Avrupa’dan Dijital Euro hamlesi

Avrupa Birliği ve İngiltere, ödeme sistemlerinde ABD merkezli devlere olan bağımlılığı azaltmak için kapsamlı bir dönüşüm sürecine giriyor.Dijital Euro projesi ve Avrupa çapında birleşik ödeme altyapısı gibi yeni girişimler, kıtanın finansal egemenliğini güçlendirmeyi ve olası küresel krizlere karşı daha dayanıklı bir sistem oluşturmayı hedefliyor.Ödeme sistemlerinde bağımsızlık arayışıABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden göreve gelmesinin ardından Avrupa ile ABD arasında ticaret, savunma ve diplomasi alanlarında yaşanan gerilimler, finansal bağımsızlık konusunu yeniden gündeme taşıdı.

Avrupa ülkeleri, ödeme sistemlerinin büyük ölçüde ABD merkezli şirketlerin kontrolünde olmasını stratejik bir risk olarak değerlendiriyor.Özellikle nakit kullanımının hızla azaldığı günümüzde, dijital ödeme altyapısının yabancı şirketlere bağlı olması, Avrupa için ekonomik olduğu kadar jeopolitik bir kırılganlık anlamına geliyor.Visa ve Mastercard domine ediyorAvrupa’daki kart ve mobil ödeme işlemlerinin büyük bölümü Visa, Mastercard, PayPal ve Alipay gibi yabancı sistemler üzerinden gerçekleştiriliyor.

İngiltere’de 2025 verilerine göre kartlı işlemlerin yaklaşık yüzde 95’i Visa ve Mastercard altyapısı kullanılarak yapıldı.Küresel ölçekte Visa, yıllık 257,5 milyar işlem ve 14,2 trilyon dolarlık hacimle lider konumda bulunurken, Mastercard ise 160 milyar işlem ve 9,8 trilyon dolarlık hacimle ikinci sırada yer alıyor.Dijital Euro ile finansal egemenlik hedefleniyorAvrupa Merkez Bankası (ECB), uzun süredir dijital Euro projesi üzerinde çalışıyor.

Dijital Euro, kripto paralardan farklı olarak ECB tarafından ihraç edilen ve resmi ödeme aracı olarak kullanılacak dijital para birimi olacak.Yetkililer, dijital Euro'nun yasal çerçevesinin bu yıl tamamlanmasını, pilot uygulamanın gelecek yıl başlamasını ve sistemin tam olarak 2029 yılında devreye girmesini hedefliyor.ECB Başkanı Christine Lagarde, Avrupa’nın kendi dijital ödeme altyapısını kurmasının artık zorunlu hale geldiğini vurguladı.Visa ve Mastercard’a alternatif geliyorAvrupa bankalarının öncülüğünde kurulan Avrupa Ödemeler Girişimi (EPI), kıta genelinde birleşik bir ödeme sistemi oluşturmayı amaçlıyor.

Bu sistemle Visa ve Mastercard’a alternatif Avrupa merkezli bir ödeme ağı kurulması planlanıyor.Bu sayede Avrupa’nın kendi ödeme altyapısını kontrol etmesi ve dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.İngiltere de kendi ödeme sistemini kuracakBenzer bir adım İngiltere’den de geliyor.

İngiltere’de bankacılık sektörünün üst düzey yöneticileri, Visa ve Mastercard’a alternatif ulusal bir ödeme sistemi kurmak için ilk resmi toplantılarını gerçekleştirmeye hazırlanıyor.Bu girişim, ülkenin finansal altyapısını güçlendirme ve stratejik bağımsızlığını artırma hedefinin önemli bir parçası olarak görülüyor.Küresel ödeme sistemlerinde yeni rekabet dönemiAvrupa’nın dijital avro ve yeni ödeme altyapısı projeleri, küresel finans sisteminde güç dengelerini değiştirebilecek önemli bir dönüşümün başlangıcı olarak değerlendiriliyor.Uzmanlara göre, bu adımlar yalnızca ekonomik bir reform değil, aynı zamanda finansal egemenlik ve stratejik bağımsızlık mücadelesinin önemli bir parçası olacak.

Avrupa’nın önümüzdeki yıllarda kendi ödeme sistemini kurması, Visa ve Mastercard’ın küresel hakimiyetine karşı en büyük meydan okumalardan biri olabilir.Türkiye'de ise TROY, finansal teknolojilerde bağımsızlık ve dijital ödemeler ekosisteminin gelişimi için kritik rol üstleniyor.

TROY logolu kartlarla yapılan işlemlerin toplam tutarı, 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 125 artışla 4,8 trilyon liraya ulaştı ve TROY'un tutarsal pazar payı yüzde 25,3 oldu.Dünyada en fazla kullanılan diğer büyük ödeme sistemleri arasında Hindistan merkezli UPI, Çin merkezli UnionPay, Alipay ve WeChat Pay, yalnızca Euro cinsinden işlem yapılabilen SEPA, Brezilya Merkez Bankası'nın hayata geçirdiği PIX, Tayland merkezli PromptPay ve PayPal öne çıkıyor.