik meselelerin belirlenmesi yönünde iyi bir ilerlemeyle tamamlandığını duyurdu.
Ancak “önümüzde hâlâ yapılacak çok iş var” ifadesini de ekledi.
Dünkü tur, 6 Şubat’ta yapılan ve yine her iki tarafça 'olumlu' olarak nitelendirilen ilk görüşmenin ardından gerçekleştirildi.
Tarafların birkaç hafta içinde üçüncü tur için yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.
